İçeriğe geç
Lezzet

Edincik Zeytini

Balıkesir

Edincik Zeytini, Bandırma ve Erdek’e özgü, Edincik Su çeşidinden yetişen, ince kabuklu, suyu yüksek ve yağı düşük, yeşil ya da siyah sofralık zeytindir.

Edincik Zeytini Hakkında

Edincik Zeytini nedir?

Edincik Zeytini, Olea europaea L. türünün Edincik Su çeşidine ait meyvedir ve yoğun olarak Bandırma’nın Edincik Mahallesi’nde yetişir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre en önemli ayırt edici özelliği yüksek su içeriği ve düşük yağ oranıdır; bu yüzden genellikle sofralık olarak değerlendirilir. Meyve eni 14–21 mm, boyu 18–26 mm’dir; 100 meyve 250–600 g gelir. Nem oranı %50–74, yağ oranı %13–24’tür. Kabuğu ince olduğundan darbeye hassastır. Ağaç orta kuvvette gelişir; çiçeklenme 12 Mayıs–12 Haziran, yeşil olum ekim, siyah olum 15 Kasım–15 Aralık arasındadır.

Yeşil ve siyah sofralık

Yeşil sofralık için ekimin ilk haftasında yeşilden sarıya dönen meyveler hasat edilir, boylanıp ağırlıkça %6 deniz tuzu ve %0,5 sitrik asitli salamuraya alınır; tatlandırmada tuz %7–7,5, asit %0,8–1’e çıkar. Zeytin yaklaşık 9 ay olgunlaştırılır, yeme olgunluğuna gelenler çizilip salamuralı ambalajlanır. Siyah sofralık ekimin son haftası ile kasımın ilk haftası arasında toplanır; tuz oranı %8–10 olan salamuraya ton başına 1–1,5 kg kalsiyum klorür katılır. Zeytinin üstüne keten bez, tahta ve 25–35 kg’lık granit taşlar konur; zeytin havuzda haftada bir sirkülasyonla en az 8 ay fermente edilir.

Coğrafi işaret

Bandırma Ticaret Odası’nın 21 Ocak 2022’deki başvurusuyla (C2022/000025), 7 Mart 2024’te 1556 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Bandırma ve Erdek ilçeleridir. Belge taşlı toprağın güneş ısısını yansıtarak toprağın aşırı ısınmasını önlediğini yazıyor; toprak pH’ı 5,45–7,87 arasındadır. Denetimi Oda koordinatörlüğünde Bandırma İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bandırma Ticaret Borsası ve Bandırma Ziraat Odası’ndan birer uzmanla 3 kişilik mercii her yıl ekim–aralık hasat döneminde yapar. Belgedeki tuz ve pH tablosunun hangi ölçüme ait olduğu düzen nedeniyle net değil; bu değerleri aktarmadık.

Nerede bulunur?

Üretim alanı Bandırma ve Erdek ilçeleridir; yoğun yetişme alanı Bandırma’nın Edincik Mahallesi’dir.

  • Coğrafi işaretli
  • Zeytin
  • Sofralık zeytin
  • Yeşil zeytin
  • Siyah zeytin
  • Salamura
  • Menşe adı
  • Bandırma
  • Erdek
  • Edincik
  • Balıkesir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ayrı bir tarihçe vermiyor; ürünü çeşidin sulu yapısıyla tanımlıyor. Aynı çeşitten elde edilen yağ, Bandırma Ticaret Odası’nın başvurusuyla 2024’te Edincik Su Zeytinyağı adıyla ayrıca tescil edildi. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2025 tarihli Balıkesir Tarımsal Yatırım Rehberi Edincik Zeytini’ni ilin coğrafi işaretli ürünleri arasında sayıyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Yeşil sofralık

  • %6 deniz tuzu (≈ fermantasyon salamurası; tatlandırmada %7–7,5)
  • %0,5 sitrik asit (≈ tatlandırmada %0,8–1)

Siyah sofralık

  • %8–10 tuz (≈ içme suyu ve deniz tuzuyla)
  • ton başına 1–1,5 kg kalsiyum klorür (E509) (≈ sertleştirici)
  • 25–35 kg granit taş (≈ baskı için)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Hasat Yeşil için ekimin ilk haftası, siyah için ekim sonu–kasım başı mekanik hasat.
  2. Boylama Zeytinler elenip boylanır.
  3. Salamura Yeşil %6 tuz ve %0,5 sitrik asitli, siyah %8–10 tuzlu salamuraya alınır.
  4. Olgunlaştırma Yeşil yaklaşık 9 ay; siyah taş baskı altında, haftada bir sirkülasyonla en az 8 ay.
  5. Ambalaj Yeşil çizilip pastörize edilir; siyah salamuralı ya da salamurasız ambalajlanır.

Edincik Zeytini Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Edincik Zeytini Hakkında Sık Sorulanlar

Edincik Zeytini’nin ayırt edici özelliği nedir?

Tescil belgesine göre yüksek su içeriği ve düşük yağ oranı.

Hangi çeşittir?

Edincik Su zeytin çeşidi.

Yeşil mi siyah mı?

İkisi de; belge yeşil ve siyah sofralık için ayrı yöntem tanımlıyor.

Nerede yetişir?

Bandırma ve Erdek’te; yoğun olarak Bandırma’nın Edincik Mahallesi’nde.

Hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 1556, tescil tarihi 7 Mart 2024, tescil ettiren Bandırma Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?