İçeriğe geç
Lezzet

Silivri Yoğurdu

Silivri · İstanbul

Silivri Yoğurdu, İstanbul Silivri’ye özgü, inek, koyun ya da manda sütünden yapılan, sarımtırak, koyu kıvamlı ve kalın kaymak tabakalı bir yoğurttur.

Silivri Yoğurdu Hakkında

Silivri Yoğurdu nedir?

Silivri Yoğurdu, inek, koyun ya da manda sütünden veya bunların %50’lik karışımlarından Silivri ilçesinde üretilen; sarımtırak renkli, koyu kıvamlı ve üstünde kalın, pürüzlü bir kaymak tabakası bulunan yoğurttur. TÜRKPATENT tescil belgesine göre sütler Silivri’de yetişen hayvanlardan sağlanır ve bütün aşamalar coğrafi sınır içinde yapılır.

Belge en az değerleri süt türüne göre verir: inek sütünde %4 yağ, %10 yağsız kuru madde ve 40 g/kg kaymak; koyun sütünde %5,5 yağ, %12 yağsız kuru madde ve 50 g/kg kaymak; manda sütünde %6 yağ, %11,5 yağsız kuru madde ve 70 g/kg kaymak. %50 inek ve %50 koyun karışımında %5 yağ, %11 yağsız kuru madde ve 45 g/kg; %50 inek ve %50 manda karışımında %5,5 yağ, %11 yağsız kuru madde ve 60 g/kg kaymak aranır.

Üretim

Belgeye göre geleneksel üretimde süt tülbent ya da ince elekten süzülüp pişirme kazanlarına alınır, “pala” denen tahta küreklerle sürekli karıştırılarak 84–90 °C’de yaklaşık 150 dakika ısıtılır. Süt 1, 2, 3 ya da 5 kg’lık cam veya toprak kaplara yüksekten dökülür; köpük kaymağın kabarık biçimini oluşturur. “Kaymak pişirme” denen ikinci aşamada kaplar, su dolu bakır ya da paslanmaz çelik karavanalarda alttan ateşle 70 °C’de 30–60 dakika tutulur. Süt 42–43 °C’ye inince %1,5–3 starter kültür, kaymak bozulmasın diye kenardan 2–3 cm içeriden şırıngayla verilir; karavanaların üstü çuvalla örtülür ve 3–4 saat mayalanır. Yoğurt 4±2 °C’deki soğuk odada en az 6 saat bekletilir; soğuk zincirde raf ömrü 15 gündür.

Belge ayrıca endüstriyel bir yöntem tanımlar: yalnız %100 inek sütünde standardizasyon, 90–95 °C’de 30 dakika pastörizasyon, 0,5–5 kg’lık cam ya da toprak kaplara sıcak dolum, 42–45 °C’de pH 4,6’ya dek 2–3 saat mayalama ve 4±2 °C’de en az 6 saat soğutma; raf ömrü 20 gündür.

Coğrafi işaret

Silivri Belediyesi’nin 31 Aralık 2021’deki başvurusuyla (C2021/000560), 26 Temmuz 2022’de 1180 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır İstanbul ili Silivri ilçesidir. Denetim Silivri Belediyesi koordinatörlüğünde; Belediye, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, bir meslek lisesi ve Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nden birer uzmanın bulunduğu 4 kişilik merci yılda en az bir kez, gerektiğinde ve şikâyet üzerine yapar.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır İstanbul ilinin Silivri ilçesidir. Gültekin, Altın ve İbiş’in 2025 tarihli makalesine göre ürün, incelenen dokuz e-ticaret sitesinden Metro Online, Migros Sanal Market ve Tazedirekt’te satışta bulundu. Üretici listesini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Yoğurt
  • Kaymaklı yoğurt
  • Toprak kap
  • Mahreç işareti
  • Silivri Belediyesi
  • Silivri
  • İstanbul

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre ürünün geçmişi 1870’li yıllara uzanır: Silivri’deki yoğurthanelerde yapılan yoğurt deniz yoluyla İstanbul’a taşınıp dağıtılırdı. Yolculuktaki sarsıntı kaymağı bozup şikâyetlere yol açınca bölgeye özgü yöntemler geliştirildi. Belgeye göre 1930’lardan itibaren yoğurt İzmir ve Ankara gibi büyük kentlere de gönderilmeye başlandı.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Süt (belgeye göre)

  • değişken inek, koyun ya da manda sütü (≈ ya da %50’lik karışımları; Silivri’de yetişen hayvanlardan)
  • %1,5–3 starter kültür

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Süz Sütü tülbent ya da ince elekten süzüp pişirme kazanlarına al.
  2. Isıt Palayla karıştırarak 84–90 °C’de yaklaşık 150 dakika.
  3. Doldur Cam ya da toprak kaplara (1, 2, 3, 5 kg) yüksekten dök.
  4. Kaymak pişir Kapları su dolu karavanada alttan ateşle 70 °C’de 30–60 dakika tut.
  5. Mayala 42–43 °C’de %1,5–3 kültürü kenardan şırıngayla ver; çuvalla örtüp 3–4 saat beklet.
  6. Soğut 4±2 °C’de en az 6 saat.

Silivri Yoğurdu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Silivri Yoğurdu Hakkında Sık Sorulanlar

Silivri Yoğurdu hangi sütten yapılır?

Belgeye göre inek, koyun ya da manda sütünden veya bunların %50’lik karışımlarından; sütler Silivri’de yetişen hayvanlardan sağlanır.

Kaymak pişirme nedir?

Kaplara doldurulan sütün su dolu karavanalarda 70 °C’de 30–60 dakika tutularak kaymak tabakası oluşturulması.

Hangi kaplarda satılır?

Belgeye göre cam ya da toprak kaplarda; geleneksel üretimde 1, 2, 3 ve 5 kg.

Geçmişi ne kadar eski?

Belge ürünün geçmişini 1870’li yıllara dayandırır.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1180, tescil tarihi 26 Temmuz 2022, tescil ettiren Silivri Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?