İçeriğe geç
Lezzet

Kırklareli Beyaz Peyniri

Kırklareli

Kırklareli Beyaz Peyniri, Kırklareli’ye özgü, inek sütünden ya da koyun, keçi ve inek sütü karışımından yapılan, en az 6 ay olgunlaşan bir beyaz peynirdir.

Kırklareli Beyaz Peyniri Hakkında

Kırklareli Beyaz Peyniri nedir?

Kırklareli Beyaz Peyniri, Kırklareli’de yetiştirilen hayvanların sütünden doğal şirden mayasıyla yapılan, tenekede salamurada olgunlaşan bir beyaz peynirdir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre yalnızca inek sütü ya da %30–45 koyun, %25–40 keçi ve %15–30 inek sütünden oluşan paçal süt kullanılır. Peynir en az 6 ay olgunlaştırılır; kuru madde en az %49, yağ en az %27’dir. Kültür bakterisi, olgunlaşmayı hızlandırıcı madde ve kalsiyum klorür eklenmez. Belge, meralardaki baklagil, buğdaygil ve geniş yapraklı otlarla endemik bitkilerin süt ve peynir aromasına etki ettiğini, öne çıkan doku özelliğinin yapışkanlık olduğunu yazıyor.

Üretim

Süt kasım–mart arasında 63 °C’de, nisan–ekim arasında 65 °C’de pastörize edilir; yazın 30–32 °C’de, kışın 32–35 °C’de buzağı şirden mayasıyla mayalanır. Pıhtı paslanmaz çelik tel bıçaklarla yaklaşık 1 cm³ boyutunda kesilir, 20–30 dakika dinlendirilir ve bezle kaplı teknede üç kez baskılanır. Teleme 8×8×11 cm kalıplar hâlinde kesilir, önceden 80–85 °C’de pastörize edilmiş 14–16 bome tuzlu suda 26–28 °C’de 8–10 saat bekletilir. Kalıplar tenekelere dizilip 24–26 °C’de pH 4,90–5,00’e inene kadar 2–3 gün ön olgunlaştırılır. Tenekeler 6–7 bome salamurayla doldurulup kapatılır ve 4±2 °C’de en az 6 ay olgunlaştırılır. Peynir tek kalıp ambalajında ya da 3, 5 ve 18 kg’lık tenekelerde satılır.

Coğrafi işaret

Kırklareli Ticaret ve Sanayi Odası ile Kırklareli Ticaret Borsası’nın 6 Temmuz 2018’deki başvurusuyla (C2018/148), 23 Aralık 2020’de 636 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Kırklareli ilidir. Etikette yalnız inek sütünden yapılan peynirde “İnek sütünden üretilmiştir”, paçal sütten yapılanda “Koyun, keçi ve inek sütünden üretilmiştir” ibaresi yer alır. Denetimi Oda ve Borsa koordinatörlüğünde, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Kırklareli Üniversitesi’nden üyelerin bulunduğu 4 kişilik merci yılda bir kez, şikâyette 1 hafta içinde yapar.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Kırklareli ilinin tamamıdır. Mandıra ve satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Peynir
  • Beyaz peynir
  • Salamura peynir
  • İnek sütü
  • Koyun sütü
  • Keçi sütü
  • Menşe adı
  • Kırklareli

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre peynir 18. yüzyıldan beri üretiliyor. Belge, üretimin halk takviminin önemli günlerinden Hıdırellez’de başladığını anlatıyor: üreticiler o gün sütlerini bereket başlangıcı olarak mandıralara ücretsiz bırakır, mandıralar bu sütten yaptıkları teleme ile höşmerim tatlısı hazırlayıp halka dağıtırdı. Kırklareli Üniversitesi’nden Buket Aşkın’ın 2019 tarihli makalesi o tarihte Kırklareli beyaz peyniri için coğrafi işaret başvurusunun değerlendirmede olduğunu yazıyor; tescil 2020 sonunda tamamlandı.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Peynir (belgedeki süt seçenekleri)

  • %100 inek sütü (≈ ya da aşağıdaki paçal)
  • %30–45 koyun sütü (≈ paçal)
  • %25–40 keçi sütü (≈ paçal)
  • %15–30 inek sütü (≈ paçal)
  • yeterince buzağı şirden mayası
  • yeterince tuzlu su (≈ 14–16 ve 6–7 bome)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Pastörize et Süt mevsime göre 63 ya da 65 °C’de ısıtılır.
  2. Mayala Yazın 30–32 °C’de, kışın 32–35 °C’de şirden mayası katılır.
  3. Kes Pıhtı yaklaşık 1 cm³ boyutunda kesilip 20–30 dakika dinlendirilir.
  4. Baskıla Bezle kaplı teknede teleme üç kez baskılanır.
  5. Tuzla 8×8×11 cm kalıplar 14–16 bome salamurada 8–10 saat bekletilir.
  6. Olgunlaştır Tenekede 24–26 °C’de 2–3 gün, ardından 4±2 °C’de en az 6 ay.

Kırklareli Beyaz Peyniri Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Kırklareli Beyaz Peyniri Hakkında Sık Sorulanlar

Kırklareli Beyaz Peyniri hangi sütten yapılır?

Yalnızca inek sütünden ya da %30–45 koyun, %25–40 keçi ve %15–30 inek sütü karışımından.

Ne kadar olgunlaşır?

Tescil belgesine göre 4±2 °C’de en az 6 ay.

Hangi ambalajlarda satılır?

Tek kalıp ambalajında ya da 3, 5 ve 18 kg’lık tenekelerde.

Hıdırellez ile ilişkisi nedir?

Belgeye göre peynir üretimi Hıdırellez’de başlar; mandıralar o gün höşmerim tatlısı dağıtırdı.

Hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 636, tescil tarihi 23 Aralık 2020, tescil ettirenler Kırklareli Ticaret ve Sanayi Odası ile Kırklareli Ticaret Borsası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?