İçeriğe geç
Lezzet

Bergama Tulum Peyniri

Bergama · İzmir

Bergama Tulum Peyniri, Bergama’ya özgü, Kozak Yaylası’nda otlayan hayvanların sütünden yapılan, salamurada en az dört ay olgunlaşan yarı sert bir peynirdir.

Bergama Tulum Peyniri Hakkında

Bergama Tulum Peyniri nedir?

Bergama Tulum Peyniri, tam yağlı, yarı sert, gözenekli ve salamurada olgunlaştırılmış bir peynirdir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre ya yalnızca inek sütünden ya da yüzde 40–50 inek, yüzde 30–40 koyun ve yüzde 20–30 keçi sütü karışımından yapılır; sütler Madra Dağları’ndaki Kozak Yaylası’nda, 500–1000 m yükseklikte otlayan hayvanlardan alınır.

Aroma nereden gelir?

Belge, aromadaki terpen türevlerinin (pinen, limonen, kamfen) bitki örtüsünden geldiğini, esterlerin meyvemsi, bütanoik asidin tereyağımsı not kattığını yazıyor. Hayvanların otladığı otlaklarda izmirdeliçayı (Stachys cretica subsp. smyrnaea) gibi endemik bitkiler bulunduğu belirtiliyor.

Üretim

Süt +4 °C’de işletmeye gelir, 58–60 °C’de 15 dakika ısıl işlem görür, 35–38 °C’ye soğutulup mayalanır (ton süt başına yaklaşık 150–200 ml maya). Pıhtı nohut büyüklüğünde parçalanır, 50–60 °C’de 3–5 litre sıcak su eklenip 10–15 dakika dinlendirilir, yaklaşık 2 saat baskıda tutulur. Bloklar kesilip yaklaşık yüzde 10 kuru tuzla tuzlanır; 20–22 °C’de 3–5 gün süren “göz açma” aşamasında her gün çevrilir ve “kuşgözü” büyüklüğünde gözenekler oluşur. Tenekelere yüzde 14–17 bome salamura eklenir; peynir 4–7 °C’de en az 4 ay olgunlaşır.

Kimyasal değerler

Belgedeki aralıklara göre yağ yüzde 25–35, tuz yüzde 2,2–3,2, protein yüzde 23,2–25, nem yüzde 40–45, pH 5,00–5,33’tür (karışık sütlü peynir için). Belgenin uçucu bileşen tablosunda ters yazılmış aralıklar bulunuyor; bu değerleri aktarmıyoruz.

Coğrafi işaret

Bergama Ticaret Odası’nın 15 Ocak 2020’deki başvurusuyla (C2020/012), 6 Haziran 2024’te 1597 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı İzmir’in Bergama ilçesi. Denetimi Bergama Ticaret Odası koordinatörlüğünde İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bergama Belediyesi ve odadan birer uzman yılda en az bir kez yapar.

Nerede?

Peynir Bergama’da üretilir; aynı ilçede Bergama Akropolü ve Asklepion bulunuyor.

  • Coğrafi işaretli
  • Peynir
  • Tulum peyniri
  • İzmir
  • Bergama

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre üretim, Orta Asya’dan Anadolu’ya göç edip Bergama çevresine yerleşen Yörüklere dayanıyor. Peynir eskiden deriye basıldığı için “tulum” adını taşıyor; bugün teneke kutularda salamurada olgunlaştırılıyor.

Bergama Tulum Peyniri Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Bergama Tulum Peyniri Hakkında Sık Sorulanlar

Bergama Tulum Peyniri hangi sütten yapılır?

Tescile göre yalnızca inek sütünden ya da yüzde 40–50 inek, yüzde 30–40 koyun ve yüzde 20–30 keçi sütü karışımından.

Süt nereden gelir?

Madra Dağları’ndaki Kozak Yaylası’nda, 500–1000 m yükseklikte otlayan hayvanlardan.

Neden “tulum” deniyor?

Belgeye göre peynir eskiden deriye (tuluma) basılıyordu; bugün tenekede salamurada olgunlaştırılıyor.

Ne kadar olgunlaşır?

Tenekede 4–7 °C’de en az 4 ay.

Bergama Tulum Peyniri hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1597, tescil tarihi 6 Haziran 2024, tescil ettiren Bergama Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?