Alacahöyük Ören Yeri

Alacahöyük, Kalkolitik Çağ'dan Osmanlı dönemine kadar iskân görmüş bir höyük. 14 yapı katı dört ana kültür katında toplanıyor (Küre).

Nerede, nasıl gidilir?

Ören yeri Çorum ilinin Alaca ilçesinde, Alacahöyük köyünde. Alaca'nın yaklaşık 15 km kuzeybatısında, Boğazkale'nin yaklaşık 34 km kuzeyinde. Hattuşa'ya karayoluyla yaklaşık 35 km (Küre).

Tarihçe

• 1835'te W. Hamilton höyüğü bilim dünyasına tanıttı; 1842'de Sfenksli Kapı'yı duyurdu (Küre).
• 1907'de Theodor Makridi İstanbul Müzeleri adına ilk kazıyı yaptı (Küre; Türkiye Müzeleri).
• 22 Ağustos 1935'te Türk Tarih Kurumu adına ilk millî kazı Remzi Oğuz Arık yönetiminde başladı. Hamit Zübeyr Koşay ve Mahmut Akok kazıları 1983'e kadar sürdürdü (Küre).
• 1996'da Aykut Çınaroğlu kazıları yeniden başlattı (Küre; Türkiye Müzeleri).

Kültür katları

• 1. kat: Frig, Hellenistik, Roma, Bizans, Selçuklu-Osmanlı.
• 2. kat: Hitit İmparatorluk Çağı (MÖ 1450–1200). Mabet, sfenksli ve poternli anıtsal kapılar, surlar.
• 3. kat: Eski Tunç Çağı (MÖ 2500–2000). Hanedan mezarları.
• 4. kat: Geç Kalkolitik Çağ (MÖ 5500–3000).

Görülecekler

• Sfenksli Kapı: kalker temel üzerine andezit bloklardan, 10 m genişliğinde. Kulelerdeki ortostatlarda boğa, kral ve kraliçe, kurban hayvanları, geyik ve domuz avı sahneleri var (Küre; Türkiye Müzeleri).
• Kral mezarları: 13 dikdörtgen oda mezar. Beş numunede yapılan C14 analizi MÖ 2850–2450 aralığını veriyor (Küre). Altın ve gümüş buluntular Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde.
• Potern: höyüğün batısında, poternli anıtsal kapının bulunduğu kesimde (Küre).
• Alacahöyük Müzesi: ilk yerel müze 1940'ta açıldı, 1982'de ören yeri içindeki binaya taşındı (Küre).

Ziyaret bilgisi

Yaz 08.30–19.00, kış 08.30–17.00; gişe 30 dakika önce kapanır. Yetişkin bileti 70 TL (Türkiye Müzeleri; değişebilir). Yakındaki Gölpınar Hitit Barajı höyüğün yaklaşık 1,5 km güneydoğusunda (Wikipedia).

Kaynaklar: Küre Ansiklopedi; Türkiye Müzeleri; Wikipedia (EN) (erişim 14.10.2026)