İçeriğe geç
Lezzet

Balıkesir Höşmerim Tatlısı

Balıkesir

Balıkesir Höşmerim Tatlısı, Balıkesir’e özgü, mayalanan çiğ süte şeker, irmik ve yumurta sarısı katılarak kazanda kaynatılan bir sütlü tatlıdır.

Balıkesir Höşmerim Tatlısı Hakkında

Balıkesir Höşmerim Tatlısı nedir?

Balıkesir Höşmerim Tatlısı, TÜRKPATENT tescil belgesine göre tuzsuz peynir, şeker, irmik, yumurta sarısı ve renklendiricinin birlikte kaynatılmasıyla yapılan bir tatlıdır. Üretim metodunda peynir ayrıca alınmaz; çiğ süt kazanda peynir mayasıyla kesilir ve tatlı aynı kazanda pişer. Belge bileşimi çiğ süt %50, şeker %40, irmik %9, yumurta sarısı %0,98 ve renklendirici (riboflavin ya da tartrazin) %0,01 olarak veriyor. Belge, höşmerimin Orta Anadolu ve Karadeniz’de de bilindiğini, ancak ortaya çıktığı yerin Balıkesir olduğunu ve geçmişinin Osmanlı dönemine uzandığını yazıyor.

Yapılışı

Belgedeki tarifte 100 kg taze çiğ süt 20–25 g peynir mayasıyla mayalanır ve 20–25 dakika pıhtılaşmaya bırakılır. Pıhtı telli mikserle küçük parçalara ayrılır; ayrılan peynir altı suyu ısıtılırken 20–25 yumurta sarısı eklenir. Karışım 65 °C’ye gelince 70 kg şeker katılır ve 85 °C’ye kadar eriyene dek karıştırılır. 85 °C’de 10–15 kg irmik eklenir ve tatlı 1–1,5 saat pişirilir. Ocak kapatıldıktan sonra 10–15 dakika dinlendirilir, sıcakken ambalajlanıp soğumaya bırakılır.

Coğrafi işaret

Balıkesir Aşçı Köfteci ve Benzerleri Esnaf Odası’nın C2011/010 numaralı başvurusuyla 187 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Tarihler kaynaklarda farklı görünüyor: TÜRKPATENT portalı tescil tarihini 31 Temmuz 2015 veriyor; belge, ilanın 22 Eylül 2014 tarihli ve 29127 sayılı Resmî Gazete’de yapıldığını ve korumanın 21 Şubat 2011’den geçerli olduğunu yazıyor. Belgede coğrafi sınır “Türkiye”, kaynaklandığı alan Balıkesir olarak geçiyor; yöreye bağlılık doğal koşullara değil beşeri nedenlere dayandırılıyor. Kullanım biçimi markalamadır. Denetimi Oda koordinatörlüğünde Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir Belediyesi ve İl Tarım Müdürlüğü’nden birer kişilik 3 kişilik komisyon periyodik olarak, şikâyet hâlinde her zaman yapar.

Nerede bulunur?

Ürünün kaynaklandığı alan Balıkesir; merkez ilçeler Karesi ve Altıeylül’dür. Satış noktası ve fiyat bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Tatlı
  • Höşmerim
  • Sütlü tatlı
  • İrmik
  • Mahreç işareti
  • Balıkesir

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre höşmerimin geçmişi Osmanlı dönemine uzanıyor ve tatlı Orta Anadolu ile Karadeniz’de de yapılıyor; belge yapılış tarzının diğer bölgelerdeki benzerlerinden ayrıldığını yazıyor. Tescili bir esnaf odasının alması, ürünün esnaf mutfağıyla bağını gösteriyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2025 tarihli Balıkesir Tarımsal Yatırım Rehberi de tatlıyı ilin coğrafi işaretli ürünleri arasında sayıyor. Komşu illerde aynı adı taşıyan başka tescilli höşmerimler de bulunuyor; bu sayfa yalnız Balıkesir tescilini anlatıyor.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Belgedeki üretim ölçüsü

  • 100 kg taze çiğ süt
  • 20–25 g peynir mayası
  • 20–25 adet yumurta sarısı
  • 70 kg şeker (≈ 65 °C’de eklenir)
  • 10–15 kg irmik (≈ 85 °C’de eklenir)
  • %0,01 renklendirici (≈ riboflavin ya da tartrazin)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Mayala Çiğ süt peynir mayasıyla mayalanır, 20–25 dakika pıhtılaşmaya bırakılır.
  2. Parçala Pıhtı telli mikserle küçük parçalara ayrılır.
  3. Kaynat Peynir altı suyu ısıtılır, yumurta sarıları eklenir.
  4. Şekerle 65 °C’de şeker katılır, 85 °C’ye kadar eriyene dek karıştırılır.
  5. Pişir 85 °C’de irmik eklenir, 1–1,5 saat pişirilir.
  6. Ambalajla 10–15 dakika dinlendirilir, sıcakken ambalajlanır.

Balıkesir Höşmerim Tatlısı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Balıkesir Höşmerim Tatlısı Hakkında Sık Sorulanlar

Balıkesir Höşmerim Tatlısı neyle yapılır?

Tescil belgesine göre çiğ süt, şeker, irmik, yumurta sarısı ve az miktarda renklendiriciyle.

Peynir ayrıca mı alınır?

Hayır; belgedeki yöntemde süt kazanda peynir mayasıyla kesilir ve tatlı aynı kazanda pişer.

Kaç saat pişer?

İrmik eklendikten sonra 1–1,5 saat.

Ne zaman tescil edildi?

Portal tescil tarihini 31 Temmuz 2015 veriyor; belgede Resmî Gazete ilanı 22 Eylül 2014, koruma başlangıcı 21 Şubat 2011.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 187, tescil ettiren Balıkesir Aşçı Köfteci ve Benzerleri Esnaf Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?