İçeriğe geç
Kale ve Tabya

Suskap Kalesi

Ardahan / Posof / Aşıkzülali (Suskap)

Son güncelleme: 28 Ekim 2026

Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi

Posof’un Aşıkzülali köyünde, Orta Çağ’da piskoposluk merkezi olan Suskap’ın kalesi; duvarları 4,50 m yüksekliğe kadar korunmuş, çok hasarlı bir yapı.

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer için fotoğraf paylaşabilirsiniz.

Fotoğraf paylaşın

Hakkında

Suskap Kalesi, Ardahan’ın Posof ilçesinde, Aşıkzülali köyünün kuzeybatısında, köy camisinin yakınında duran çok hasarlı bir Orta Çağ kalesi. 2026 tarihli yüzey araştırması köyü Gürcüce Tsurtskabi adıyla anılan piskoposluk merkeziyle eşleştiriyor; Gürcü araştırmacılar kaleyi 9.–10. yüzyıla tarihliyor ve bir gözetleme kalesi olarak yorumluyor.

Yola çıkmadan önce: Kaleden yüzeyde yalnızca duvar parçaları ve izler kalmış; 2026 yüzey araştırması yapıyı çok hasarlı olarak tanımlıyor. Yazıtlı blok bir ahır duvarından çıkarılıp depoya taşınmış; görülebilip görülemeyeceği Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.

Suskap Kalesi nerede?

İsaf Bozoğlu Bay’ın 2026 tarihli makalesine göre kale Aşıkzülali köyünün kuzeybatısında, caminin yakınında ve koordinatı 41°25.985’ K, 42°39.617’ D; köy Posof ilçe merkezine 17 km. Kültür Envanteri aynı yapıyı “Tsurtskabi Kalesi” adıyla Gürcü kültürüne ait bir kale olarak kaydediyor ve 41.433147 K, 42.660293 D noktasını veriyor. Makale kalenin, Kol Kalesi ile Mere Kalesi’ni birbirine bağlayan yol üzerinde bulunduğunu belirtiyor.

Suskap piskoposluğu neydi?

Makaleye göre Suskap, Orta Çağ Gürcü kilise kayıtlarında önemli bir piskoposluk merkezi olarak geçiyor; 16. yüzyıla ait bir liste Suskap’ı Samtskhe-Saatabago’nun önde gelen yerleşimleri arasında sayıyor. Piskoposluk kilisesinin kalıntıları kalenin içinde değil, bugünkü köy camisinin altında; geriye bir duvar, figürlü bir blok ve yeniden kullanılmış parçalar kalmış. Köyde ölçülen haç parçası 33 x 18 cm, saçak frizi parçası 30 x 27 cm.

Kale ne zamandan kalma?

Bozoğlu Bay, Gürcü araştırmacıların (Khutsishvili ve diğerleri 2017; Kupatadze 2020) kaleyi piskoposluk kilisesine ait yazıtlı bloğa dayanarak 9.–10. yüzyıla tarihlediğini aktarıyor. İki satırlık Asomtavruli yazıtlı blok 62 x 43 x 33 cm ölçülerinde ve paleografik olarak 9.–10. yüzyıla tarihleniyor. Kalede seramik buluntu bildirilmemiş; yani tarih, kalenin kendisinden değil köydeki yazıttan çıkarılıyor.

Bugün neler görülebiliyor?

Makaleye göre kale, kızılımsı büyük tortul taşlardan oluşan eğimli bir platform üzerinde, dikdörtgene yakın planlı ve kuleye benzer bağımsız bir birim olabilir. Kalan duvarlar kuzeydoğuda yaklaşık 12 m, güneydoğuda yaklaşık 8,40 m, güneybatıda yaklaşık 14,40 m uzunlukta. En iyi korunan kuzeybatı duvarı 7,60 m uzunluğunda, 1,50 m kalınlığında ve 4,50 m yüksekliğe kadar ayakta; üst sıralardaki düzensizlik ve malzeme değişimi sonraki onarımlara işaret ediyor.

1828–1829 savaşında ne oldu?

Bozoğlu Bay, Kupatadze’ye (2020) dayanarak kalenin 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında tahkim edildiğini ve savaştan sonra köyün Ruslar tarafından yakıldığını aktarıyor. Bu bilgi ikinci el bir aktarım; Osmanlı arşiv belgesiyle karşılaştırılmamış.

Nasıl gidilir?

Özel araçla. Makaleye göre Aşıkzülali Posof ilçe merkezine 17 km; Ardahan–Posof karayolu mesafesini KGM cetvelinden okuyamadığımız için yazmıyoruz. Köy içi otopark Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı. Toplu taşımayla. Posof–Aşıkzülali arasında düzenli sefer olup olmadığı Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.

Ne zaman gidilmeli?

Köy yolunun kar ve çamurdan etkilenmediği yaz ve erken sonbahar aylarını seçin; bu bir öneri, resmî sezon bilgisi yok.

Ne kadar zaman ayırmalı?

Kale ve caminin çevresindeki parçalar için 45 dakika yeter. Aynı gün Kolköy’deki Kol Kalesini ve Posof’ta Hıram Vadisi Peri Bacalarını ekleyebilirsiniz.

Bilmediklerimiz

  • Kale tescilli mi, tescil kararı hangi tarihte?
  • Yazıtlı blok bugün hangi depoda ve görülebilir mi?
  • Kalede kazı yapılırsa 9.–10. yüzyıl tarihi doğrulanacak mı?
  • Ardahan’dan köye karayolu uzaklığı tam olarak kaç km?
  • Öne çıkan 1,50 m kalınlığında ve 4,50 m yüksekliğe kadar korunmuş kuzeybatı duvarı; köy camisinin altındaki piskoposluk kilisesinden kalma 9.–10. yüzyıl yazıtlı blok (Boz
  • Eski adı Tsurtskabi Kalesi; Aşıkzülali Kalesi
  • Kategori Kale ve Tabya
  • Ardahan’dan Doğrulanmadı (KGM cetvelinin Ardahan bölümü okunamadı)

Galeri

Fotoğraf bekleniyor

Bu yer henüz fotoğraflanmamış.

