İçeriğe geç
Lezzet

Tekirdağ Yapıncak Salamura Asma Yaprağı

Tekirdağ

Tekirdağ Yapıncak Salamura Asma Yaprağı, Süleymanpaşa ve Şarköy’e özgü, Yapıncak üzümünün ince yapraklarından yapılan salamura asma yaprağıdır.

Tekirdağ Yapıncak Salamura Asma Yaprağı Hakkında

Tekirdağ Yapıncak Salamura Asma Yaprağı nedir?

Tekirdağ Yapıncak Salamura Asma Yaprağı, Vitis vinifera L. türünün Yapıncak üzüm çeşidinden toplanan asma yapraklarının salamurada fermente edilmesiyle elde edilen bir üründür. TÜRKPATENT tescil belgesine göre çeşit genellikle güneye bakan yamaçlarda yetişir; yarı nemli iklim ile kumlu, killi, tınlı topraklar yaprağın ince ve narin olmasını sağlar. Salamuraya işlenen yaprak açık yeşil-sarı renk alır, ağızda kolay parçalanır ve yumuşak bir çiğneme hissi verir. Belge, yaprağın yörede yaprak sarma için öncelikle tercih edildiğini yazıyor. Belgedeki tabloya göre yaprak genellikle 6. ve 7. boğumdan alınır; eni 13,7±1,5, boyu 15,8±1,9’dur (birim belgede yazılmıyor).

Üretim

Hasat mayıs ve haziranda yapılır; yaprak alımı üzüm verimini ve kalitesini etkilememek için belgede “ben düşme dönemi” olarak anılan dönemden önce bitirilir. Tercihen olgun yaprağın 2/3 büyüklüğüne ulaşmış, yırtıksız ve saplı taze yapraklar toplanır, gölgede bekletilip kısa sürede işlenir. Desteler hâlinde yıkanan, zarar görmüş olanları ayıklanan yapraklar fermantasyon kaplarına sıkıca dizilir. 100 litrelik kap için 10–12 kg tuz ve 100 g sitrik asitle %10–12 tuzlu, %0,1 sitrik asitli salamura hazırlanır; yaprakların üzeri kapanana dek dökülür ve üstlerine ağırlık konur. İlk hafta salamura seviyesi her gün, sonra haftada 1–2 kez kontrol edilir; fermantasyon 4–6 hafta sürer. Yaprak salamurasıyla cam ya da plastik kaplara konur ya da salamurasız vakumlanır; kullanmadan önce suda bekletilip haşlanır.

Coğrafi işaret

Süleymanpaşa Ziraat Odası’nın 13 Mayıs 2019’daki başvurusuyla (C2019/057), 28 Ekim 2020’de 584 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Tekirdağ ilinin Süleymanpaşa ve Şarköy ilçeleridir. Denetim Oda koordinatörlüğünde yılda en az bir kez yapılır; belge merciyi en az 3 kişi olarak tanımlarken dört kurumdan (Süleymanpaşa Ziraat Odası, Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü) birer üye sayıyor.

Nerede bulunur?

Üretim alanı Süleymanpaşa ve Şarköy ilçeleridir. Üretici ve satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Asma yaprağı
  • Salamura
  • Yaprak sarma
  • Yapıncak
  • Menşe adı
  • Süleymanpaşa
  • Şarköy
  • Tekirdağ

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi tarihsel yıl ya da kişi vermiyor; ürünün bölgeyle bağını Yapıncak çeşidinin güneye bakan yamaçlardaki yetişme koşullarına, yarı nemli iklime ve yöredeki yaprak sarma geleneğine dayandırıyor. Belgeye göre dik büyüyen sürgünler toplamayı kolaylaştırır. Tescili 2020’de Süleymanpaşa Ziraat Odası aldı.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Salamura (100 litrelik kap için)

  • 10–12 kg tuz (≈ %10–12)
  • 100 g sitrik asit (≈ %0,1)
  • kap dolana dek su
  • yeterince taze Yapıncak asma yaprağı (≈ genellikle 6. ve 7. boğumdan)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Topla Mayıs–haziranda yırtıksız, saplı taze yapraklar toplanır, gölgede bekletilir.
  2. Yıka Desteler hâlinde yıkanır, zarar görmüş yapraklar ayıklanır.
  3. Diz Yapraklar fermantasyon kaplarına sıkıca yerleştirilir.
  4. Salamura %10–12 tuzlu, %0,1 sitrik asitli salamura dökülür, üstüne ağırlık konur.
  5. Fermente et Salamura seviyesi izlenerek 4–6 hafta beklenir.
  6. Paketle Salamurasıyla kaplara konur ya da salamurasız vakumlanır.

Tekirdağ Yapıncak Salamura Asma Yaprağı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Tekirdağ Yapıncak Salamura Asma Yaprağı Hakkında Sık Sorulanlar

Hangi üzümün yaprağıdır?

Vitis vinifera L. türünün Yapıncak üzüm çeşidinin.

Yapraklar ne zaman toplanır?

Tescil belgesine göre mayıs ve haziran aylarında.

Salamurada ne kadar bekler?

Fermantasyon 4–6 hafta sürer; sonunda yaprak sarı-yeşil renk alır.

Kullanmadan önce ne yapılır?

Belgeye göre yaprak suda bekletilir ve haşlanır.

Hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 584, tescil tarihi 28 Ekim 2020, tescil ettiren Süleymanpaşa Ziraat Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?