İçeriğe geç
Lezzet

Susurluk Ayranı

Susurluk · Balıkesir

Susurluk Ayranı, Susurluk’a özgü, yağı ve kaymağı alınmamış tam yağlı yoğurdun su ve az tuzla çırpılmasıyla yapılan bol köpüklü bir içecektir.

Susurluk Ayranı Hakkında

Susurluk Ayranı nedir?

Susurluk Ayranı, tam yağlı yoğurt, su ve az tuzla yapılan, katkı maddesi içermeyen köpüklü bir ayrandır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre ayırt edici özelliği köpüğüdür ve köpüğün oluşmasındaki en önemli etken yoğurdun yağı ve kaymağı alınmadan üretilmesidir. Belge yoğurt için en az %13 kuru madde, en az %3,8 yağ ve 4,60–4,80 pH; ayranın sunum sıcaklığı için −1 ile 2 °C aralığını veriyor. Ölçü 10 kg tam yağlı yoğurda 8–9 litre su ve 2 yemek kaşığıdır.

Yoğurttan köpüğe

İnek sütü en fazla 80–85 °C’de pastörize edilir; kuru madde ve yağ, vakumla su uçurularak ya da doğal krema eklenerek ayarlanır. Süt yazın 45 °C’ye, kışın 48–50 °C’ye inince %1 oranında doğal yoğurt mayası katılır ve 40–48 °C’de yazın 2,5, kışın 3 saat inkübe edilir. pH 4,60–4,80’e ulaşan yoğurt 15–20 dakika havalandırılır, 2–4 °C’de en az 48 saat dinlendirilir. Yoğurt, tuz ve su kovada makineyle ya da elle çırpılır; köpük bu aşamada oluşur. Ayran soğutuculu kazandan elektrikli motorla çekilip dar bir borudan yüksekten kazana geri boşaltılarak ya da kovayla doldur-boşalt yapılarak köpürtülür; servisten önce devir daim makinesi saatte 5 dakika çalıştırılır. Ayran 0–4 °C’de tutulur.

Coğrafi işaret

Susurluk Ticaret Odası’nın 27 Şubat 2013’teki başvurusuyla (C2013/019), 20 Kasım 2017’de 238 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Belge, ürünün 3 Nisan 2017 tarihli 02 sayılı Bülten’de ilan edildiğini ve 1 Şubat 2019 tarihli 46 sayılı Bülten’de bir değişiklik ilanı yayımlandığını yazıyor; değişikliğin içeriği belgede yok. Coğrafi sınır Susurluk ilçesidir, kullanım biçimi markalamadır. Denetimi Oda koordinatörlüğünde Susurluk Belediyesi ve İlçe Tarım Müdürlüğü’nden oluşan en az 2 kişilik komisyon yılda en az bir kez yapar; yoğurdun özelliklerini, su-tuz oranını ve köpüğün sürekliliğini kontrol eder.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Susurluk ilçesidir. İşletme adı, fiyat ve çalışma saati bilgilerini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • İçecek
  • Ayran
  • Yoğurt
  • Köpüklü ayran
  • Mahreç işareti
  • Susurluk
  • Balıkesir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre ürünün geçmişi 1950’lere dayanıyor; geçmişte yayıkta yapılan yağlı ve köpüklü bir ayran olarak biliniyor. Belge, Susurluk’un Balıkesir–Bursa–İzmir karayolu üzerinde olması nedeniyle ayranın ilçedeki tesislerde en çok tercih edilen içecek olduğunu ve her yıl Susurluk Ayran Festivali düzenlendiğini yazıyor. Aynı oda aynı gün Susurluk Tostu için de başvurdu; iki ürün ardışık numaralarla (238 ve 239) tescil edildi.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Ayran

  • 10 kg tam yağlı yoğurt (≈ en az %13 kuru madde, en az %3,8 yağ)
  • 8–9 litre su
  • 2 yemek kaşığı tuz

Yoğurt mayası

  • %1 doğal yoğurt mayası (≈ süt miktarına göre)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Pastörize et İnek sütü en fazla 80–85 °C’de pastörize edilir, kuru madde ve yağ ayarlanır.
  2. Mayala Yazın 45 °C, kışın 48–50 °C’de %1 maya katılır; 40–48 °C’de 2,5–3 saat bekletilir.
  3. Dinlendir Yoğurt 15–20 dakika havalandırılır, 2–4 °C’de en az 48 saat bekletilir.
  4. Çırp Yoğurt, su ve tuz kovada makine ya da elle çırpılır.
  5. Köpürt Ayran yüksekten boşaltılarak ya da devir daimle köpürtülür, 0–4 °C’de tutulur.

Susurluk Ayranı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Susurluk Ayranı Hakkında Sık Sorulanlar

Susurluk Ayranı neden köpüklüdür?

Tescil belgesine göre yoğurdun yağı ve kaymağı alınmadan üretilmesi ve ayranın yüksekten dökülerek ya da kovayla çalkalanarak köpürtülmesi nedeniyle.

Hangi oranda yapılır?

10 kg tam yağlı yoğurda 8–9 litre su ve 2 yemek kaşığı tuz.

Katkı maddesi var mı?

Hayır; belgeye göre katkı maddesi içermez.

Hangi sıcaklıkta servis edilir?

Belge −1 ile 2 °C aralığını veriyor.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 238, tescil tarihi 20 Kasım 2017, tescil ettiren Susurluk Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?