İçeriğe geç
Lezzet

Bursa Üzüm Şırası

Bursa

Bursa Üzüm Şırası, Bursa’ya özgü, çekirdekli siyah kuru üzümün öğütülüp suda bekletilmesi ve süzülmesiyle yapılan, baharatsız, alkolsüz bir içecektir.

Bursa Üzüm Şırası Hakkında

Bursa Üzüm Şırası nedir?

Bursa Üzüm Şırası, çekirdekli siyah kuru üzüm, içme suyu ve isteğe bağlı beyaz şekerle üretilen alkolsüz bir içecektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre ana hammadde, kurutmaya elverişli, iri taneli, ince kabuklu Öküzgözü gibi koyu renkli üzümlerdir. Üretimde baharat kullanılmaz; fabrikasyon üretimde renk dengeleyici olarak siyah havuç suyu katılır.

Geleneksel yöntem

Belge 10 kg kuru üzüm için 80–100 litre içme suyu ve 8–10 kg şeker veriyor. Üzümler birkaç kez yıkanıp bozuk taneleri ayıklanır, parçalayıcıda öğütülür ve suyla serin yerde 1 gün bekletilir. Tülbentle süzülen şıraya istenen yoğunluğa göre su ve şeker eklenir. Şıra paslanmaz kaplarda +4 °C’de saklanır ve 1–2 gün içinde içilir; belgeye göre fermantasyon başlarsa günlük tadımla en fazla 3–4 gün bekletilebilir. Açık bardakta ya da kapaklı şişede soğuk servis edilir.

Fabrikasyon yöntem

20–40 kg üzüm, 40–80 litre su, 10–30 kg şeker, 0,2–0,8 kg siyah havuç suyu ve %0,05–0,1 limon tuzuyla çalışılır. Geleneksel yöntemden farklı olarak süzülen şıra kaynatılır, renk için siyah havuç suyu eklenir, pastörize edilip sıcakken hermetik şişelere doldurulur. Belgede pastörizasyon sıcaklığı ve süresi verilmemiş.

Coğrafi işaret

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası’nın 31 Aralık 2020’deki başvurusuyla (C2020/472), 9 Ağustos 2021’de 838 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Bursa ilidir ve üretim aşamaları ilde yapılmalıdır. Denetimi Oda koordinasyonunda Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Bursa Teknik Üniversitesi Gıda Mühendisliği temsilcilerinin katıldığı en az 3 kişilik kurul yılda bir kez, şikâyet hâlinde her zaman yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Bursa ilinin tamamıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • İçecek
  • Şıra
  • Kuru üzüm
  • Alkolsüz
  • İftar
  • Mahreç işareti
  • Bursa

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre şıra Bursa mutfak kültürünün bir parçası; tören, kutlama, iftar sofraları ve özel günlerde yer alıyor. Belge, Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde Uluabat Gölü kıyısındaki üzüm bağlarından ve kırmızı üzüm şırasından söz edildiğini aktarıyor; bu atfı Seyahatname’nin kendisinden doğrulamadık.

Nasıl Üretilir?

  • Hazırlık 24 saat

Malzemeler

Geleneksel

  • 10 kg çekirdekli siyah kuru üzüm
  • 80–100 l içme suyu
  • 8–10 kg beyaz şeker (≈ isteğe göre)

Fabrikasyon

  • 20–40 kg çekirdekli siyah kuru üzüm
  • 40–80 l içme suyu
  • 10–30 kg beyaz şeker
  • 0,2–0,8 kg siyah havuç suyu (≈ renk için)
  • %0,05–0,1 limon tuzu

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Yıka Üzümler birkaç kez yıkanır, bozuk taneler ayıklanır.
  2. Öğüt Parçalayıcıdan geçirilir, içme suyu eklenir.
  3. Beklet Serin ortamda 1 gün bekletilir.
  4. Süz Tülbentle süzülür, su ve şekerle yoğunluk ayarlanır.
  5. Sakla +4 °C’de tutulup 1–2 gün içinde soğuk içilir.

Bursa Üzüm Şırası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Bursa Üzüm Şırası Hakkında Sık Sorulanlar

Bursa Üzüm Şırası alkollü mü?

Hayır; tescil belgesi onu alkolsüz içecek olarak tanımlıyor.

Hangi üzümden yapılır?

Çekirdekli siyah kuru üzümden; belge Öküzgözü gibi koyu renkli, iri taneli, ince kabuklu üzümleri anıyor.

Baharat girer mi?

Hayır; belgeye göre baharat kullanılmaz.

Ne kadar saklanır?

Geleneksel şıra +4 °C’de 1–2 gün içinde tüketilir.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 838, tescil tarihi 9 Ağustos 2021, tescil ettiren Bursa Ticaret ve Sanayi Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?