İçeriğe geç
Lezzet

Çeşme Damla Sakızı

Çeşme · İzmir

Çeşme Damla Sakızı, Çeşme’ye özgü, Pistacia lentiscus var. chia sakız ağacının gövdesi çizilerek toplanan, açık şeffaf renkli ve hafif tatlımsı bir reçinedir.

Çeşme Damla Sakızı Hakkında

Çeşme Damla Sakızı nedir?

Çeşme Damla Sakızı, Çeşme’deki Pistacia lentiscus var. chia sakız ağaçlarının reçinesinden elde edilen üründür. TÜRKPATENT tescil belgesine göre açık şeffaf renkte ve hafif tatlımsıdır; kokusu ve tadı baskındır, ağızda uzun süre kalır ve katıldığı üründe yoğun hissedilir. Kuru maddedeki uçucu yağ oranı yüzde 1,35–1,58’dir. Reçine 100 °C’de yumuşar, 105–120 °C’de erimeye başlar.

Ağaç

Sakız ağacı her mevsim yeşil kalan, iki evcikli bir bitkidir. Belgeye göre üretim ağacın erkek varyetesinden yapılır, çünkü erkek ağacın reçinesi çabuk kurur ve hasadı kolaylaşır; çoğaltmada da yalnız erkek bitkiler kullanılır. Bahçeler mart–nisanda 5×5 m aralıkla, dekara yaklaşık 40 fidanla kurulur. Ağaç 5–6 yaşında 30–50 gram verirken 10–12 yaşında ağaç başına 350–500 grama ulaşır; 70 yaşından sonra verim düşer. Belge, ağaçların bakımında kimyasal ilaç ve gübre kullanılmadığını yazıyor.

Hasat

Hasat, gövdenin yukarıdan aşağıya tek hamlede çizilmesiyle yapılır. İlk çizim temmuz ortasında gövdenin taban kısmında başlar, sonraki çizimler ağustos boyunca sürer; 15 Eylül–15 Ekim arasında kalan reçineler toplanarak hasat tamamlanır. Reçineler deniz suyuyla yıkanıp yaprak ve tozdan temizlenir, yarı gölgede kurutulur ve boylarına göre ayrılır. Ürün teneke ya da cam ambalajda, ışık ve rutubet almadan oda sıcaklığında saklanır.

Mutfakta

Belge damla sakızının sakızlı kahve, dondurma, kurabiye, limonata, ekmek ve muhallebi gibi ürünlerde kullanıldığını sayıyor.

Coğrafi işaret

Çeşme İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 15 Haziran 2020’deki başvurusuyla (C2020/132), 15 Nisan 2024’te 1569 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır İzmir ili Çeşme ilçesi. Denetimi Çeşme İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Ege Üniversitesi ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden birer uzmanla üç kişilik kurul, hasat ve paketleme dönemlerinde yılda iki kez yapar.

Nerede?

Damla sakızı Çeşme’deki sakız bahçelerinde üretilir.

  • Coğrafi işaretli
  • Damla sakızı
  • Reçine
  • Çeşme
  • İzmir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre Çeşme’de sakız ağacı varlığı 300–400 yıl öncesine dayanır. Belge, Akdeniz iklimi etkisindeki yarımadada yazların yağışsız ve rüzgârlı geçmesinin hasada uygun ortam hazırladığını, rüzgârın reçinenin daha kolay donmasını sağladığını yazıyor.

Çeşme Damla Sakızı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Çeşme Damla Sakızı Hakkında Sık Sorulanlar

Çeşme Damla Sakızı nasıl toplanır?

Tescile göre gövde yukarıdan aşağıya tek hamlede çizilir, süzülüp donan reçine toplanır; hasat temmuz ortasından ekim ortasına sürer.

Neden erkek ağaçlar kullanılıyor?

Belgeye göre erkek sakız ağacının reçinesi çabuk kurur ve hasadı kolaylaşır; çoğaltmada da yalnız erkek bitkiler kullanılır.

Bir ağaç ne kadar sakız verir?

10–12 yaşındaki ağaç 350–500 gram; 5–6 yaşındaki ağaç 30–50 gram.

Damla sakızı nasıl saklanır?

Teneke ya da cam ambalajda, oda sıcaklığında, ışık ve rutubet almadan; uzun saklamak için buzdolabında bir yıl.

Çeşme Damla Sakızı hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1569, tescil tarihi 15 Nisan 2024, tescil ettiren Çeşme İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?