İçeriğe geç
Lezzet

Kırkağaç Topalak Yemeği

Kırkağaç · Manisa

Kırkağaç Topalak Yemeği, Kırkağaç’a özgü, zeytinyağında kızartılan dana kıyması köftelerin kemik suyu ve salçalı sosta yeniden pişirildiği sulu bir yemektir.

Kırkağaç Topalak Yemeği Hakkında

Kırkağaç Topalak Yemeği nedir?

Kırkağaç Topalak Yemeği, önceden kızartılmış küçük köftelerin dana kemiği suyu ve salçalı sosla yeniden pişirilmesiyle hazırlanan sulu bir köfte yemeğidir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre kıyma ve kemik suyu yemeğe kıvamlı ve yağlı bir yapı verir. Günlük öğünlerde yenir; düğün, bayram ve festival gibi özel günlerde de ikram edilir.

Köfteler

Manisa’da yetişen danaların tercihen az yağlı eti kıyma makinesinden iki kez geçirilir. Yirmi kişilik ölçüde 1 kg kıymaya 250 g kuru soğan, 200 g bayat ekmek içi, bir yumurta, bir demet maydanoz, tuz, karbonat ve karabiber katılır; 150 g un kıvam için azar azar eklenir. Hamur en az bir saat dinlendirilir, 10–20 gramlık yuvarlak ya da oval köftelere ayrılır ve zeytinyağlı tavada kızartılıp süzülür.

Sos

2 kg etsiz dana kemiği 3 litre tuzlu suda kaynatılıp köpüğü alınır ve süzülür. Zeytinyağı ve 500 g domates salçası ayrı tavada kavrulup kemik suyuna katılır, bir kısmı servis için ayrılır. Limon suyu ya da sumak ekşisi ve isteğe göre biber eklenip pişirilir. Köfteler sıcak sosa konup yaklaşık 5 dakika sosla karışması sağlanır; yumuşayan köfteler tabağa alınır, üzerine karabiber ve kıyılmış maydanoz serpilir.

Coğrafi işaret

Kırkağaç Kaymakamlığı’nın 6 Mart 2023’teki başvurusuyla (C2023/000094), 25 Ekim 2023’te 1488 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Kırkağaç ilçesidir ve bütün üretim aşamaları bu sınırda yapılır. Denetimi kaymakamlık koordinatörlüğünde ilçe tarım ve orman müdürlüğünün katılımıyla en az üç kişilik kurul yılda en az bir kez yapar.

Nerede yenir?

Tescilin coğrafi sınırı Kırkağaç ilçesidir.

  • Coğrafi işaretli
  • Köfte
  • Sulu yemek
  • Kırkağaç
  • Manisa

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi yemeğin Kırkağaç’ta uzun süredir yapıldığını, hazırlanması ve pişirilmesinin ustalık istediğini yazıyor; ayrıntılı bir tarihçe ya da “topalak” adının kökenine dair bilgi vermiyor.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 20 kişilik tarif

Malzemeler

Köfte için (20 kişilik)

  • 1 kg dana kıyma (≈ az yağlı, iki kez çekilmiş)
  • 250 g kuru soğan
  • 200 g bayat ekmek içi
  • 150 g buğday unu
  • 1 adet yumurta
  • 1 demet maydanoz
  • 20 g tuz
  • 10 g karbonat
  • 10 g karabiber
  • 5 g toz ya da pul kırmızıbiber (≈ isteğe bağlı)

Sos için

  • 3 l su
  • 2 kg etsiz dana kemiği
  • 2 l zeytinyağı (≈ köfte kızartma ve sos için)
  • 500 g domates salçası
  • 50 g tuz
  • 50 ml limon suyu ya da sumak ekşisi
  • 10 g karabiber

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Kıymayı çek Az yağlı dana eti kıyma makinesinden iki kez geçirilir.
  2. Yoğur Köfte malzemeleri yoğrulur, un kıvam için azar azar eklenir; en az bir saat dinlendirilir.
  3. Kızart 10–20 gramlık köfteler zeytinyağlı tavada kızartılıp süzülür.
  4. Kemik suyu Dana kemiği tuzlu suda kaynatılır, köpüğü alınıp süzülür.
  5. Sos Zeytinyağı ve salça kavrulup kemik suyuna katılır; limon ya da sumak ekşisi eklenip pişirilir.
  6. Birleştir Köfteler sıcak sosta yaklaşık 5 dakika bekletilir, tabağa alınıp karabiber ve maydanozla servis edilir.

Kırkağaç Topalak Yemeği Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Kırkağaç Topalak Yemeği Hakkında Sık Sorulanlar

Topalak nedir?

Tescile göre önceden kızartılan köftelerin kemik suyu ve salçalı sosta yeniden pişirildiği sulu bir köfte yemeği.

Köfteler ne büyüklükte?

10–20 gramlık, yuvarlak ya da oval.

Sosun ekşiliği nereden gelir?

Limon suyu ya da sumak ekşisinden.

Ne zaman yapılır?

Belgeye göre günlük öğünlerde ve düğün, bayram, festival gibi özel günlerde.

Kırkağaç Topalak Yemeği hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1488, tescil tarihi 25 Ekim 2023, tescil ettiren Kırkağaç Kaymakamlığı.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?