İçeriğe geç
Zağnos Paşa Camii
Cami ve Medrese

Zağnos Paşa Camii

Balıkesir / Karesi

Son güncelleme: 8 Kasım 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Karesi’de 1461’de Zağanos Paşa’nın yaptırdığı külliyenin camisi; 1897 depreminden sonra yeniden yapıldı, türbesi, hamamı ve güneş saati avlusunda.

Kapak fotoğrafı: Karakalem · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Hakkında

Zağnos Paşa Camii, Balıkesir’in Karesi ilçesinde, Fatih Sultan Mehmed’in veziri Zağanos Paşa’nın kurduğu külliyenin camisi. TDV İslâm Ansiklopedisi külliyeyi kentin ilk külliyesi olarak tanıtıyor ve 865 (1460–61) yılına tarihliyor. Bugün görülen cami ise 1897 depreminden sonra, eski temellerin üzerinde yeniden yapıldı; türbe ve çifte hamam yapının yanında duruyor.

Yola çıkmadan önce: Zağnos Paşa Camii ibadete açık bir cami; ziyaret saatleri ve kuralları Ekim 2026 itibarıyla resmî bir kaynaktan doğrulanmadı. Kültür Envanteri yapıyı “erişilebilir” olarak gösteriyor. Namaz vakitlerinde içeride gezmek yerine avludaki şadırvanı, güneş saatini ve türbeyi gör.

Zağnos Paşa Camii nerede?

Kültür Envanteri camiyi Karesi ilçesinde, “Balıkesir Ulu Cami” adıyla da kaydediyor; harita noktası 39.6488075 K, 27.8800449 D. İngilizce Vikipedi yapıyı kent merkezinde, Mustafa Fakıh mahallesinde gösteriyor; bu ad Karesi’nin bugünkü mahalle listesinde geçmiyor, caminin bugün hangi mahallede kaldığı doğrulanmadı. Yerel basında caminin önündeki alan Zağnos Paşa Meydanı olarak anılıyor.

Camiyi kim, ne zaman yaptırdı?

Feridun Emecen’in TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki Zağanos Paşa maddesine göre cami 865’te (1461) tamamlandı ve paşa vakfını 866 (1462) tarihli bir vakfiyeyle kurdu. Külliye maddesi vakfiyeyi Cemaziyelevvel 866 (Şubat 1462) başına tarihliyor. TDV’nin Balıkesir maddesi ise caminin inşasının 1460’ta bittiğini yazıyor; kaynaklar arasında bir yıllık fark var.

Bugünkü cami neden 20. yüzyıl yapısı?

TDV’ye göre yapı 1577’den önceki bir depremde zarar gördü ve İstanbul’dan gönderilen Mimar Mahmud Ağa onardı; 1897 depremi ise külliyeyi yeniden ağır hasara uğrattı. Bugünkü camiyi mutasarrıf Ömer Ali Bey 1904’te eski temellerin üzerinde, Rum ve Ermeni ustalara yaptırdı. İngilizce Vikipedi yeniden yapımı 1908’e, Oya Şenyurt’un 2023 tarihli makalesi depremi Ocak 1898’e tarihliyor; Şenyurt’a göre yapım halkın maddi desteğiyle sürdü.

Caminin içinde ve avlusunda ne görülür?

TDV’ye göre harim dört kare payenin taşıdığı kemerlerle dokuz bölüme ayrılıyor; ortada sekizgen kasnaklı bir kubbe var ve doğu, batı ve kuzeyde üç giriş bulunuyor. Mermer mihrap ve bitki motifli mermer minber Barok etkisi taşıyor; kuzeyde altı sütunlu ahşap mahfil var. Avluda on iki köşeli mermer şadırvan ve kısa bir sütun üzerinde güneş saati, minare kaidesine bitişik beşgen muvakkithane yer alıyor. Kültür Envanteri içerideki hat levhalarından ikisini (1)322 (1905) ve (1)323 (1905–1906) yıllarına tarihliyor.

Külliyeden geriye ne kaldı?

TDV’ye göre sekizgen planlı, kubbeli türbede Zağanos Paşa ile eşi Sitti Nefise Hatun yatıyor; erkekler ve kadınlar bölümü ayrı bir çifte hamam da ayakta. İmaret, bedesten ve çarşı ile paşanın oğlu Mehmed Bey’in avluda yaptırdığı mektep günümüze ulaşmadı; bedesten 1643’teki bir yangında yandı, mektep 1897 depreminde yıkıldı. İngilizce Vikipedi de külliyeden bugüne yalnızca camiyle hamamın kaldığını yazıyor.

