İçeriğe geç
Lezzet

Akhisar Domat Zeytini

Akhisar · Manisa

Akhisar Domat Zeytini, Akhisar ve çevresine özgü, aşılı Domat ağaçlarından ekimde yeşil toplanan, iri ve etli, çoğunlukla dolgulu sofralık bir zeytindir.

Akhisar Domat Zeytini Hakkında

Akhisar Domat Zeytini nedir?

Akhisar Domat Zeytini, Akhisar ve çevresinde yetiştirilen aşılı Domat tipi zeytin ağaçlarının meyvesidir ve yeşil sofralık zeytin olarak işlenir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre 100 meyve 530,30 g gelir; et oranı yüzde 83,76, yağ oranı yüzde 20,57’dir. Yeşil meyve açık yeşil, olgun meyve parlak koyu bordodur; eti beyazımsı krem renkli, meyve silindiriktir.

Ağaç ve takvim

Belgeye göre ağaç kuvvetli gelişir, geniş ve yayvan taçlıdır; bu yüzden 6x8 ya da 7x7 m arayla dikilir. Çeliklerden köklenme oranı düşük olduğu için aşıyla çoğaltılır. Çiçeklenme 16 Mayıs–6 Haziran, yeşil olum ekimin ilk yarısıdır; siyah olum geçtir, kasımın ikinci yarısında bile meyvelerin yüzde 20’si kararmamış bulunmuştur. Belge çeşidi verimli ve periyodisitesi zayıf olarak tanımlıyor.

Sofralık işleme

Yeşil olumda elle toplanan zeytin kasalara alınır. Acılığı yüzde 2–3 kostik ve yüzde 0,5–1 tuzla giderilir; fermantasyon salamurası yüzde 0,5–7 tuz ve yüzde 0,065–1,2 asit içerir, tuzlamada tuz yüzde 7’ye çıkarılır. Dolgulu tipte çekirdek çıkarılıp yerine biber, havuç ya da badem konur. Ambalaj salamurasında tuz yüzde 0,5–7’dir; cam, plastik ve teneke ambalaj kullanılır.

Coğrafi işaret

Akhisar Ticaret ve Sanayi Odası’nın 4 Kasım 2010’daki başvurusuyla (C2010/058) 166 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; ilanı 12 Nisan 2012 tarihli, 28262 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı, TÜRKPATENT veri tabanı tescil tarihini 13 Aralık 2012 olarak gösteriyor. Coğrafi sınır Akhisar ile Gölmarmara, Salihli, Turgutlu, Saruhanlı ve Kırkağaç ilçeleridir. Denetimi oda koordinasyonunda ilçe tarım müdürlüğü, Zeytincilik Araştırma İstasyonu ve Akhisar Ticaret Borsası’ndan birer uzmanla üç kişilik komisyon her yıl ekim–kasım hasat döneminde yapar.

Nerede bulunur?

Adı Akhisar’dan gelse de tescilin coğrafi sınırı Gölmarmara, Salihli, Turgutlu, Saruhanlı ve Kırkağaç ilçelerini de kapsıyor.

  • Coğrafi işaretli
  • Zeytin
  • Yeşil zeytin
  • Dolgulu zeytin
  • Domat
  • Akhisar
  • Manisa

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesinde tarihçe bölümü yok; belge ayırt edici özelliği, zeytinin Akhisar’da yetişen Domat tipi fidanlardan elde edilmesine bağlıyor. Aynı tescilli zeytinden üretilen yağ 2022’de ayrıca Akhisar Domat Zeytinyağı adıyla mahreç işareti aldı.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

İşleme için

  • — Domat zeytini (≈ yeşil olumda, elle toplanmış)
  • %2–3 kostik (≈ acılık giderme; %0,5–1 tuzla)
  • %0,5–7 tuz (≈ fermantasyon salamurası; asit %0,065–1,2)
  • — biber, havuç ya da badem (≈ dolgulu tip için)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Hasat et Yeşil olumda, ekimin ilk yarısında elle toplanıp kasalara alınır.
  2. Acılığını gider %2–3 kostik ve %0,5–1 tuzla alkali muamele yapılır.
  3. Fermente et Tuz ve asitli salamurada ekşitilir; tuzlamada tuz %7’ye çıkarılır.
  4. Doldur Dolgulu tipte çekirdek çıkarılıp biber, havuç ya da badem konur.
  5. Ambalajla %0,5–7 tuzlu salamurayla cam, plastik ya da tenekeye doldurulup pastörize edilir.

Akhisar Domat Zeytini Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Akhisar Domat Zeytini Hakkında Sık Sorulanlar

Akhisar Domat Zeytini yeşil mi siyah mı?

Tescil yeşil sofralık zeytini tanımlıyor; meyve yeşil olumda, ekimin ilk yarısında toplanır.

Domat zeytini ne kadar iri?

Belgeye göre 100 meyve 530,30 g gelir, et oranı yüzde 83,76.

Dolgulu Domat nasıl yapılır?

Çekirdek çıkarılıp yerine biber, havuç ya da badem gibi dolgular konur.

Hangi ilçelerde yetişir?

Akhisar, Gölmarmara, Salihli, Turgutlu, Saruhanlı ve Kırkağaç.

Akhisar Domat Zeytini hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 166, tescil ettiren Akhisar Ticaret ve Sanayi Odası, koruma 4 Kasım 2010’dan başlar.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?