İçeriğe geç
Lezzet

Brakana Tatlısı

Babaeski · Kırklareli

Brakana Tatlısı, Babaeski’nin Büyükmandıra Beldesi’ne özgü, un, süt, yumurta ve yağla yapılan, iki kez şerbetlenen yarım küre biçimli bir tatlıdır.

Brakana Tatlısı Hakkında

Brakana Tatlısı nedir?

Brakana Tatlısı, özel amaçlı buğday unu, süt, yumurta, katı ve sıvı yağla hazırlanan şerbetli bir tatlıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre yarım küre biçimindedir ve ortası hafif çukurdur. Ayırt edici iki özellik belgede açıkça yazılıyor: yumurta hamur soğuduktan sonra eklenir ve şerbet iki aşamada verilir; ilk yarısı bezeler pembeleşmeye başlayınca, kalanı ikinci pişirmede hafif kahverengileştikten sonra dökülür. Belge katı ve sıvı yağın türünü belirtmiyor.

Üretim

Katı yağ, sıvı yağ ve süt birlikte kaynatılır, un eklenip ocaktan alınır, yoğrulup soğumaya bırakılır. Soğuyan hamura yumurtaların pişmemesine dikkat edilerek 2 bütün yumurta ve 2 yumurta sarısı, ardından kabartma tozu ve karbonat katılır; hamur yumuşak kalırsa biraz un eklenir. Bezeler yuvarlanıp ortalarına hafif çukur açılır ve 180 °C fırında pembeleşmeye başlayana dek pişirilir. Şeker ve su kaynatılarak şerbet hazırlanır; sıcak şerbetin yarısı sıcak bezelerin üzerine dökülür, tepsi 5–6 dakika daha fırına verilir. Kalan şerbet de dökülünce tepsinin üstü başka bir tepsiyle kapatılır, tatlı demlenmeye bırakılır ve soğuyunca servis edilir.

Coğrafi işaret

Büyükmandıra El Sanatları ve Doğal Yaşam Derneği’nin 5 Ekim 2022’deki başvurusuyla (C2022/000333), 13 Kasım 2023’te 1494 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; koruma başvuru tarihinden başlar. Coğrafi sınır Kırklareli ili Babaeski ilçesi Büyükmandıra Beldesi’dir ve bütün üretim aşamaları bu sınırda yapılır. Denetimi Dernek koordinatörlüğünde; Babaeski Belediyesi, Babaeski Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve Babaeski Ticaret ve Sanayi Odası’nın katıldığı en az 3 kişilik merci yılda bir kez, gerektiğinde ve şikâyet hâlinde yapar.

Nerede bulunur?

Üretim alanı Babaeski ilçesindeki Büyükmandıra Beldesi’dir. Tatlıcı ve satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Tatlı
  • Şerbetli tatlı
  • Pomak mutfağı
  • Mahreç işareti
  • Büyükmandıra
  • Babaeski
  • Kırklareli

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi tatlının geçmişini 1877–1878 yıllarında Büyükmandıra’ya yerleşen Pomaklara bağlıyor; belgeye göre tatlıyı onlar burada yapmaya başladı. Brakana beldede bayramlarda, doğumlarda, cenazelerde ve özellikle düğünlerde yapılıyor. Cumhuriyet’in 2024 tarihli haberi de tatlıyı Pomak mutfağının bir örneği olarak Büyükmandıra ile birlikte anıyor. Tescili Büyükmandıra El Sanatları ve Doğal Yaşam Derneği aldı.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Hamur (belgedeki miktarlar)

  • 400 g özel amaçlı buğday unu
  • 400 ml süt
  • 250 g katı yağ
  • 400 ml sıvı yağ
  • 4 adet yumurta (≈ 2 bütün, 2 sarısı)
  • 2 g karbonat
  • 10 g kabartma tozu

Şerbet

  • 800 g beyaz şeker
  • 1 l su

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Haşla Katı yağ, sıvı yağ ve süt kaynatılır, un eklenip yoğrulur ve soğutulur.
  2. Yumurtala Soğuk hamura yumurta, kabartma tozu ve karbonat katılır.
  3. Biçimlendir Bezeler yuvarlanıp ortalarına hafif çukur açılır.
  4. Pişir 180 °C fırında pembeleşmeye başlayana dek pişirilir.
  5. Şerbetle Sıcak şerbetin yarısı dökülür, tepsi 5–6 dakika daha fırına verilir.
  6. Demlendir Kalan şerbet dökülür, üstü tepsiyle kapatılır ve soğuyunca servis edilir.

Brakana Tatlısı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Brakana Tatlısı Hakkında Sık Sorulanlar

Brakana Tatlısı nereye özgüdür?

Tescil belgesine göre Kırklareli’nin Babaeski ilçesine bağlı Büyükmandıra Beldesi’ne.

Neden iki kez şerbetlenir?

Belgedeki yönteme göre şerbetin yarısı ilk pişirmeden sonra, kalanı ikinci kısa pişirmeden sonra dökülür.

Yumurta ne zaman eklenir?

Haşlanan hamur soğuduktan sonra; yumurtaların pişmemesi için.

Hangi günlerde yapılır?

Bayramlarda, doğumlarda, cenazelerde ve özellikle düğünlerde.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1494, tescil tarihi 13 Kasım 2023, tescil ettiren Büyükmandıra El Sanatları ve Doğal Yaşam Derneği.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?