İçeriğe geç
Lezzet

Çeşme Kavunu

Çeşme · İzmir

Çeşme Kavunu, Çeşme yarımadasına özgü, genellikle sulanmadan yetişen, sarı zeminde yeşil benekli, tatlı ve aromalı, askıda aylarca saklanabilen bir kavundur.

Çeşme Kavunu Hakkında

Çeşme Kavunu nedir?

Çeşme Kavunu, Çeşme Yarımadası’nda geleneksel olarak yetiştirilen, tatlı, sulu ve kendine özgü aromalı bir kavundur. TÜRKPATENT tescil belgesine göre olgunlukta kanarya sarısı zemin üzerinde değişik yoğunlukta nefti yeşil noktalar taşır; çiçek burnunun ucunda yörede “ayna” ya da “mühür” denen bir iz bulunur. Suda çözünebilir kuru madde (briks) değeri yüzde 7,8–9,3’tür.

Askı kavunu

Belgeye göre kavun erkencidir ve depolamaya uygundur; uygun koşullarda altı aydan uzun dayandığı için yörede “askı kavunu” olarak da anılır. Üreticilerin çoğu kavunun bir kısmını kuru ve serin bir yerde askıya alarak ortalama altı ay saklar.

Meyve

Tescildeki sınır değerlere göre meyve yuvarlak ya da basık yuvarlaktır; çapı 15–22 cm, boyu 15–23 cm, kabuk kalınlığı 0,6–1,5 cm, et kalınlığı 2,5–4,5 cm’dir ve bir kiloya 2–4 kavun gelir. Eti lifsiz, orta ile çok sulu arasındadır.

Yetiştirme

Tarla kasımda yaklaşık 40 cm derinlikte sürülür; ekim nisan ortası ile mayıs başı arasında, genellikle 2×2 m aralıkla dekara 200–250 ocak açılarak yapılır. Her ocağa bir gece ıslatılmış 10–15 tohum bırakılır, iki gerçek yaprak çıkınca ocakta iki bitki bırakılır. Kavun genellikle sulanmaz; 30–32 °C’yi aşan sıcaklarda yaklaşık 1,5 ay damla sulama yapılabilir. Belgeye göre tuzlu ve kurak koşullara dayanıklıdır, denize 10 m kadar yakın tarlalarda da yetişir. Aynı tarlaya iki yıl arayla ekilmesi gerekir. Dekardan 1–1,5 ton ürün alınır.

Coğrafi işaret

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 18 Mayıs 2016’daki başvurusuyla (C2016/048), 20 Ocak 2021’de 651 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Çeşme’nin Ovacık ve Çiftlikköy bölümleri ile Urla’nın Nohutalan, Zeytineli, Birgi ve Barbaros yerleşimleri. Denetimi İzmir Büyükşehir Belediyesi koordinatörlüğünde yılda üç kez, ekimden sonra ve hasatta iki aşamada yapılır.

Nerede?

Kavun Çeşme’de ve Urla’nın dört yerleşiminde yetişir.

  • Coğrafi işaretli
  • Tarım ürünü
  • Kavun
  • İzmir
  • Çeşme

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesinde ayrı bir tarihçe yok; belge kavunun Çeşme Yarımadası’nda geleneksel olarak üretildiğini ve yörede askıda saklanma alışkanlığını anlatıyor.

Çeşme Kavunu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Çeşme Kavunu Hakkında Sık Sorulanlar

Çeşme Kavunu nasıl tanınır?

Tescile göre kanarya sarısı zemin üzerinde nefti yeşil benekleri ve çiçek burnundaki “ayna” ya da “mühür” denen iziyle.

Çeşme Kavunu sulanır mı?

Genellikle sulanmaz; 30–32 °C’yi aşan sıcaklarda yaklaşık 1,5 ay damla sulama yapılabilir.

Askı kavunu ne demek?

Kuru ve serin yerde askıya alınarak ortalama altı ay saklanabildiği için yörede böyle anılır.

Çeşme Kavunu nerede yetişir?

Çeşme’nin Ovacık ve Çiftlikköy bölümleri ile Urla’nın Nohutalan, Zeytineli, Birgi ve Barbaros yerleşimlerinde.

Çeşme Kavunu hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 651, tescil tarihi 20 Ocak 2021, tescil ettiren İzmir Büyükşehir Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?