İçeriğe geç
Lezzet

İzmir Boyozu

İzmir

İzmir Boyozu, İzmir’e özgü, un, su, tuz ve tahinli yağla katlanan hamurdan yapılan, yuvarlak ve göbekli, fırında pişen bir börektir. 2017 tescilli.

İzmir Boyozu Hakkında

İzmir Boyozu nedir?

İzmir Boyozu, buğday unu, su ve tuzla yoğrulan hamurun tahinli pastacılık yağıyla kat kat açılıp katlanmasıyla yapılan, yuvarlak ve ortası göbekli bir börektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre çapı 7–9 cm, kalınlığı 2,5–3,5 cm’dir; üstü hafif karamelize renkte olur, ağızda kolayca dağılır, ne çok sert ne de çok yumuşaktır.

Hamur ve yağ

Tescil metnine göre su, un miktarının yüzde 55–60’ı, tuz yüzde 3,5–4’ü kadardır. İki hamur parçasının arasına sürülen tahinli pastacılık yağı, toplam hamur ağırlığının en az yüzde 8’i olmalı; bu yağın da en az yüzde 15’i tahindir. Yüzeylere ve katlar arasına az miktarda ayçiçek yağı serpilir.

Nasıl şekil alır?

Hamur 250–350 gramlık bezelere bölünür, iki beze arasına tahinli yağ sürülüp kenarları birleştirilir. Merdaneyle inceltilen hamur iki kez katlanır, silindir haline getirilir; bu silindirden koparılan parçalar merkeze bastırılarak göbek verilir. Her aşamada 10–15 dakika oda sıcaklığında dinlendirme öngörülüyor. Pişirme 180–200 °C’de 15–25 dakikadır.

Coğrafi işaret

İzmir Ticaret Odası’nın 13 Temmuz 2012’deki başvurusuyla (C2012/099), 8 Aralık 2017’de 268 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı İzmir ilinin tamamı ve bütün üretim aşamaları bu sınır içinde yapılmalı. Belgede 1 Nisan 2021 (98 sayılı bülten) ve 15 Eylül 2023 (157 sayılı bülten) tarihli iki değişiklik ilanı anılıyor. Denetimi İzmir Ticaret Odası koordinatörlüğünde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, İzmir Ekonomi Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve odadan beş uzman yılda bir kez yapar.

Nerede yenir?

Boyoz İzmir genelinde üretilir; tescilin coğrafi sınırı tek bir ilçeyle sınırlı değil.

  • Coğrafi işaretli
  • Hamur işi
  • Börek
  • İzmir
  • Kahvaltı

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre boyoz Osmanlı döneminden beri İzmir’de üretiliyor; belge evlerde yapılan boyozun 500 yıllık bir geçmişi olduğunu, ticarete konu olmasının ise yakın zamanda gerçekleştiğini yazıyor. Bu bilgiyi başka bir kaynakla doğrulayamadık.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Hamur için

  • 1 birim buğday unu
  • %55–60 su (≈ un miktarına göre)
  • %3,5–4 tuz (≈ un miktarına göre)

Katlar için

  • en az %8 tahinli pastacılık yağı (≈ iki hamur parçasının toplam ağırlığına göre; yağın en az %15’i tahin)
  • az miktarda ayçiçek yağı (≈ yüzeylere sürmek ve serpmek için)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Yoğur Un, su ve tuz yoğrulur; hamur 20–25 °C’de 10–15 dakika dinlendirilir.
  2. Bezele Hamur 250–350 gramlık parçalara bölünüp yuvarlanır, elle hafifçe açılır.
  3. Yağla kapat Bir hamurun üzerine tahinli yağ sürülür, üstüne yağsız hamur kapatılıp kenarlar birleştirilir; yüzeylere az ayçiçek yağı sürülüp 10–15 dakika dinlendirilir.
  4. Aç ve katla Merdaneyle eşit kalınlıkta açılıp inceltilir; ayçiçek yağı serpilerek kenarlar sağdan, soldan ve karşıdan ortaya katlanır, katlama bir kez tekrarlanır.
  5. Silindir yap Katlanan hamur bastırılıp silindir haline getirilir ve 10–15 dakika dinlendirilir.
  6. Göbek ver Silindirden koparılan parçalar merkeze doğru bastırılarak göbek oluşturulur, tavaya yuvarlak dizilir, 10–15 dakika dinlendirilir.
  7. Pişir Üzerine az ayçiçek yağı serpilir; 180–200 °C’de 15–25 dakika, üstü hafif karamelize olana kadar pişirilir.
  8. Beklet Oda sıcaklığında soğutulur; hemen tüketilmesi öneriliyor, kapalı ortamda 1–1,5 gün saklanabilir.

İzmir Boyozu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

İzmir Boyozu Hakkında Sık Sorulanlar

İzmir Boyozu neden tahinli?

Tescil metnine göre katlar arasına sürülen pastacılık yağının en az yüzde 15’i tahindir; bu yağ hamur ağırlığının en az yüzde 8’i kadar olmalı.

İzmir Boyozu kaç santim olur?

Tescile göre çapı 7–9 cm, kalınlığı 2,5–3,5 cm’dir.

İzmir Boyozu kaç derecede pişer?

180–200 °C’de yaklaşık 15–25 dakika, üstü hafif karamelize renk alana kadar.

Boyoz ne kadar saklanır?

Belge hemen tüketilmesini öneriyor; oda sıcaklığında kapalı ortamda 1–1,5 gün saklanıp servis öncesi hafifçe ısıtılabilir.

İzmir Boyozu hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 268, tescil tarihi 8 Aralık 2017, tescil ettiren İzmir Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?