İçeriğe geç
Lezzet

Savaştepe Mihaliç Kelle Peyniri

Savaştepe · Balıkesir

Savaştepe Mihaliç Kelle Peyniri, Savaştepe’ye özgü, koyun-inek ya da inek sütünden yapılıp salamurada en az 120 gün olgunlaşan sert kabuklu kelle peyniridir.

Savaştepe Mihaliç Kelle Peyniri Hakkında

Savaştepe Mihaliç Kelle Peyniri nedir?

Savaştepe Mihaliç Kelle Peyniri, sert kabuklu, yarıksız ve gözenekli, salamurada olgunlaştırılan bir peynirdir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre rengi sarıdan açık sarıya ve beyaza değişir; ağırlıklı olarak sert, az oranda yarı sert sınıftadır. Nem en fazla %60, kuru maddede tuz en fazla %7,5’tir; kuru maddede süt yağı %45 ve üzeriyse tam yağlı, %25–45 arasıysa yarım yağlıdır. Gözenekler en çok 10 mm çaplıdır ve homojen dağılır. Peynir koyun ve inek sütü karışımından ya da yalnız inek sütünden yapılır; karışımda koyun sütü en az %40’tır ve nisan–haziran arasında kullanılır. Koyun sütü çoğunlukla Kıvırcık ve Kıvırcık-Merinos melezi ırklardan gelir. Belge sütün bileşimini değiştiren işlemleri (yağ alma, su ekleme, asitlik nötrleme) yasaklıyor.

Telemeden kelleye

Süzülen çiğ süt 50–65 °C’de en fazla 15 dakika ısıl işlem görür, mevsime göre 30–35 °C’ye soğutulur ve 100 litreye 10–20 g şırdan mayasıyla 1–1,5 saatte pirinç tanesi büyüklüğünde pıhtı oluşur. Pıhtı 80–95 °C sıcak suyla haşlanır. Teleme süzek bezine alınıp askıya asılır, metal şişlerle delikler açılarak kelle şekli verilir. Delikli kalıplarda en az 1 saat baskılanıp bir gece bekletilir, üç parçaya bölünür ve 10–12 °C’de en az 1 hafta kuru dinlendirilir. 14–16 bome salamurada 5–10 gün göz açan peynir 4 °C’de en az 120 gün salamurada olgunlaşır; taşıma ve satış 8 °C’nin altında yapılır.

Coğrafi işaret

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin 29 Kasım 2022’deki başvurusuyla (C2022/000424), 10 Temmuz 2023’te 1405 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Savaştepe ilçesidir; bütün aşamalar ilçede yapılır. Belge telemenin geleneksel yöntemle kelle şekline getirilmesini sınıra özgü nitelik sayıyor. Denetimi Belediye koordinatörlüğünde Savaştepe Belediyesi ve Savaştepe İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden birer uzmanla en az 3 kişilik mercii yılda en az bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Savaştepe ilçesidir. Satış noktası ve fiyat bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Peynir
  • Kelle peyniri
  • Mihaliç
  • Koyun sütü
  • İnek sütü
  • Mahreç işareti
  • Savaştepe
  • Balıkesir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi peynirin geçmişinin eskiye dayandığını ve Savaştepe’nin mutfak kültürü ile ekonomisinde önemli yer tuttuğunu yazıyor; tarih vermiyor. Belgede hayvanların beslenmesi de tanımlı: küçükbaşta yaklaşık %80–90 mera, büyükbaşta %70 kaba yem. İlde kelle peyniri adıyla başka tescilli ürünler de var; Manyas Kelle Peyniri ayrı bir mahreç işaretiyle korunuyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Peynir

  • 100 litre çiğ süt (≈ koyun-inek karışımında koyun sütü en az %40)
  • 10–20 g şırdan mayası
  • 14–16 bome salamura (≈ göz açımı ve olgunlaştırma)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Isıl işlem Süt 50–65 °C’de en fazla 15 dakika ısıtılır, 30–35 °C’ye soğutulur.
  2. Mayala Şırdan mayasıyla 1–1,5 saatte pirinç tanesi büyüklüğünde pıhtı alınır.
  3. Haşla Pıhtı 80–95 °C sıcak suyla haşlanır.
  4. Kelle Teleme bezde asılır, şişle delinerek kelle şekli verilir; en az 1 saat baskılanır.
  5. Olgunlaştır 10–12 °C’de 1 hafta, salamurada 5–10 gün, 4 °C’de en az 120 gün.

Savaştepe Mihaliç Kelle Peyniri Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Savaştepe Mihaliç Kelle Peyniri Hakkında Sık Sorulanlar

Savaştepe Mihaliç Kelle Peyniri hangi sütten yapılır?

Tescil belgesine göre koyun-inek sütü karışımından (koyun sütü en az %40) ya da yalnız inek sütünden.

Ne kadar olgunlaşır?

4 °C’de salamurada en az 120 gün.

Kelle adı nereden gelir?

Belgeye göre teleme bezde asılıp şişle delinerek kelle şekline getirilir.

Nem ve tuz sınırı nedir?

Nem en fazla %60, kuru maddede tuz en fazla %7,5.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1405, tescil tarihi 10 Temmuz 2023, tescil ettiren Balıkesir Büyükşehir Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?