İçeriğe geç
Lezzet

Ayvalık Zeytinyağı

Ayvalık · Balıkesir

Ayvalık Zeytinyağı, Ayvalık’a özgü, erken ya da olgun hasatta toplanan Ayvalık çeşidi zeytinlerden elde edilen, çimen ve enginar notalı natürel sızma yağdır.

Ayvalık Zeytinyağı Hakkında

Ayvalık Zeytinyağı nedir?

Ayvalık Zeytinyağı, Ayvalık ilçesinde yetişen ve erken ya da olgun hasat döneminde toplanan Ayvalık çeşidi zeytinlerden elde edilen natürel sızma zeytinyağıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre meyve silindirik ve orta büyüklüktedir; et oranı %85, yağ oranı %25’tir. Yağın serbest asitliği en çok %0,8, peroksit değeri en çok 18 meq/kg’dır; oleik asit oranı %70,42–72,42 arasındadır. Duyusal tarafta taze çimen, enginar, çağla badem, yeşil domates, yeşil elma ve yeşil erik aromaları sayılır; en belirgin olanlar yeşil çimen ve enginardır. Acılık ve yakıcılık genellikle hafif-orta, erken hasatta yüksek olabilir.

Hasat ve sıkım

Zeytinler toprakla temas ettirilmeden, zarar vermeyen yöntemlerle toplanır, kasalarda taşınır ve aynı gün sıkım tesisine getirilir. Yağ geleneksel (sulu baskı ya da çelik baskı) ya da kontinü sistemle çıkarılır. Malaksörde hamur sıcaklığı 35 °C’yi, yoğurma süresi 1 saati geçmez. Yağ paslanmaz çelik kapalı tanklarda, 25 °C’yi aşmayan ortamda saklanır. Ayvalık Ticaret Odası Duyusal Analiz Laboratuvarı’nın onayladığı yağlar cam ya da teneke ambalaja dolar; her ambalajda seri numaralı hologram bulunur.

Coğrafi işaret

Ayvalık Ticaret Odası’nın 18 Mart 2004’teki başvurusuyla (C2004/003), 11 Haziran 2007’de 88 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; ilan 8 Haziran 2007 tarihli ve 26546 sayılı Resmî Gazete’de yapıldı. Belgede 2 Mayıs 2024 tarihli 172 sayılı Bülten’de ilan edilen bir değişiklik de yer alıyor; içeriği belgede açıklanmıyor. Coğrafi sınır Ayvalık ilçesidir. Belge, Madra ve Kaz Dağları’nın kuzey rüzgârlarına siper olmasını, Kuzey Ege’den esen nemli imbatı ve kumlu-tınlı-kireçli toprağı ayırt edici etkenler olarak sayıyor. Denetimi Oda koordinasyonunda Oda, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Belediye Zabıta Amirliği’nden en az 3 kişilik mercii yılda 2 kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Ayvalık ilçesidir. Üretici ve fiyat bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Zeytinyağı
  • Natürel sızma
  • Ayvalık çeşidi
  • Menşe adı
  • Ayvalık
  • Balıkesir

Lezzetin Hikâyesi

Ayvalık Ticaret Odası başvuruyu 2004’te yaptı, tescil 2007’de geldi; 2024’te 172 sayılı Bülten’le belgede değişiklik ilan edildi. Tescil belgesi bir tarihçe bölümü içermiyor; ürünün özelliğini dağların rüzgâr siperi, imbat ve toprak yapısıyla açıklıyor. Aynı Ayvalık çeşidi, belgeye göre komşu Edremit, Havran ve Burhaniye’de tescilli Edremit Zeytinyağı’nın da hammaddesi.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Hammadde

  • yeterince Ayvalık çeşidi zeytin (≈ erken ya da olgun hasat, aynı gün sıkım)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Hasat Zeytin toprağa değdirilmeden toplanır, kasalarla aynı gün tesise taşınır.
  2. Kırma ve yoğurma Hamur 35 °C’yi aşmadan en çok 1 saat yoğrulur.
  3. Ayırma Yağ geleneksel baskıyla ya da dekantör ve separatörle ayrılır.
  4. Depolama Paslanmaz çelik kapalı tankta, 25 °C’yi aşmayan ortamda saklanır.
  5. Ambalaj Laboratuvar onayından sonra seri numaralı hologramla doldurulur.

Ayvalık Zeytinyağı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Ayvalık Zeytinyağı Hakkında Sık Sorulanlar

Ayvalık Zeytinyağı hangi zeytinden yapılır?

Tescil belgesine göre yalnız Ayvalık çeşidi zeytinden.

Asitlik sınırı nedir?

Serbest asitlik en çok %0,8; yağ natürel sızma sınıfındadır.

Hangi aromalar aranır?

Taze çimen, enginar, çağla badem, yeşil domates, yeşil elma ve yeşil erik; en az biri hissedilmelidir.

Ambalajda ne bulunur?

“Ayvalık Zeytinyağı” ibareli, menşe adı amblemli ve seri numaralı hologram.

Hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 88, tescil tarihi 11 Haziran 2007, tescil ettiren Ayvalık Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?