Harput Kalesi

Harput Kalesi, Elazığ Merkez ilçesindeki Harput'ta, ovaya hâkim bir tepede yer alıyor. Türkiye Müzeleri'ne göre kale MÖ 8. yüzyılın başında Urartu Krallığı tarafından kuruldu. Halk arasında Süt Kalesi olarak da anılıyor.

Nerede, nasıl gidilir?

Kale, Elazığ şehir merkezine yaklaşık 6 km uzaklıktaki Harput'ta. Türkiye Müzeleri adresi Karataş Mahallesi, Nadir Baba Sokak, Merkez olarak veriyor. Harput Ulu Camii kalenin kuzeybatısında (Küre).

Tarihçe

• Roma ve Bizans döneminde Ziata Castellum, Arap akınları sırasında Hısn-ı Ziyad adıyla anıldı (Türkiye Müzeleri, Küre).
• 938 sonrasındaki ikinci Bizans döneminde geniş bir kaya çıkıntısı üzerinde güçlü bir tahkimat yapıldı (Wikipedia).
• Çubuk Bey kaleyi 1085'te aldı. 1115'te Artuklu Emiri Belek Gazi'nin eline geçti (Türkiye Müzeleri).
• Osmanlı idaresine 1515–1516'da girdi. 17. yüzyılda kalede bir Osmanlı mahallesi kuruldu (Küre, Türkiye Müzeleri).
• 1830–1920 arasında halk yeni kurulan Elazığ'a taşındı ve kaledeki yerleşim sona erdi (Türkiye Müzeleri).

2016'da kalenin 500 m doğusunda, Nevruz Ormanı'nda MÖ 2. binyılın başına tarihlenen Harput Kabartması bulundu (Türkiye Müzeleri).

Görülecekler

• İç kale ve dış surlar. Dış surların kuzeyinde Meteris Kapısı, batısında Dağ (Dar) Kapı var. Dış surların çoğu yıkık (Küre).
• 36 m derinliğinde, 100 basamaklı taş merdivenli su sarnıcı (Küre).
• Kalenin kuzey ucunda Artuklu Sarayı, bir Artuklu camisi ve küçük Osmanlı mahallesi (Türkiye Müzeleri).
• Kazılarda bulunan Fetih (Kale) Mescidi. Restorasyon projesi onaylandı ve çalışmalar başladı (CNN Türk/DHA, 2025).

Kazılar

İç kalede kazılar 2005'te Elazığ Müze Müdürlüğü tarafından Prof. Dr. Veli Sevin danışmanlığında başladı. İlk yıl 900 m² alan açıldı. 2014'ten beri kazılar Fırat Üniversitesi başkanlığında sürüyor. Bulunan eserler Elazığ Müzesi'nde sergileniyor (Türkiye Müzeleri). 2025 kazılarında tandırlar ve döküm faaliyetine ait buluntular ortaya çıktı (CNN Türk/DHA).

Ziyaret bilgisi

Türkiye Müzeleri girişi ücretsiz gösteriyor. Saatler yazın 08.00–20.00, kışın 08.00–17.00. Kazı süren bazı yapılar ziyarete kapalı.

Kaynaklar: Türkiye Müzeleri, Küre Ansiklopedisi, Wikipedia, CNN Türk/DHA (erişim 13.10.2026)