İçeriğe geç
Lezzet

Kırkağaç Kavunu

Kırkağaç · Manisa

Kırkağaç Kavunu, Kırkağaç’a özgü, az sulanarak yetiştirilen, yeşil zeminde sarımtırak lekeli kabuklu, kışa dek askıda saklanabilen bir kavundur. 2009 tescilli.

Kırkağaç Kavunu Hakkında

Kırkağaç Kavunu nedir?

Kırkağaç Kavunu, Kırkağaç ilçesi ve köylerinde yetiştirilen, taze yenen ve özellikle ocak başına kadar saklanabilen bir kavundur. TÜRKPATENT tescil belgesine göre Kırkağaç-589 ve Kırkağaç-637 adlarıyla tescilli iki çeşidi vardır; ikisinde de kabuk orta kalınlıkta, üzeri pürüzlü, işlemeli ve yeşil zemin üstünde sarımtırak lekelidir. Belge, sulama yapılmaması gibi toprak ve ekolojik etkenler nedeniyle Kırkağaç’ı bu kavun için en iyi verim ve kaliteye ulaşılan bölge olarak tanımlıyor.

İki çeşit

Kırkağaç-589 uzun, silindir biçimli, sap tarafı sivri ve meme gibi çıkıntılıdır; meyvesi 2500–5700 g gelir ve kışlık depolamaya uygundur, yörede en yaygın yetiştirilen çeşittir. Kırkağaç-637 genellikle yuvarlaktır, 2200–4500 g gelir; bazı yerlerde Altınbaş diye anılır, yazlık olarak değerlendirilir ve uzun saklanmaz. Belgedeki çizelgeye göre suda çözünür kuru madde 589’da yüzde 10,8–13, 637’de yüzde 11,4–13,2’dir.

Ekim ve sulama

Tarla sonbaharda 40–50 cm derinlikte sürülür; tohumlar 1–10 Mayıs arasında 50–70 cm arayla açılan ocaklara 3–4’er ekilir. Limon iriliğine gelen meyveler seyreltilip bitki başına 2–3 meyve bırakılır. Belgeye göre fazla sulama tadı bozduğundan çok kurak yıllarda 2–3 kez, yağışı düzgün yıllarda hiç ya da 1–2 kez sulanır. Kavun aynı tarlada 3–4 yıl arayla yetiştirilir.

Askıda saklama

Hasat olgunluğuna gelen Kırkağaç-589 meyveleri sabah erken saatte bıçakla kesilir, battaniye ya da yorganla kaplı römorklarla depoya taşınır. Kavun dört yanından ip ile bağlanıp sap tarafından halka yapılır, havadar hangarlardaki direklere çakılan çivilere asılır; belgeye göre böylece genellikle yılbaşına kadar saklanabilir.

Coğrafi işaret

Kırkağaç Belediye Başkanlığı’nın 5 Ekim 2006’daki başvurusuyla (C2006/031) 107 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; TÜRKPATENT veri tabanı tescil tarihini 12 Ocak 2009 olarak gösteriyor. Coğrafi sınır Kırkağaç merkez ovası başta olmak üzere Bakır, İlyaslar, Karakurt, Gelenbe kasabaları, Bostancı, Alifakı, Alacalar, Gebeler, Yağmurlu, Musahoca, Küçükyaya, Öveçli, Işıklar, Kuyucak, Söğütalan ve Hamitli köyleridir. Denetimi belediye, Kırkağaç ve Manisa ziraat odaları, Manisa Ticaret Odası, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden en az üç kişilik komisyon yılda iki kez tarlada ve ürün üzerinde yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Kırkağaç ilçesinin merkez ovası ve sayılan köylerdir.

  • Coğrafi işaretli
  • Kavun
  • Kışlık kavun
  • Meyve
  • Kırkağaç
  • Manisa

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi kavunun tarihsel bir özelliği olduğunu yazıyor ve İsmet İnönü’nün “Siz Kırkağaç Kavununu kaşıkla yemediyseniz bu kavunu yemiş sayılmazsınız” dediğini aktarıyor; bu sözü bağımsız bir kaynakla doğrulayamadık. Belgeye göre her yıl 12 Eylül’de Kırkağaç’ın kurtuluşu etkinlikleri kapsamında Kırkağaç Kavun Festivali düzenleniyor. Belgenin ilk sayfasında koruma başlangıcı “05.10.2008” yazıyor; başvuru tarihi 05.10.2006 olduğundan bu bir yazım hatası olabilir.

Kırkağaç Kavunu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Kırkağaç Kavunu Hakkında Sık Sorulanlar

Kırkağaç Kavunu’nun kaç çeşidi var?

Tescile göre iki: uzun ve kışlık Kırkağaç-589 ile yuvarlak ve yazlık Kırkağaç-637.

Kırkağaç Kavunu kışın nasıl saklanır?

İple bağlanıp havadar hangarlarda çivilere asılır; belgeye göre genellikle yılbaşına kadar dayanır.

Kırkağaç Kavunu sulanır mı?

Belgeye göre fazla sulama tadı bozduğundan kurak yıllarda 2–3 kez, yağışlı yıllarda hiç ya da 1–2 kez sulanır.

Kavun festivali ne zaman?

Tescil belgesine göre her yıl 12 Eylül’de, Kırkağaç’ın kurtuluşu etkinlikleri kapsamında.

Kırkağaç Kavunu hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 107, tescil ettiren Kırkağaç Belediye Başkanlığı, başvuru 5 Ekim 2006.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?