İçeriğe geç
Lezzet

Ödemiş Nohut Mayalı Ekmeği

Ödemiş · İzmir

Ödemiş Nohut Mayalı Ekmeği, Ödemiş’e özgü, kırık nohutla bir gece mayalanan tatlı mayayla yapılan, içinde nohut parçaları kalan, kalın kabuklu bir ekmektir.

Ödemiş Nohut Mayalı Ekmeği Hakkında

Ödemiş Nohut Mayalı Ekmeği nedir?

Ödemiş Nohut Mayalı Ekmeği, nohut mayası, buğday unu, tuz, zeytinyağı ve suyla Ödemiş ilçesinde yapılan ekmektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre yaklaşık 1,5 kg gelir, kabarınca yüksekliği 10 cm’ye ulaşır ve genellikle 20×30 cm dikdörtgen ya da 25×25 cm kare biçimindedir. Hamuru sıkı, kabuğu kalındır.

Tatlı maya

Mayanın çıkış noktası nohuttur. Kuru nohut sıcak suyla yıkanır, toz haline gelmeden tokmakla kırılır; cam kavanozda şeker, tuz, un ve yaklaşık 70 °C’lik suyla karıştırılır. Kavanoz kapatılıp bezlere sarılır ve 35–36 °C’de bir gece bekletilir. Un ve nohut dibe çöküp yüzey köpürünce maya hazırdır. Belgeye göre yörede bu mayaya “tatlı maya” da denir.

Nohut parçaları

Sıvı maya 2 mm delikli süzgeçten geçirilir. Küçük parçalar mayada kalır; süzgeçte kalan iri nohutlar ise hamura sonradan eklenir. Ekmeğin içinde nohut parçası bulunması bundandır. Belge, ürünün coğrafi sınıra özgülüğünü de bu ayrıntıya bağlıyor.

Coğrafi işaret

Ödemiş Ticaret Odası’nın 20 Nisan 2021’deki başvurusuyla (C2021/000200), 4 Ağustos 2023’te 1439 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır İzmir ili Ödemiş ilçesi ve bütün üretim aşamaları bu sınırda yapılmalı. Denetimi Ödemiş Ticaret Odası, Ege Üniversitesi Ödemiş Meslek Yüksekokulu Organik Tarım Bölümü ve Ödemiş İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden birer uzmanla üç kişilik kurul yılda bir kez yapar.

Nerede?

Ekmek Ödemiş’te üretilir.

  • Coğrafi işaretli
  • Ekmek
  • Nohut mayası
  • Ödemiş
  • İzmir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ekmeğin geçmişinin eskiye dayandığını ve Ödemiş mutfak kültüründe önemli bir yeri olduğunu yazıyor; bir tarih vermiyor. Ün bağını, maya hazırlanırken ayrılan nohut parçalarının hamura katılması gibi yöreye özgü bir uygulamaya dayandırıyor.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 8–9 ekmek

Malzemeler

Maya için

  • 140 g nohut (≈ tokmakla kırılmış)
  • 100 g buğday unu
  • 2 g tuz
  • 6 g beyaz şeker
  • 700 ml su (≈ yaklaşık 70 °C)

Ekmek için

  • 10 kg buğday unu
  • 5 l su (≈ yaklaşık 25 °C)
  • 40 g tuz
  • 10 ml zeytinyağı (≈ pişirme sırasında üstüne)
  • isteğe bağlı susam

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Mayayı kur Kırık nohut, şeker, tuz, un ve 70 °C’lik su kavanozda tahta kaşıkla karıştırılır; kavanoz bezlere sarılıp 35–36 °C’de bir gece bekletilir.
  2. Süz Köpüren maya 2 mm delikli süzgeçten geçirilir; süzgeçte kalan iri nohut parçaları ayrılır.
  3. Yoğur Un 25 °C’lik suyla yoğrulur; tuz ve sıvı maya yavaş yavaş eklenir, ardından ayrılan nohut parçaları katılıp ele yapışmayan kıvama gelene dek yoğrulur.
  4. Mayalandır Hamurun üzeri bezle örtülür, oda koşullarında 2–3 saat bekletilir.
  5. Kaba al 1,6–1,8 kg’lık parçalar 20×30 ya da 25×25 cm’lik kaplara konur; isteğe göre susam serpilir, yaklaşık 30 dakika bekletilir.
  6. Pişir Odun ateşli fırında 200 °C’de 45–55 dakika pişirilir, üstüne zeytinyağı sürülür.
  7. Dinlendir Hamurlaşmaması için yaklaşık 15 dakika bekletilir; tamamen soğuyunca hava alan ambalaja konur.

Ödemiş Nohut Mayalı Ekmeği Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Ödemiş Nohut Mayalı Ekmeği Hakkında Sık Sorulanlar

Nohut mayası nasıl yapılır?

Tescile göre kırık nohut, şeker, tuz, un ve yaklaşık 70 °C’lik su kavanozda karıştırılıp 35–36 °C’de bir gece bekletilir; yüzey köpürünce maya hazırdır.

Ekmeğin içinde neden nohut parçası var?

Maya süzülürken süzgeçte kalan iri nohut parçaları hamura ayrıca eklenir.

Ödemiş Nohut Mayalı Ekmeği kaç kilo gelir?

Yaklaşık 1,5 kg; kaba 1,6–1,8 kg hamur konur.

Nohut mayalı ekmek ne kadar saklanır?

Belgeye göre oda sıcaklığında 4 gün, buzdolabında 10 gün, dondurucuda 6 ay.

Ödemiş Nohut Mayalı Ekmeği hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1439, tescil tarihi 4 Ağustos 2023, tescil ettiren Ödemiş Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?