İçeriğe geç
Lezzet

Balıkesir Manda Kaymağı

Balıkesir

Balıkesir Manda Kaymağı, Balıkesir’in sekiz mahallesine özgü, Anadolu mandası sütünün suyla kabartılıp dinlendirilmesiyle alınan bal peteği yüzlü kaymaktır.

Balıkesir Manda Kaymağı Hakkında

Balıkesir Manda Kaymağı nedir?

Balıkesir Manda Kaymağı, coğrafi sınırda yetiştirilen Anadolu mandasının sabah sağımı sütünden yapılan kaymaktır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre 1 kg kaymak için 7 litre manda sütü 2,5 litre suyla karıştırılıp 90–95 °C’de kabartılır. Ürün opak beyaz, iri gözenekli ve yüzeyi bal peteğini andırır; tadı ekşimsi ve kremamsıdır. Belge diğer geleneksel kaymaklara göre daha açık renkli ve daha yumuşak kıvamlı olmasını ayırt edici sayıyor. Ortalama değerler: nem 35,22, yağ 60,15 g/100 g, pH 6,35. Katkı maddesi, aroma ve aroma verici kullanılmaz.

Yapılışı

Süt gıdaya uygun pamuklu bezden süzülür, 7 litre süt 2,5 litre suyla karıştırılır ve alüminyum, kalaylı ya da çelik kazanda 90–95 °C’de kaynatılır; kabarınca ocaktan alınır. Kazanların üzerine “köflün” denen hasır sepet konur, bez örtüyle hava teması kesilir ve kazanlar en az 3 saat dinlendirilerek soğutulur. Ardından yaklaşık 24 saat buzdolabında bekletilir. Yüzeydeki kaymak bıçakla kesilip usta el hareketiyle katlanarak alınır ve 4 °C’de bekletilir; bekledikçe kıvamı koyulaşır. Kaymak buzdolabında üretimden itibaren 4–5 gün, kışın 6–7 gün saklanır; depolama ve taşımada sıcaklık 4 °C’yi aşmaz.

Coğrafi işaret

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin 29 Haziran 2021’deki başvurusuyla (C2021/000261), 28 Temmuz 2023’te 1428 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır sekiz mahalledir: Altıeylül’de Yakupköy, Halalca, Balıklı, Karaman ve Ayşebacı; Karesi’de Köteyli; Gönen’de Bostancı; Dursunbey’de Mahmudiye. Denetimi Belediye koordinatörlüğünde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Balıkesir İli Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği ve Balıkesir Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nden birer uzmanla en az 4 kişilik mercii yılda en az bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Üretim mahalleleri Altıeylül, Karesi, Gönen ve Dursunbey ilçelerindedir. Satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Kaymak
  • Manda sütü
  • Anadolu mandası
  • Süt ürünü
  • Mahreç işareti
  • Altıeylül
  • Karesi
  • Gönen
  • Dursunbey
  • Balıkesir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi ürünün geçmişinin eskiye dayandığını ve Balıkesir’in mutfak kültürü ile ekonomisinde önemli yer tuttuğunu yazıyor. Belgeye göre mandalar yazın doğal bitki örtüsüyle, kışın ek olarak küspe, ot, saman, yulaf ve mısır kırmasıyla beslenir. Kaymak, yine tescilli Balıkesir Kaymaklısı tatlısının ana malzemesidir; Haberler.com’un 31 Ağustos 2023 tarihli haberi iki ürünü de Büyükşehir Belediyesi’nin tescil belgesi aldığı sekiz ürün arasında sayıyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

1 kg kaymak

  • 7 litre manda sütü (≈ sabah sağımı, coğrafi sınırdan)
  • 2,5 litre su

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Süz Süt pamuklu bezden süzülür, suyla karıştırılır.
  2. Kabart Kazanda 90–95 °C’de kaynatılır, kabarınca ocaktan alınır.
  3. Dinlendir Köflün ve bez örtüyle kapatılıp en az 3 saat soğutulur.
  4. Beklet Yaklaşık 24 saat buzdolabında bekletilir.
  5. Al Kaymak bıçakla kesilip katlanarak alınır, 4 °C’de saklanır.

Balıkesir Manda Kaymağı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Balıkesir Manda Kaymağı Hakkında Sık Sorulanlar

Balıkesir Manda Kaymağı nasıl yapılır?

Tescil belgesine göre 7 litre manda sütü 2,5 litre suyla 90–95 °C’de kabartılır, dinlendirilip soğutulur ve yüzeydeki kaymak alınır.

Köflün nedir?

Belgeye göre kazanların üzerine konan hasır sepet.

Ne kadar dayanır?

Buzdolabında 4–5 gün, kışın 6–7 gün.

Hangi mahallelerde üretilir?

Altıeylül’de beş, Karesi, Gönen ve Dursunbey’de birer mahallede.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1428, tescil tarihi 28 Temmuz 2023, tescil ettiren Balıkesir Büyükşehir Belediyesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?