Camide hangi tarihî olay yaşandı?

İngilizce Vikipedi’ye göre Mustafa Kemal, 7 Şubat 1923’te bu camide “Balıkesir Hutbesi” olarak bilinen konuşmayı yaptı. Yeni Asır’ın 6 Eylül 2026 tarihli haberi camiyi Atatürk’ün hutbe okuduğu ilk ve tek cami olarak anıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ise Atatürk’ün Balıkesir’e ilk gelişini 6 Şubat 1923 olarak veriyor.

Nasıl gidilir?

Özel araçla. Cami Balıkesir kent merkezinde, Karesi ilçesinde; Ramazan Demir’in Kasım 2025 tarihli köşe yazısına göre meydanın altında iki katlı bir otopark yapıldı, ücret ve saatleri doğrulanmadı. Toplu taşımayla. Camiye en yakın otobüs durakları Ekim 2026 itibarıyla resmî bir kaynaktan doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli?

Cami yıl boyu açık bir ibadet yeri; kalabalık cuma namazlarında ve bayramlarda artar. İçeriyi rahat görmek için namaz vakitleri arasındaki saatleri seç.

Ne kadar zaman ayırmalı?

Cami, avlu, türbe ve hamamın dışı için 45 dakika yeterli. Aynı yürüyüşe yakındaki Karesi Bey Türbesi ve Kuva-yi Milliye Müzesi eklenebilir; aralarındaki yürüme süreleri doğrulanmadı.

Bilmediklerimiz

  • Cami bugün hangi mahallenin sınırında?
  • Yeniden yapım 1904’te mi bitti, 1908’de mi?
  • Çifte hamam bugün hamam olarak çalışıyor mu, ziyarete açık mı?
  • Engelli girişi ve turist ziyareti için belirlenmiş saatler var mı?
  • Öne çıkan 15. yüzyıl külliyesinin 20. yüzyıl başında yeniden yapılan camisi; dört payeli dokuz bölümlü plan, mermer mihrap ve minber, on iki köşeli şadırvan, güneş saati,
  • Eski adı Zağanos Paşa Camii; Paşa Camii; Balıkesir Ulu Cami
  • Kategori Cami ve Medrese
  • Balıkesir’den Kent merkezinde; yürüme mesafeleri doğrulanmadı
  • Otopark Meydanın altında yer altı otoparkı (2025 köşe yazısı); ücret ve saat doğrulanmadı
  • Kamp Uygun değil (kent içi cami)
  • Erişilebilirlik Kültür Envanteri yapıyı “erişilebilir” gösteriyor; engelli girişi doğrulanmadı

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

Zağnos Paşa Camii'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

39.6488075, 27.8800449

Balıkesir / Karesi

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Balıkesir merkez: Zağnos Paşa, Karesi Bey ve müze: 4 durak, Zağnos Paşa Camii 1. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç
  1. Zağnos Paşa Camii Buradasınız

