İçeriğe geç
Lezzet

Bergama Kozak Çam Fıstığı

Bergama · İzmir

Bergama Kozak Çam Fıstığı, Bergama’nın Kozak yöresindeki 16 mahalleye özgü, fıstık çamı kozalağından çıkan iri, açık krem renkli bir çam fıstığıdır.

Bergama Kozak Çam Fıstığı Hakkında

Bergama Kozak Çam Fıstığı nedir?

Bergama Kozak Çam Fıstığı, Bergama’nın kuzeybatısındaki Kozak yöresinde fıstık çamlarından toplanan kozalaklardan (künerlerden) elde edilen çam fıstığıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre gövdesi dolgun, tanesi iri, rengi açık krem, yapısı yumuşaktır; sivri ucu krem renkli ve küttür.

Ölçüler

Belgedeki değerlere göre 100 gramda 138 dane bulunur, tane boyu 14,25 mm, eni 5,48 mm, iç randımanı yüzde 27,73’tür. Yağ oranı yüzde 44,90, protein yüzde 31,97 olarak verilmiş. Belgedeki su aktivitesi (4,52) ve kül (41,93) değerleri olağan aralıkların dışında görünüyor; bunları doğrulayamadık.

Toprak ve iklim

Tescil metnine göre yöre deniz seviyesinden 500 metreye kadar yükselir; toprak geçirgen, taneli ve granit, gnays ve kristalleşmiş şistler üzerindedir. Yıllık yağış 700–800 mm, ortalama sıcaklık 15–16 °C, nispi nem yüzde 70–80’dir. Belge aşırı sıcak ve kuraklığın verimi ve kaliteyi düşürdüğünü, fıstığın ucunun sarardığını yazıyor.

İşleme

Künerler toplanıp tartılır, yıkanır, bir gün silo bekletilir, boylarına göre ayrılıp kabuk kırma valslerinde kırılır. İç fıstık 1–3 gün doğal kurutulur, zarı fırçayla alınır, kırık taneler optik ayırıcıyla elenir. 28–32 °C suyla yıkanır, 80 °C sıcak havalı fırında kurutulur; yaklaşık 8 °C’de soğuk depoda saklanır.

Coğrafi işaret

Bergama Ticaret Odası’nın 21 Ekim 2008’deki başvurusuyla (C2008/047), 10 Haziran 2011’de 146 numarayla menşe adı olarak tescil edildi; değişiklik ilanı 16 Kasım 2020 tarihli 89 sayılı bültende. Coğrafi sınır Bergama’nın 16 mahallesi: Terzihaliller, Yukarıcuma, Yukarıbey, Aşağıbey, Aşağıcuma, Ayvatlar, Çamavlu, Demircidere, Okçular, Göbeller, Güneşli, Hacıhamzalar, Hisar, Kaplan, Karaveliler ve Kıranlı. Denetimi Bergama Ticaret Odası koordinatörlüğünde dört kişilik bir ekip yılda bir kez yapar.

Nerede?

Fıstık Bergama’nın Kozak yöresinde yetişir.

  • Coğrafi işaretli
  • Tarım ürünü
  • Çam fıstığı
  • İzmir
  • Bergama

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesinde bir tarihçe yer almıyor; belge yalnızca yörenin Ege çevresinde jeolojik süreçlerle oluşmuş yaşlı bir coğrafya olduğunu yazıyor.

Bergama Kozak Çam Fıstığı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Bergama Kozak Çam Fıstığı Hakkında Sık Sorulanlar

Bergama Kozak Çam Fıstığı nerede yetişir?

Bergama’nın kuzeybatısındaki Kozak yöresinde, tescilde sayılan 16 mahallede.

Diğer çam fıstıklarından farkı ne?

Tescile göre gövdesi dolgun, tanesi iri, rengi açık krem ve yapısı yumuşaktır; 100 gramda 138 dane bulunur.

Fıstık kabuğundan nasıl ayrılır?

Kozalaklar yıkanıp bir gün silo bekletilir, boylanır ve kabuk kırma valslerinde kırılır; iç fıstık kurutulup zarı fırçayla alınır.

Nasıl saklanır?

Belgeye göre yaklaşık 8 °C’de soğuk hava deposunda.

Bergama Kozak Çam Fıstığı hangi tür coğrafi işaret?

Menşe adı; tescil no 146, tescil tarihi 10 Haziran 2011, tescil ettiren Bergama Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?