Hıram Vadisi Peri Bacaları
Başlangıç
Ardahan / Posof / Aşıkzülali (Suskap)
Son güncelleme: 28 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Posof’un Aşıkzülali köyünde, Orta Çağ’da piskoposluk merkezi olan Suskap’ın kalesi; duvarları 4,50 m yüksekliğe kadar korunmuş, çok hasarlı bir yapı.
Suskap Kalesi, Ardahan’ın Posof ilçesinde, Aşıkzülali köyünün kuzeybatısında, köy camisinin yakınında duran çok hasarlı bir Orta Çağ kalesi. 2026 tarihli yüzey araştırması köyü Gürcüce Tsurtskabi adıyla anılan piskoposluk merkeziyle eşleştiriyor; Gürcü araştırmacılar kaleyi 9.–10. yüzyıla tarihliyor ve bir gözetleme kalesi olarak yorumluyor.
Yola çıkmadan önce: Kaleden yüzeyde yalnızca duvar parçaları ve izler kalmış; 2026 yüzey araştırması yapıyı çok hasarlı olarak tanımlıyor. Yazıtlı blok bir ahır duvarından çıkarılıp depoya taşınmış; görülebilip görülemeyeceği Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.
İsaf Bozoğlu Bay’ın 2026 tarihli makalesine göre kale Aşıkzülali köyünün kuzeybatısında, caminin yakınında ve koordinatı 41°25.985’ K, 42°39.617’ D; köy Posof ilçe merkezine 17 km. Kültür Envanteri aynı yapıyı “Tsurtskabi Kalesi” adıyla Gürcü kültürüne ait bir kale olarak kaydediyor ve 41.433147 K, 42.660293 D noktasını veriyor. Makale kalenin, Kol Kalesi ile Mere Kalesi’ni birbirine bağlayan yol üzerinde bulunduğunu belirtiyor.
Makaleye göre Suskap, Orta Çağ Gürcü kilise kayıtlarında önemli bir piskoposluk merkezi olarak geçiyor; 16. yüzyıla ait bir liste Suskap’ı Samtskhe-Saatabago’nun önde gelen yerleşimleri arasında sayıyor. Piskoposluk kilisesinin kalıntıları kalenin içinde değil, bugünkü köy camisinin altında; geriye bir duvar, figürlü bir blok ve yeniden kullanılmış parçalar kalmış. Köyde ölçülen haç parçası 33 x 18 cm, saçak frizi parçası 30 x 27 cm.
Bozoğlu Bay, Gürcü araştırmacıların (Khutsishvili ve diğerleri 2017; Kupatadze 2020) kaleyi piskoposluk kilisesine ait yazıtlı bloğa dayanarak 9.–10. yüzyıla tarihlediğini aktarıyor. İki satırlık Asomtavruli yazıtlı blok 62 x 43 x 33 cm ölçülerinde ve paleografik olarak 9.–10. yüzyıla tarihleniyor. Kalede seramik buluntu bildirilmemiş; yani tarih, kalenin kendisinden değil köydeki yazıttan çıkarılıyor.
Makaleye göre kale, kızılımsı büyük tortul taşlardan oluşan eğimli bir platform üzerinde, dikdörtgene yakın planlı ve kuleye benzer bağımsız bir birim olabilir. Kalan duvarlar kuzeydoğuda yaklaşık 12 m, güneydoğuda yaklaşık 8,40 m, güneybatıda yaklaşık 14,40 m uzunlukta. En iyi korunan kuzeybatı duvarı 7,60 m uzunluğunda, 1,50 m kalınlığında ve 4,50 m yüksekliğe kadar ayakta; üst sıralardaki düzensizlik ve malzeme değişimi sonraki onarımlara işaret ediyor.
Bozoğlu Bay, Kupatadze’ye (2020) dayanarak kalenin 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında tahkim edildiğini ve savaştan sonra köyün Ruslar tarafından yakıldığını aktarıyor. Bu bilgi ikinci el bir aktarım; Osmanlı arşiv belgesiyle karşılaştırılmamış.
Özel araçla. Makaleye göre Aşıkzülali Posof ilçe merkezine 17 km; Ardahan–Posof karayolu mesafesini KGM cetvelinden okuyamadığımız için yazmıyoruz. Köy içi otopark Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı. Toplu taşımayla. Posof–Aşıkzülali arasında düzenli sefer olup olmadığı Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.
Köy yolunun kar ve çamurdan etkilenmediği yaz ve erken sonbahar aylarını seçin; bu bir öneri, resmî sezon bilgisi yok.
Kale ve caminin çevresindeki parçalar için 45 dakika yeter. Aynı gün Kolköy’deki Kol Kalesini ve Posof’ta Hıram Vadisi Peri Bacalarını ekleyebilirsiniz.
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Suskap Kalesi'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınPosof kaleleri: Hıram Vadisi, Kol, Suskap ve Baykent: 4 durak, Suskap Kalesi 3. durak.
Rotanın tamamı, açıklamaları ve konumunuza göre sıralama rota sayfasında.
Rotayı açBaşlangıç
Posof
Posof
Posof
Suskap Kalesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükleZiyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekleYanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildirBu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekleDaha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Suskap Kalesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulununEvet. Makale köyün Gürcüce adını Tsurtskabi, Osmanlı kayıtlarındaki yazımlarını Zuzghab ve Tsurtsqab olarak veriyor; Kültür Envanteri kaleyi “Tsurtskabi Kalesi” adıyla listeliyor. Köyün bugünkü resmî adı Aşıkzülali.
Hayır. Bozoğlu Bay’a göre kilise kalıntıları bugünkü köy camisinin altında; kale köyün kuzeybatısında ayrı bir yapı.
Bugünkü cami makaleye göre 1975 yapımı; eski caminin kitabesi ise Hicri 1251 (1835–1836) tarihini taşıyor.
Kültür Envanteri kaydı yapının durumunu “erişilebilir” olarak gösteriyor; görevli, ücret ya da ziyaret saati bilgisi Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.