İçeriğe geç
Lezzet

Bornova Kınalı Bamyası

İzmir

Bornova Kınalı Bamyası, İzmir’in Bornova ve kıyı ilçelerine özgü, meyvesi ve sapında kına izi gibi kırmızı lekeler taşıyan, küçük, ince ve lifsiz bir bamyadır.

Bornova Kınalı Bamyası Hakkında

Bornova Kınalı Bamyası nedir?

Bornova Kınalı Bamyası, Abelmoschus esculentus (L.) Moench türünden, yöresel eski bir bamya çeşididir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre adını meyve ve meyve sapındaki düzensiz kırmızı lekelerden alır. Taze meyveleri narin, lifsiz ve az tüylüdür; tercihen 3,5–4 cm boyunda, yaklaşık 1 cm kalınlıkta toplanır. Lokül sayısı büyük çoğunlukla 5’tir.

Kına izi

Belgeye göre kırmızılığa antosiyanin pigmenti yol açar ve doğrudan güneşle ilişkilidir: güneşi çok gören meyvelerde yoğun, az görenlerde soluktur. Aynı renk gövdede, boğumlarda, yaprakta, yaprak sapında ve damarlarda da görülür. Bitki güçlüdür; yeterli alan bulursa 5–6 yan dal yapıp 3 metreye yaklaşabilir.

Yetiştirme

Önceki hasatlardan alınan tohumlar, toprak sıcaklığı 15 °C’yi bulduğunda nisan ortasında ekilir. Belge azotlu gübreye dikkat çekiyor: dekarda 3–4 kg azot yeterlidir; fazlası yeşil aksamı artırıp güneşin bitkinin içine girmesini engeller ve kırmızı renklenmeyi bozar. Damla sulama yerine karık usulü sulama öneriliyor. Hasat haziranın ikinci yarısında başlar, ekimde hava 18 °C’nin altına inene dek gün aşırı sürer; dekardan 500–750 kg ürün alınır.

Konserve

Belgeye göre meyveler konserveye çok uygundur: konserve suyuna parça ve çekirdek bırakmaz, sümüksü madde suyu bulandırmaz.

Coğrafi işaret

Bornova Belediyesi’nin 13 Şubat 2019’daki başvurusuyla (C2019/017), 27 Ekim 2020’de 581 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır İzmir’in Bornova, Urla, Çeşme, Karaburun, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe, Torbalı, Menderes ve Seferihisar ilçeleri. Denetimi Bornova Belediyesi koordinasyonunda Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve belediyeden birer uzmanla üç kişilik kurul nisan, temmuz ve eylülde olmak üzere üç dönemde yapar.

Nerede?

Bornova, Urla, Çeşme, Karaburun, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe, Torbalı, Menderes ve Seferihisar’da yetişir.

  • Coğrafi işaretli
  • Bamya
  • Sebze
  • Bornova
  • İzmir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi bamyayı “yöresel eski bir çeşit” olarak tanımlıyor ama bir tarihçe vermiyor. Belgeye göre başka çeşitlerin henüz pazara gelmediği haziran sonunda hasada girmesi, onu yöre çiftçisi için önemli bir gelir kaynağı yapıyor.

Bornova Kınalı Bamyası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Bornova Kınalı Bamyası Hakkında Sık Sorulanlar

Bamyaya neden kınalı deniyor?

Tescile göre meyvenin sapa bağlandığı yerde ve meyve sapında kına izi gibi düzensiz kırmızı lekeler bulunur; renk güneş aldıkça koyulaşır.

Bornova Kınalı Bamyası kaç santimde toplanır?

Tercihen 3,5–4 cm boyunda, yaklaşık 1 cm kalınlıkta; meyve günde 1–1,5 cm uzayabildiği için sık hasat edilir.

Ne zaman bulunur?

Hasat haziranın ikinci yarısında başlar, ekimde hava 18 °C’nin altına düşene kadar sürer.

Konserveye uygun mu?

Belgeye göre çok uygundur; konserve suyuna parça ve çekirdek bırakmaz, su bulanmaz.

Bornova Kınalı Bamyası hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 581, tescil tarihi 27 Ekim 2020, tescil ettiren Bornova Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?