Suskap Kalesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Harita

Konum Bilgileri

41.433147, 42.660293

Ardahan / Posof / Aşıkzülali (Suskap)

Haritada Aç

Bu yer bir rotada

Posof kaleleri: Hıram Vadisi, Kol, Suskap ve Baykent: 4 durak, Suskap Kalesi 3. durak.

Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.

Rotayı aç
  1. Suskap Kalesi Buradasınız

    Posof

    45 dk

Buradan Az Ötede

Suskap Kalesi'ne yakın tarihi ve doğal yerler

Tüm benzer yerleri gör

Kaynaklar

  • İsaf Bozoğlu Bay (Ardahan Üniversitesi) Posof Havzası’nda Orta Çağ Arkeolojik Yüzey Araştırması: 2024 Sezonu Bulguları ve İlk Değerlendirmeler, ARÜ Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi 1(1), 31 Mayıs 2026, Aşıkzülali (Suskap) bölümü — Suskap Kalesi ve Piskoposluk Kilisesi, 2026 — Aşıkzülali ilçe merkezine 17 km Akademik Çalışma
  • Gürcüce Tsurtskabi Osmanlı kayıtlarında Zuzghab/Tsurtsqab
  • kale köyün kuzeybatısında caminin yakınında, koordinat 41°25.985’ K, 42°39.617’ D
  • Kol Kalesi ile Mere Kalesi arasındaki yol üzerinde
  • kızılımsı tortul taşlardan eğimli platform üzerinde dikdörtgene yakın plan
  • duvarlar kuzeydoğu ~12 m güneydoğu ~8,40 m, güneybatı ~14,40 m, kuzeybatı 7,60 m uzun, 1,50 m kalın, 4,50 m korunan yükseklik
  • sonraki onarımlar
  • Gürcü araştırmacılara göre 9.–10. yy (Khutsishvili vd. 2017
  • Kupatadze 2020) gözetleme kalesi önerisi
  • 1828–1829 savaşında tahkim edildiği ve köyün yakıldığı (Kupatadze 2020)
  • çok hasarlı
  • Suskap piskoposluğu 16. yy listesinde Samtskhe-Saatabago’nun önde gelen yerleşimleri arasında
  • piskoposluk kilisesi bugünkü köy camisinin altında
  • iki satırlık Asomtavruli kitabe bloğu 62 x 43 x 33 cm paleografik olarak 9.–10. yy
  • haç parçası 33 x 18 cm
  • saçak frizi 30 x 27 cm
  • Aşıkzülali Camii 1975 yapımı eski caminin kitabesi H. 1251 (1835–1836) (Dergi Makalesi) Akademik Çalışma
  • erişim 28.10.2026 Akademik Çalışma
  • Kültür Envanteri (kulturenvanteri.com) Tsurtskabi Kalesi (KE No 314322), yayın 14.01.2025, güncelleme 06.09.2026 — Kale
  • kültür: Gürcü
  • Ardahan › Posof
  • durum erişilebilir
  • KOORDİNAT 41.433147216569694 42.660293258477395
  • açıklama ve kaynakça yok (Ansiklopedi) Ansiklopedi
  • erişim 28.10.2026
  • Karayolları Genel Müdürlüğü İl ve ilçe merkezleri arası mesafeler (ililcemesafe.pdf), tarihsiz — WebFetch ile okunan metin Bartın’da kesiliyor, Ardahan bölümü okunamadı Resmî Yayın
  • Ardahan–Posof mesafesi bu nedenle doğrulanmadı (Resmî Veri)
  • erişim 28.10.2026
  • KOORDİNAT KAYNAĞI: Kültür Envanteri KE No 314322 (41.433147 42.660293)
  • Bozoğlu Bay 2026 ile uyumlu (41°25.985’ K = 41.43308 42°39.617’ D = 42.66028)
Kaynak öner

Katkıda Bulun

  • Fotoğraf Paylaş

    Suskap Kalesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.

    Fotoğraf yükle
  • Bilgi Ekle

    Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.

    Bilgi ekle
  • Hata Düzelt

    Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.

    Hata bildir
  • Kaynak Öner

    Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.

    Kaynak ekle

Gelen Katkılar

  • Daha fazla katkı bekliyoruz

    Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Suskap Kalesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.

    Katkıda bulunun

Suskap Kalesi Hakkında Sık Sorulanlar

Suskap ile Tsurtskabi aynı yer mi?

Evet. Makale köyün Gürcüce adını Tsurtskabi, Osmanlı kayıtlarındaki yazımlarını Zuzghab ve Tsurtsqab olarak veriyor; Kültür Envanteri kaleyi “Tsurtskabi Kalesi” adıyla listeliyor. Köyün bugünkü resmî adı Aşıkzülali.

Piskoposluk kilisesi kalenin içinde mi?

Hayır. Bozoğlu Bay’a göre kilise kalıntıları bugünkü köy camisinin altında; kale köyün kuzeybatısında ayrı bir yapı.

Aşıkzülali Camii eski mi?

Bugünkü cami makaleye göre 1975 yapımı; eski caminin kitabesi ise Hicri 1251 (1835–1836) tarihini taşıyor.

Kale ziyarete açık mı?

Kültür Envanteri kaydı yapının durumunu “erişilebilir” olarak gösteriyor; görevli, ücret ya da ziyaret saati bilgisi Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?