Balıklı Rum Kilisesi
İstanbul / Zeytinburnu
Son güncelleme: 28 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Balıklı Rum Kilisesi Zeytinburnu’nda, ayazmasındaki balıklarla bilinen Zoodohos Pigi kilisesi. Bugünkü yapı 1835’te açıldı; çevresi patrik mezarlığı.
Hakkında
Balıklı Rum Kilisesi, Zeytinburnu’nun Balıklı mahallesinde, kara surlarının birkaç yüz metre dışında duran, ayazmasındaki balıklarla bilinen Rum Ortodoks kilisesidir. Rumca adı Zoodohos Pigi, yani “Hayat Veren Kaynak”tır. Gitmeden bilmen gereken tek şey: bugünkü bina 1833–1835’te yeniden yapıldı; asıl eski olan, kilisenin altındaki kutsal kaynaktır.
| Konum | Zeytinburnu, Balıklı, Silivrikapı karşısı |
|---|---|
| İstanbul merkezden | Kara surlarının hemen dışı |
| Öne çıkan ölçü | Mahzende ayazma ve balıklı havuz |
| Önerilen süre | 45 dakika |
| En iyi dönem | Yıl boyu, hafta içi |
| Otopark | Doğrulanmadı |
| Ücret | Doğrulanmadı |
| Kamp | Uygun değil |
| Aile | Uygun |
| Erişilebilirlik | Ayazmaya merdivenle iniliyor; doğrulanmadı |
Yola çıkmadan önce: Bayram günlerini (Paskalya’dan sonraki cuma, 14 Eylül) özellikle görmek istemiyorsan hafta içi git. Kilise faal; ayin sırasında fotoğraf çekme ve sessiz ol.
Balıklı Rum Kilisesi nerede?
Kilise Zeytinburnu ilçesinin Balıklı mahallesinde, Balıklı Sivrikapı Sokağı üzerindedir. Theodosius Surları’nın birkaç yüz metre dışında, Silivrikapı’nın karşısında kalır. Vikipedi’ye göre aynı topluluğa ait Balıklı Rum Hastanesi yaklaşık 1 km güneydedir; ikisi sık karıştırılır.
Kilise ne zaman yapıldı?
Vikipedi’nin Bizans tarihçilerine dayanan bilgisine göre İmparator Justinianus 559–560’ta, saltanatının son yıllarında, kutsal bir kaynağın (ayazma) yanına ilk kiliseyi yaptırdı. Kilise Bizans boyunca önemli bir hac yeriydi; 1422 kuşatmasında II. Murad burada konakladı. 1547’de Pierre Gilles kilisenin artık ayakta olmadığını, ama hastaların kaynağı ziyaret etmeye devam ettiğini yazar.
1727’de kaynağın üzerine küçük bir şapel yapıldı; bu şapel 1821’de yıkıldı. Bugünkü kilise, Patrik I. Konstantios’a verilen fermanla 1833–1835 arasında yeniden yapıldı ve 1835’te açıldı. 1955 olaylarında kilise ve manastır yakıldı, avludaki patrik lahitleri tahrip edildi; hasar sonradan onarıldı.
Neden “Balıklı” deniyor?
Ayazma kilisenin altındaki bir mahzendedir; kaynağın suyu içinde balıkların yüzdüğü mermer bir havuza akar ve semt adını bu balıklardan alır. Vikipedi’nin aktardığı geç dönem bir efsaneye göre fetih günü balık kızartan bir keşiş, kentin düştüğü haberine “Bu balıklar dirilirse inanırım” diye karşılık verir ve balıklar havuza sıçrar. Bu bir halk anlatısıdır; tarihî olgu olarak okunmamalı.
Avludaki mezarlıkta çoğu 19. ve 20. yüzyıldan kalma mermer mezarlar ve birkaç Ekümenik Patriğin kabri bulunur. Vikipedi’ye göre buradaki Karamanlıca yazıtlı mezar taşları, bu dilde günümüze ulaşmış en büyük topluluktur.
Kilise ziyarete açık mı?
Kilise faal bir ibadet yeridir ve bir unvanlı piskopos tarafından yönetilir. Ekim 2026 itibarıyla ziyaret saatleri ve giriş koşullarına dair resmî bir duyuru bulamadık. Ayin, bayram ve cenaze törenleri sırasında ziyaret kısıtlanabilir.
Nasıl gidilir?
Özel araçla. Silivrikapı’dan surların dışına çık, Balıklı Sivrikapı Sokağı’na yönel. Sokak dar; park olanağını doğrulamadık. Toplu taşımayla. Silivrikapı ve Topkapı çevresine giden otobüslerle ulaşılabilir; hat numaralarını doğrulamadık.Ne zaman gidilmeli?
Hafta içi sabahları en sakin saatlerdir. Paskalya’dan sonraki cuma ve 14 Eylül’deki bayramlarda kilise ve çevresi çok kalabalık olur; bu günleri bayramın kendisini görmek için seçebilirsin.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Kilise, ayazma ve mezarlık için 45 dakika yeter. Merkezefendi Külliyesi ve kara surlarıyla birlikte yarım gün ayır.
- Öne çıkan Yeraltı mahzenindeki ayazma ve mermer havuzdaki balıklar; Karamanlıca yazıtlı mezar taşları
- Kategori Kilise ve Manastır
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Balıklı Rum Kilisesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Kaynaklar
- Wikipedia (en) Church of St. Mary of the Spring (Istanbul) (Janin 1953, Müller-Wiener 1977 ve diğerlerine dayanarak) ) Ansiklopedi
- APAN (Arşiv) Virgin Mary Baloukliotissa in Balıklı, main monastery church kaydı
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Balıklı Rum Kilisesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Balıklı Rum Kilisesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Balıklı Rum Kilisesi Hakkında Sık Sorulanlar
Balıklı Rum Kilisesi hangi ilçede?
Zeytinburnu’nun Balıklı mahallesinde, kara surlarının Silivrikapı karşısında.
Balıklı Ayazması’ndaki balıklar neden kutsal sayılıyor?
Fetih günüyle ilgili bir halk efsanesi nedeniyle. Bu anlatı geç dönemden kalmadır ve tarihî bir olgu değildir.
Bugünkü kilise Bizans’tan mı kalma?
Hayır. İlk kilise 6. yüzyılda yapıldı ama bugünkü bina 1833–1835’te yeniden yapıldı; eski olan, mahzendeki kaynaktır.
Balıklı Rum Kilisesi ile Balıklı Rum Hastanesi aynı yer mi?
Hayır. Hastane aynı topluluğa ait ama yaklaşık 1 km güneyde ayrı bir yerleşkedir.
Balıklı’da hangi günler kalabalık?
Paskalya’dan sonraki cuma ve 14 Eylül.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.