Yusuf Ziya Paşa Külliyesi

Yusuf Ziya Paşa Külliyesi, Elazığ'ın Keban ilçesindedir. Külliyeyi 18. yüzyılın sonunda, Erzurum valiliği sırasında Yûsuf Ziyâ Paşa yaptırdı. Küre Ansiklopedisi yapım tarihini 1209–1212 (1794–1798) olarak verir.

Nerede, nasıl gidilir?

Külliye Keban'dadır; Keban, Elazığ iline bağlı bir ilçedir. Eğimli arazi nedeniyle avlu teraslanmıştır ve üç girişi vardır. Türbe ve hamam, külliyenin yaklaşık 300 m uzağındadır (Küre).

Tarihçe

Kitabeler farklı tarihler verir. Ana taç kapı kitabesi ebced hesabıyla 1210 (1796) tarihini taşır ve yapı emini Ahmed Ağa'nın adını verir. Kuzeydoğu ve kuzeybatı kapılarındaki kitabelerde 1212 (1798) yazılıdır. Kütüphane kitabesi 1212 (1797–98) tarihlidir ve ahşap minberin bu tarihte yenilendiğini belirtir. Cami 1965–1966'da Vakıflar Genel Müdürlüğünce onarıldı (Küre).

Görülecekler

• Cami: yaklaşık 20 × 21 m, kesme taş. Kare planlı harimin kurşun kaplı kubbesi sekizgen kasnağa ve sivri kemerli dört sütuna oturur.
• Mihrap ve minber: taş işçiliği; minber mermerdir.
• Minare: caminin kuzeybatı köşesinde; sekizgen kaide, on altıgen gövde, tek şerefe.
• Kütüphane: avlunun kuzeybatısında, iki katlı, kare planlı ve kubbeli.
• Şadırvan: sekizgen mermer havuzlu.
• Süsleme: barok üslupta kalem işleri; kubbe ve tonoz merkezlerinde mühr-i Süleyman motifi.
• Türbe: külliyenin yaklaşık 300 m kuzeybatısında, önünde bir çeşme var; çatısı tamamlanmamış, yazıt levhası boştur.
• Hamam: yaklaşık 300 m güneydoğuda; kısmen yıkık, örtüsü büyük ölçüde çökmüş.

Günümüze ulaşmayanlar

Medrese günümüze ulaşmamıştır; yeri helâ bloğu ile kütüphane arasında bilinir. Külliyede bir han bulunduğu da söylenir, ancak yeri bilinmemektedir (Küre).