İçeriğe geç
Lezzet

Kırkağaç Pideli Paça / Kırkağaç Çakal Pideli Paça

Kırkağaç · Manisa

Kırkağaç Pideli Paça, Kırkağaç’a özgü, sığır baş eti ve kaval kemiğinin 8–10 saat haşlanıp odun ateşi pidesinin üzerine döküldüğü bir çorbadır.

Kırkağaç Pideli Paça / Kırkağaç Çakal Pideli Paça Hakkında

Kırkağaç Pideli Paça nedir?

Kırkağaç Pideli Paça (Kırkağaç Çakal Pideli Paça), büyükbaş hayvanın baş eti ve kaval kemikleriyle yapılan, genellikle sabahları içilen bir çorbadır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre etler 8–10 saat pişirilir; dilimlenmiş pide kemik suyuyla ıslatılır, üzerine tiftiklenmiş kelle eti, sarımsaklı sirke ve kızdırılmış tereyağı konur.

Kemik suyu

Baş ve kaval kemikleri üzerini örtecek kadar suda, hacmin yüzde 1–1,5’i kadar kaya tuzuyla, tercihen odun ateşinde 8–10 saat haşlanır ve köpüğü alınır. Süzülen kemik suyu 80–90 °C’de sıcak tutulur. Pişen baş eti tiftiklenir ve kendi miktarının yarısı kadar kemik suyunda bekletilir.

Pide

Pide hamuru 10 kg ekmeklik un ve 10 litre suyla 45–60 dakika yoğrulur, 100 g maya ve 5 g tuz katılıp 5–10 dakika daha yoğrulur. 225–275 gramlık parçalar kepekle 7–8 cm eninde, 17–19 cm boyunda açılır ve odun ateşinin yalazında yaklaşık 5 dakika pişirilir.

Servis

Bir porsiyon için 110–125 g pide 3–4 cm’lik dilimler halinde, en fazla iki kat tabağa dizilir ve sıcak kemik suyuyla yumuşayana dek ıslatılır. Üstüne 150–165 g kelle eti ve 1–2 kepçe kemik suyu konur; 5 g üzüm sirkesine ezilmiş bir diş sarımsak, 25–30 g kızdırılmış tereyağı ve isteğe göre toz ya da pul biber eklenerek sıcak verilir.

Coğrafi işaret

Kırkağaç Kaymakamlığı’nın 26 Mayıs 2021’deki başvurusuyla (C2021/000219), 20 Nisan 2024’te 1579 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Kırkağaç ilçesidir. Denetimi kaymakamlık koordinatörlüğünde Kırkağaç Belediyesi, ilçe tarım ve orman müdürlüğü ve esnaf odasından birer uzmanla üç kişilik kurul yılda bir kez yapar.

Nerede yenir?

Tescilin coğrafi sınırı Kırkağaç ilçesidir.

  • Coğrafi işaretli
  • Paça
  • Kelle
  • Çorba
  • Kahvaltı
  • Kırkağaç
  • Manisa

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre yemeğin Osmanlı dönemine dayanan yaklaşık üç asırlık bir geçmişi var ve Kırkağaç mutfak kültüründe önemli yer tutuyor. Belge, adındaki “çakal” sözcüğünün nereden geldiğini açıklamıyor; bunu başka bir kaynakla da doğrulayamadık.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 1 tabak (150–165 g et, 110–125 g pide)

Malzemeler

Bir porsiyon için

  • 150–165 g baş eti (≈ tiftiklenmiş)
  • 110–125 g pide (≈ dilimlenmiş)
  • 50–60 g kemik suyu
  • 25–30 g tereyağı (≈ kızdırılmış)
  • 5 g üzüm sirkesi
  • 1 diş sarımsak (≈ dövülmüş)
  • 2–3 g tatlı ya da acı toz/pul biber (≈ isteğe bağlı)

Pide hamuru için (işletme ölçeği)

  • 10 kg ekmeklik un
  • 10 l su
  • 100 g maya
  • 5 g tuz

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Haşla Baş ve kaval kemikleri %1–1,5 kaya tuzlu suda, tercihen odun ateşinde 8–10 saat haşlanır; köpüğü alınır.
  2. Eti ayır Baş eti tiftiklenir, yarısı kadar kemik suyunda 80–90 °C’de tutulur.
  3. Pideyi yap Hamur yoğrulup mayalanır, 225–275 g parçalar 7–8 x 17–19 cm açılıp odun ateşi yalazında yaklaşık 5 dakika pişirilir.
  4. Sosu hazırla 5 g üzüm sirkesine bir diş dövülmüş sarımsak katılır.
  5. Servis et Pide dilimleri kemik suyuyla ıslatılır, üstüne et, kemik suyu, sirke-sarımsak ve kızdırılmış tereyağı konur.

Kırkağaç Pideli Paça / Kırkağaç Çakal Pideli Paça Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Kırkağaç Pideli Paça / Kırkağaç Çakal Pideli Paça Hakkında Sık Sorulanlar

Kırkağaç Pideli Paça ne zaman içilir?

Tescil belgesine göre genellikle sabahları.

Et ne kadar pişer?

Baş eti ve kaval kemikleri 8–10 saat, tercihen odun ateşinde haşlanır.

Pidesi nasıl pişirilir?

Kepekle açılan pide odun ateşinin yalazında yaklaşık 5 dakika pişirilir.

“Çakal” ne demek?

Belge ad hakkında açıklama vermiyor; tescil iki adı birlikte koruyor.

Kırkağaç Pideli Paça hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1579, tescil tarihi 20 Nisan 2024, tescil ettiren Kırkağaç Kaymakamlığı.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?