    Başlangıç

    45 dk

Buradan Az Ötede

Zağnos Paşa Camii'ne yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • TDV İslâm Ansiklopedisi (Ahmet Vefa Çobanoğlu Tuğba Erzincan), Zağanos Paşa Külliyesi, c. 44, s. 73–75, 2013 — kentin ilk külliyesi Ansiklopedi
  • 865 (1460–61)
  • vakfiye Cemaziyelevvel 866 (Şubat 1462)
  • bugünkü cami 1904’te mutasarrıf Ömer Ali Bey’ce eski temeller üzerine Rum ve Ermeni ustalar
  • dört kare paye dokuz bölüm, merkezî kubbe
  • üç giriş
  • mermer mihrap ve minber
  • kuzeybatı minaresi
  • on iki köşeli şadırvan güneş saati
  • sekizgen türbe (Sitti Nefise Hatun da gömülü) beşgen muvakkithane, çifte hamam
  • imaret bedesten, mektep yok
  • 21 Eylül 1577 tarihli belge ve Mimar Mahmud Ağa onarımı
  • 1643 yangını
  • 1897 depremi (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
  • TDV İslâm Ansiklopedisi (Feridun Emecen) Zağanos Paşa, c. 44, s. 72–73, 2013 — cami 865’te (1461) tamamlandı Ansiklopedi
  • 866 (1462) tarihli vakfiye
  • türbe caminin hemen dışında (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
  • TDV İslâm Ansiklopedisi (Mücteba İlgürel) Balıkesir, c. 5, s. 12–14, 1992 — kentin en büyük camisi, inşası 1460’ta biten Zağanos Paşa Camii (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
  • Kültür Envanteri Zağnos Paşa Camii (Balıkesir Ulu Cami) — KE No 10436
  • Karesi
  • harita noktası 39.6488075 27.8800449
  • 15. ve 20. yy
  • hat levhaları (1)322 (1905) ve (1)323 (1905–1906)
  • erişilebilir
  • son güncelleme 08.02.2026 (Web Sitesi)
  • erişim 26.10.2026
  • Kültür Envanteri Zağnos Paşa Camii Haziresi — KE No 218138
  • Karesi
  • hazire
  • erişilebilir (Web Sitesi)
  • erişim 26.10.2026
  • Wikipedia (İngilizce) Zagan Pasha Mosque — Mustafa Fakıh mahallesi Ansiklopedi
  • 1461
  • 1897’de yıkıldı 1908’de Ömer Ali Bey döneminde yeniden yapıldı
  • kentin en büyük camisi
  • türbe ve hamam
  • 7 Şubat 1923 Balıkesir Hutbesi
  • koordinat 39.6488075 27.8800449 (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
  • Wikipedia (İngilizce) Balıkesir — 1461’de Zağanos Paşa yaptırdı Ansiklopedi
  • külliyeden cami ve hamam kaldı
  • 6 Eylül 1922 (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 26.10.2026 Ansiklopedi
  • Medeniyet Sanat Dergisi (Oya Şenyurt) Belgelerle 1898 Balıkesir Depremi Sonrasında Zağanos Paşa Cami ve Türbesinin İnşa Süreci, c. 9, sy. 2, s. 237–253, 2023 — Ocak 1898 depremi Akademik Çalışma
  • 1898 sonunda yeniden yapım
  • cami ve türbe halkın maddi desteğiyle yapıldı (özet okundu) (Dergi Makalesi) Akademik Çalışma
  • erişim 26.10.2026
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı Balıkesir – Kuva-i Milliye (National Forces) Museum, tarihsiz — Atatürk Balıkesir’e ilk gelişinde 6 Şubat 1923 (Resmî Yayın) Resmî Yayın
  • erişim 26.10.2026
  • Yeni Asır (Haber Merkezi) Balıkesir’de millî direnişin izlerini süren rotalar, 06.09.2026 — Atatürk’ün hutbe okuduğu ilk ve tek cami (Haber)
  • erişim 26.10.2026
  • Politika Gazetesi (Ramazan Demir köşe yazısı), Zağnos Paşa Meydanı üzerine bir hafıza tazelemesi, 15.11.2025 — meydan ve iki katlı yer altı otoparkı (Haber)
  • erişim 26.10.2026
  • KOORDİNAT: Kültür Envanteri ve İngilizce Vikipedi (39.6488075 27.8800449). Ansiklopedi
  • MAHALLE: İngilizce Vikipedi’deki Mustafa Fakıh adı bugünkü Karesi mahalle listesinde yok Ansiklopedi
  • bagli_koy_aday boş bırakıldı.
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Zağnos Paşa Camii'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle
  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle
  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir
  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Zağnos Paşa Camii hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Zağnos Paşa Camii Hakkında Sık Sorulanlar

Zağnos mu, Zağanos mu?

İkisi de kullanılıyor. TDV İslâm Ansiklopedisi “Zağanos Paşa” yazıyor; Kültür Envanteri yapıyı “Zağnos Paşa Camii” adıyla kaydediyor.

Bugünkü cami 15. yüzyıldan mı kalma?

Hayır. TDV’ye göre bugünkü yapı 1897 depreminden sonra, 1904’te eski temellerin üzerinde yeniden yapıldı; 15. yüzyıl yapısından plan ve temel izi kaldı.

Deprem 1897’de mi, 1898’de mi oldu?

Kaynaklar ayrışıyor. TDV ve İngilizce Vikipedi 1897 diyor; Oya Şenyurt’un Medeniyet Sanat Dergisi’ndeki makalesi depremi Ocak 1898’e tarihliyor.

Zağanos Paşa’nın türbesi nerede?

TDV’ye göre türbe caminin hemen dışında; sekizgen planlı ve kubbeli, içinde paşanın eşi Sitti Nefise Hatun da gömülü.

Karesi Bey Türbesi bu külliyeye mi ait?

Hayır. TDV’nin Karesi Bey maddesine göre o türbe Paşa Camii’nin yakınında ama ayrı bir yapı ve Karesi Beyliği’nin kurucusuna ait.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?