İzmir Gevreği
İzmir
İzmir
Bornova Kınalı Bamyası, İzmir’in Bornova ve kıyı ilçelerine özgü, meyvesi ve sapında kına izi gibi kırmızı lekeler taşıyan, küçük, ince ve lifsiz bir bamyadır.
Bornova Kınalı Bamyası, Abelmoschus esculentus (L.) Moench türünden, yöresel eski bir bamya çeşididir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre adını meyve ve meyve sapındaki düzensiz kırmızı lekelerden alır. Taze meyveleri narin, lifsiz ve az tüylüdür; tercihen 3,5–4 cm boyunda, yaklaşık 1 cm kalınlıkta toplanır. Lokül sayısı büyük çoğunlukla 5’tir.
Belgeye göre kırmızılığa antosiyanin pigmenti yol açar ve doğrudan güneşle ilişkilidir: güneşi çok gören meyvelerde yoğun, az görenlerde soluktur. Aynı renk gövdede, boğumlarda, yaprakta, yaprak sapında ve damarlarda da görülür. Bitki güçlüdür; yeterli alan bulursa 5–6 yan dal yapıp 3 metreye yaklaşabilir.
Önceki hasatlardan alınan tohumlar, toprak sıcaklığı 15 °C’yi bulduğunda nisan ortasında ekilir. Belge azotlu gübreye dikkat çekiyor: dekarda 3–4 kg azot yeterlidir; fazlası yeşil aksamı artırıp güneşin bitkinin içine girmesini engeller ve kırmızı renklenmeyi bozar. Damla sulama yerine karık usulü sulama öneriliyor. Hasat haziranın ikinci yarısında başlar, ekimde hava 18 °C’nin altına inene dek gün aşırı sürer; dekardan 500–750 kg ürün alınır.
Belgeye göre meyveler konserveye çok uygundur: konserve suyuna parça ve çekirdek bırakmaz, sümüksü madde suyu bulandırmaz.
Bornova Belediyesi’nin 13 Şubat 2019’daki başvurusuyla (C2019/017), 27 Ekim 2020’de 581 numarayla menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi sınır İzmir’in Bornova, Urla, Çeşme, Karaburun, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe, Torbalı, Menderes ve Seferihisar ilçeleri. Denetimi Bornova Belediyesi koordinasyonunda Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve belediyeden birer uzmanla üç kişilik kurul nisan, temmuz ve eylülde olmak üzere üç dönemde yapar.
Bornova, Urla, Çeşme, Karaburun, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe, Torbalı, Menderes ve Seferihisar’da yetişir.
Tescil belgesi bamyayı “yöresel eski bir çeşit” olarak tanımlıyor ama bir tarihçe vermiyor. Belgeye göre başka çeşitlerin henüz pazara gelmediği haziran sonunda hasada girmesi, onu yöre çiftçisi için önemli bir gelir kaynağı yapıyor.
Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.
Tescile göre meyvenin sapa bağlandığı yerde ve meyve sapında kına izi gibi düzensiz kırmızı lekeler bulunur; renk güneş aldıkça koyulaşır.
Tercihen 3,5–4 cm boyunda, yaklaşık 1 cm kalınlıkta; meyve günde 1–1,5 cm uzayabildiği için sık hasat edilir.
Hasat haziranın ikinci yarısında başlar, ekimde hava 18 °C’nin altına düşene kadar sürer.
Belgeye göre çok uygundur; konserve suyuna parça ve çekirdek bırakmaz, su bulanmaz.
Menşe adı; tescil no 581, tescil tarihi 27 Ekim 2020, tescil ettiren Bornova Belediyesi.
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulunun
İzmir
İzmir
Ödemiş
Torbalı
Dikili
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.