İçeriğe geç
Lezzet

Soma Helvası

Soma · Manisa

Soma Helvası, Soma’ya özgü, çöven ekstraktı katılan şeker ağdasına yaklaşık yüzde 60 tahin katılarak yoğrulan, açık sarı ve lifli bir tahin helvasıdır.

Soma Helvası Hakkında

Soma Helvası nedir?

Soma Helvası, tahin, beyaz şeker, su, sitrik asit ve çöven ekstraktıyla yapılan bir tahin helvasıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre şeker ağdasına yaklaşık yüzde 60 oranında tahin katılır; helva açık sarı renkli, homojen, yüzeyi pürüzsüz ve ince liflidir, yüzeyinde şeker kristallenmesi olmaz ve tahin lezzeti baskındır. Tahini helvacıların kendisi üretir.

Tahin

Susam eleme ve savurmayla temizlenir, yüzde 18 tuzlu suda 7–8 saat dinlendirilir, kabuğu soyulup tuzlu suda yıkanır. Ardından 1–2 saat meşe külünde ağartılır, yıkanıp santrifüjlenir, 150–200 °C’de 75–80 dakika kavrulur, soğutulup öğütülür.

Ağda ve yoğurma

Su, şeker ve sitrik asit 135 °C’de 2,5–3 saat kaynatılır; çöven ekstraktı katılıp 8–10 dakika karıştırılır ve 15 dakika dinlendirilir. Ağda 95–105 °C’ye inince tahin eklenir, 10–15 dakika karıştırılır, 5 dakika dinlenip bir saat yoğrulur; bu sürede sıcaklık 60–70 °C’ye düşer. Helva 10 kg’lık dikdörtgen kalıplara konup oda sıcaklığında bir gün dinlendirilir; hava almayan ambalajda bir yıl saklanabilir.

Coğrafi işaret

Soma Kaymakamlığı’nın 30 Temmuz 2021’deki başvurusuyla (C2021/000294), 4 Ağustos 2023’te 1438 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Soma ilçesidir ve bütün üretim aşamaları bu sınırda yapılır. Denetimi kaymakamlık koordinatörlüğünde Soma İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Soma Ticaret ve Sanayi Odası’ndan birer uzmanla üç kişilik kurul yılda bir kez yapar.

Nerede yenir?

Tescilin coğrafi sınırı Soma ilçesidir.

  • Coğrafi işaretli
  • Helva
  • Tahin
  • Tatlı
  • Kahvaltı
  • Soma
  • Manisa

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre Soma Helvası’nın geçmişi eskiye dayanır ve ilçenin mutfak kültüründe önemli yer tutar. Belge helvanın genellikle sabah kahvaltısında yendiğini, düğün, nişan, sünnet ve taziyelerde de ikram edildiğini yazıyor.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Helva için (işletme ölçeği)

  • 60–65 kg tahin (≈ helvacının kendi ürettiği)
  • 35–40 kg beyaz şeker
  • 30 l su
  • 55 ml çöven ekstraktı
  • 45 g sitrik asit

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Tahini hazırla Susam tuzlu suda 7–8 saat bekletilip soyulur, meşe külünde ağartılır, 150–200 °C’de 75–80 dakika kavrulup öğütülür.
  2. Ağda yap Su, şeker ve sitrik asit 135 °C’de 2,5–3 saat kaynatılır.
  3. Çöven ekle Çöven ekstraktı eklenip 8–10 dakika karıştırılır, 15 dakika dinlendirilir.
  4. Tahinle birleştir Ağda 95–105 °C’ye inince tahin katılıp 10–15 dakika karıştırılır.
  5. Yoğur 5 dakika dinlenen karışım bir saat yoğrulur.
  6. Kalıpla 10 kg’lık kalıplara konup oda sıcaklığında bir gün dinlendirilir.

Soma Helvası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Soma Helvası Hakkında Sık Sorulanlar

Soma Helvası’nda ne kadar tahin var?

Tescile göre şeker ağdasına yaklaşık yüzde 60 oranında tahin katılır.

Çöven ne işe yarar?

Belgeye göre çöven ekstraktı kaynatılan şeker ağdasına katılıp 8–10 dakika karıştırılır; belge işlevini ayrıca açıklamıyor.

Tahini kim yapar?

Tescil, tahinin helva üreticilerinin kendisi tarafından üretildiğini yazıyor.

Ne kadar dayanır?

Hava almayan ambalajda, serin ve kuru yerde bir yıl.

Soma Helvası hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1438, tescil tarihi 4 Ağustos 2023, tescil ettiren Soma Kaymakamlığı.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?