Balabanbey Camii

Balabanbey Camii, Kiğı merkezinin kuzeyinde yer alan Akkoyunlu dönemi camisi. Cami-i Kebir, Pilten Bey Camii ve Piltan Camii adlarıyla da anılıyor. Küre Ansiklopedisi, yapıyı bölgenin günümüze ulaşan en eski tarihi yapısı olarak kabul ediyor.

Nerede, nasıl gidilir?

Cami, Bingöl'e bağlı Kiğı ilçe merkezinde, Eskişehir mevkii, Eski Karakol Sokak'ta bulunuyor (Küre).

Tarihçe

Giriş kapısının üzerindeki üç satırlık kitabeye göre cami 1402'de yapıldı. Yapıda iki satırlık bir onarım kitabesi de var. Wikipedia, caminin 1401/02'de Akkoyunlu Kutlu'nun oğlu Pir Ali tarafından yaptırıldığını yazıyor. Küre'deki bazı kayıtlar ise Hicri 700 tarihini veriyor; iki tarih arasındaki fark kaynakta açıklanmıyor.

• Onarım yılları: 1734, 1768, 1794, 1924 ve 2018 (Küre).
• 8 Mayıs 2017: Kapsamlı restorasyon başladı, cami ibadete kapatıldı.
• 27 Nisan 2018: Cami yeniden ibadete açıldı.
• 2026: Depremde ağır hasar gören minare kontrollü olarak söküldü ve özgün tekniklerle yeniden yapıldı. Çatı, avlu, harim ve mahfil onarıldı; ahşap zemin ile elektrik ve mekanik tesisat yenilendi. Caminin 2 Ekim 2026'da cuma namazıyla yeniden açılacağı duyuruldu (DHA).

Küre'ye göre onarımlar sonucunda minare dışındaki özgün özellikler büyük ölçüde kayboldu. Wikipedia da bugünkü yapının büyük ölçüde sonraki dönem onarımlarına ait olduğunu belirtiyor.

Görülecekler

• Kuzeybatı köşede kesme taştan, tek şerefeli, konik külahlı minare. Minare kaidesinde Hicri 503 tarihli olarak okunan bir mezar taşı kullanılmış.
• Köşelerde düzgün kesme taş, diğer yüzeylerde moloz taş; bağlayıcı olarak Horasan harcı.
• At nalı biçimli pencere üstleri, kırma çatı ve ahşap iç tavan.
• Yeşil zemin üzerine üç kırmızı lale motifiyle süslü mihrap; mihrap nişinin üstünde minare motifi.
• Üç kemerli son cemaat yerinde iki sanduka mezar; avluda Hicri 1313 tarihli kırık bir mezar taşı.
• Batıdaki tarihi mezarlıkta on iki dilimli, sarık formlu ve sal taşı biçiminde mezar taşları.

Ziyaret bilgisi

Ana giriş kuzey cephedeki kemerli kapıdan, ikinci giriş doğu cepheden.

Kaynaklar: Küre Ansiklopedisi, DHA, Wikipedia (erişim 11.10.2026)