İçeriğe geç
Lezzet

Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini

Balıkesir

Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini, Edremit Körfezi’ne özgü, Edremit çeşidinin ham zeytini çizilip suda tatlandırılarak yapılan yeşil sofralık zeytindir.

Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini Hakkında

Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini nedir?

Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini, Edremit Körfezi’nde 50–250 m rakımlı zeytinliklerde yetişen Edremit çeşidi zeytinlerin ham olarak çizilip doğal içme suyunda tatlandırılmasıyla yapılan sofralık zeytindir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre meyve orta boy, yuvarlağa yakın-silindiriktir; 100 meyve 355–375 g gelir, çekirdek oranı %14,00–15,48’dir. Olgun meyvenin kabuğu koyu vişne rengindedir; et kabuk altında vişne, çekirdeğe doğru krem rengindedir. Belge meyve etinin çekirdekten kolay ayrılmasını ve kimyasal ya da ısıl işlem uygulanmamasını ayırt edici özellikler arasında sayıyor. Ürünün tuzu %5–7, pH’ı 3,8–4,3 arasındadır.

Çizme ve tatlandırma

Hasat 1 Ekim–30 Kasım arasında, makine kullanılmadan elle yapılır; olgunluk rengine göre sarımsı-yeşil (yeşil çizik) ve kırmızımsı (pembe çizik) zeytinler ayrılabilir. Darbe almamış, lekesiz zeytinler ham hâlde çizilir ve suda bekletilir: ilk su 21–45. günler arasında, ikinci su 3–7 gün sonra değiştirilir, tatlanma kontrol edilir. Hafif acılığı kalmış zeytin %7 tuz ve %1,5 sitrik asitli salamuraya konur, en az 15 gün dinlendirilip ambalaj salamurasına alınır.

Coğrafi işaret

Edremit Ticaret Odası’nın 18 Temmuz 2014’teki başvurusuyla (C2014/047), 31 Temmuz 2015’te 189 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; ilan 31 Aralık 2014 tarihli ve 29222 sayılı Resmî Gazete’de yapıldı. Belgede 16 Eylül 2019 tarihli 61 sayılı Bülten’de ilan edilen ve içeriği açıklanmayan bir değişiklik var. Coğrafi sınır Kazdağı ve Madra Dağı’nın Ege’ye bakan yamaçları, Bababurnu’ndan Madra Çayı’na kadardır: Edremit, Havran, Burhaniye, Gömeç ve Ayvalık’ın tüm mahalleleri ile Çanakkale’nin Ayvacık ilçesinde 23 köy. Denetimi Oda koordinasyonunda İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Edremit Zeytincilik Üretme İstasyonu, Oda ve Balıkesir Üniversitesi Edremit MYO’dan 4 kişilik komisyon her yıl hasat döneminde yapar.

Nerede bulunur?

Üretim alanının Balıkesir kısmı Edremit, Havran, Burhaniye, Gömeç ve Ayvalık ilçeleridir; sınır Çanakkale’nin Ayvacık ilçesindeki köylere de uzanır.

  • Coğrafi işaretli
  • Zeytin
  • Sofralık zeytin
  • Çizik zeytin
  • Yeşil zeytin
  • Menşe adı
  • Edremit
  • Havran
  • Burhaniye
  • Gömeç
  • Ayvalık
  • Balıkesir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ayrı bir tarihçe vermiyor; ürünü yöntemiyle tanımlıyor: zeytin ham çizilir, yalnız suyla tatlandırılır, kimyasal ya da ısıl işlem görmez. Belgeye göre Edremit çeşidi Ege Bölgesi’ndeki ağaç varlığının %25,3’ünü oluşturuyor; yeşil olum 15–30 Ekim, siyah olum Ege’de 15 Kasım’dan sonradır. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2025 tarihli Balıkesir Tarımsal Yatırım Rehberi ürünü ilin coğrafi işaretli ürünleri arasında sayıyor; AB Türkiye Delegasyonu’nun 14 Aralık 2023 tarihli duyurusu ürünün Avrupa Birliği’nde korumalı menşe adı (PDO) olarak tescil edildiğini bildiriyor; AB tescilinin kesin tarihi duyuruda yok.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Salamura

  • yeterince Edremit çeşidi ham zeytin (≈ elle hasat)
  • %7 tuz (≈ doğal içme suyuyla)
  • %1,5 sitrik asit

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Hasat 1 Ekim–30 Kasım arasında makinesiz, elle toplanır; lekesiz zeytin seçilir.
  2. Çiz Zeytin ham hâlde çizilir.
  3. Tatlandır Doğal içme suyunda bekletilir; ilk su 21–45. günler arasında, ikinci su 3–7 gün sonra değişir.
  4. Salamura Hafif acılığı kalan zeytin %7 tuz ve %1,5 sitrik asitli salamurada en az 15 gün dinlenir.
  5. Ambalaj Ambalaj salamurasıyla cam, plastik ya da tenekeye konur.

Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini Hakkında Sık Sorulanlar

Yeşil çizik zeytin nasıl tatlandırılır?

Tescil belgesine göre çizilen ham zeytin yalnız doğal içme suyunda bekletilerek; kimyasal ya da ısıl işlem uygulanmaz.

Hangi çeşitten yapılır?

Edremit Zeytini çeşidinden.

Pembe çizik nedir?

Belgeye göre hasatta kırmızımsı renge dönmüş zeytinler pembe çizik olarak ayrılabilir.

Hangi ilçelerde üretilir?

Edremit, Havran, Burhaniye, Gömeç ve Ayvalık ile Çanakkale’nin Ayvacık ilçesindeki 23 köy.

Hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 189, tescil tarihi 31 Temmuz 2015, tescil ettiren Edremit Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?