İçeriğe geç
Lezzet

Manyas Kelle Peyniri

Balıkesir

Manyas Kelle Peyniri, Manyas, Bandırma ve Gönen’e özgü, koyun ve/veya inek sütünden yapılıp salamurada en az 120 gün olgunlaştırılan sert kelle peyniridir.

Manyas Kelle Peyniri Hakkında

Manyas Kelle Peyniri nedir?

Manyas Kelle Peyniri, sert kabuklu, yarıksız ve gözenekli, salamurada olgunlaştırılan sert bir peynirdir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre kabuk kalınlığı 2–3 mm’dir; rengi sarıdan açık sarıya değişir, beyaz da olabilir. Tadı tuzludur ve kendine has aromalıdır. Nem en çok %60, kuru maddede tuz en fazla %7,5’tir; kuru maddedeki süt yağına göre tam yağlı ya da yarım yağlı olur. Coğrafi sınırda yetişen hayvanların koyun ve/veya inek sütü kullanılır; nisan, mayıs ve haziranda genellikle koyun sütü ya da koyun-inek karışımı, koyun sütünün bulunmadığı aylarda inek sütü işlenir.

Üretim

Temizlenip süzülen çiğ süt 50–55 °C’de en az 30 dakika ısıl işlem görür, mevsime göre 27–35 °C’de şırdan mayasıyla mayalanır. Pıhtı pirinç tanesi büyüklüğünde kesilir ve 82–88 °C sıcak suda ya da cidarlı ısıtmayla haşlanır; peynir altı suyu genellikle 38–45 °C’dedir. Teleme paslanmaz kalıplarda 12–16 saat baskılanır, blok peynir küçük parçalara bölünüp 10–20 °C’deki odalarda 10–21 gün salamurada dinlendirilir. Peynir üretim tarihinden itibaren salamurada en az 120 gün olgunlaştırılır; muhafaza, taşıma ve satış 10 °C’nin altında yapılır.

Coğrafi işaret

Manyas Kaymakamlığı’nın 12 Eylül 2019’daki başvurusuyla (C2019/123), 16 Aralık 2020’de 628 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Manyas, Bandırma ve Gönen ilçeleridir; bütün aşamalar bu sınırda yapılır. Denetimi Kaymakamlık koordinatörlüğünde Manyas İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bandırma Ticaret Odası, Manyas Süt Üreticileri Birliği, Bandırma ve Gönen ilçe tarım müdürlükleri ile Balıkesir Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nden üyelerin katıldığı en az 3 kişilik mercii yılda en az bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Üretim alanı Manyas, Bandırma ve Gönen ilçeleridir. Satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Peynir
  • Kelle peyniri
  • Koyun sütü
  • İnek sütü
  • Mahreç işareti
  • Manyas
  • Bandırma
  • Gönen
  • Balıkesir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre peynirin geçmişi Osmanlı dönemine uzanıyor; kesin başlangıç bilinmiyor, belge 250 yıl öncesine uzandığının rivayet edildiğini ve üretimin Arnavut göçmenlerinin bölgeye gelmesiyle başladığının bilindiğini yazıyor. Adı, teleme sonrasında peynir altı suyu süzülsün diye torbalara konup asılan peynir kütlesinin kelleye benzemesinden geliyor. Tescil ettiren Manyas Kaymakamlığı’dır; denetim merciinde Bandırma Ticaret Odası ve Manyas Süt Üreticileri Birliği de yer alıyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Peynir

  • yeterince koyun ve/veya inek sütü (≈ nisan–haziranda çoğunlukla koyun sütü)
  • yeterince şırdan mayası
  • yeterince tuz ve salamura

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Isıl işlem Süzülen süt 50–55 °C’de en az 30 dakika ısıtılır.
  2. Mayala 27–35 °C’de şırdan mayasıyla pıhtı alınır, pirinç tanesi büyüklüğünde kesilir.
  3. Haşla Pıhtı 82–88 °C sıcak suda haşlanır.
  4. Baskıla Teleme kalıplarda 12–16 saat baskılanır, parçalara bölünür.
  5. Olgunlaştır 10–20 °C’de 10–21 gün dinlendirilir, salamurada en az 120 gün olgunlaşır.

Manyas Kelle Peyniri Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Manyas Kelle Peyniri Hakkında Sık Sorulanlar

Manyas Kelle Peyniri adını nereden alır?

Tescil belgesine göre süzülmek için torbada asılan peynir kütlesinin kelleye benzemesinden.

Hangi sütten yapılır?

Koyun ve/veya inek sütünden; nisan–haziranda çoğunlukla koyun sütü kullanılır.

Ne kadar olgunlaşır?

Salamurada en az 120 gün.

Hangi ilçelerde üretilir?

Manyas, Bandırma ve Gönen.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 628, tescil tarihi 16 Aralık 2020, tescil ettiren Manyas Kaymakamlığı.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?