Iotape Antik Kenti
Antalya / Alanya
Son güncelleme: 26 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Iotape Antik Kenti, Alanya–Gazipaşa arasında denize uzanan burun üstünde, Kommagene kralı IV. Antiokhos’un karısının adını taşıyan Roma dönemi liman kenti.
Kapak fotoğrafı: Stegop / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Hakkında
Iotape Antik Kenti, Alanya ile Gazipaşa arasındaki kıyıda, denize uzanan bir burun ve iki küçük koy çevresine yayılmış Roma ve Bizans dönemi liman kentidir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na göre adını Kommagene kralı IV. Antiokhos’un karısı Iotape’den alır. Bugün yöre Aytap diye bilinir. Gitmeden bilmen gereken tek şey: alan çitsiz, bekçisiz ve ziyaretçi için düzenlenmemiş.
| Konum | Alanya, Aytap; Alanya–Gazipaşa karayolu 33. km |
|---|---|
| Dönem/Tür | Roma ve Bizans; kıyı liman kenti |
| Kurucu | Kommagene kralı IV. Antiokhos (MS 38–72) |
| Gazipaşa’ya uzaklık | Yaklaşık 10 km (Turkish Archaeological News) |
| Önerilen süre | 90 dakika |
| Ücret | Ücretsiz (Turkish Archaeological News; Ekim 2026 itibarıyla doğrulanmadı) |
| Ziyaret saatleri | Açık alan; resmî saat yok |
| En iyi dönem | Ekim–mayıs |
| Erişilebilirlik | Kısıtlı (uçurum kenarı, çalılı patika) |
Yola çıkmadan önce: Kapalı ayakkabı, su ve şapka al; alanda gölge az, satış noktası yok. Akropole çıkarken uçurum kenarından uzak dur. Defineci çukurları var, patikadan ayrılma.
Iotape Antik Kenti nerede?
Kent, Wikipedia’nın Aytap maddesine ve NTV’nin 2019 haberine göre Alanya’nın Aytap’ta, Alanya–Gazipaşa karayolunun 33. km’sindedir; Bakanlık da 33. kilometreyi verir. Turkish Archaeological News’e göre Alanya’ya yaklaşık 36 km, Gazipaşa’ya yaklaşık 10 km uzaklıktadır ve modern yol kenti ikiye böler. Hürriyet Daily News’in 2020 haberi de eski Gazipaşa yolunun kentin ortasından geçtiğini yazar.
Kenti kim kurdu?
Bakanlığa göre kent, MS 38–72 arasında hüküm süren Kommagene kralı IV. Antiokhos’un karısı Iotape’nin adını taşır. Turkish Archaeological News, kenti Antiokhos’un kurduğunu ve Iotape’nin hem karısı hem kız kardeşi olduğunu yazar. World History Encyclopedia kuruluşu MS 52’ye verir; bu tarihi bilimsel bir yayında doğrulayamadık. Bakanlığa göre kent İmparator Traianus’tan Valerianus’a kadar kendi sikkesini bastı. Turkish Archaeological News, Ptolemaios ve Hierokles’in kentten söz ettiğini, bunun dışında tarihine dair çok az şey bilindiğini not eder.
Kalıntılarda ne göreceksin?
Bakanlığa göre akropol, denize uzanan yüksek bir tepe üzerindedir ve kaleyi andıran surlarla çevrilidir; yapıların çoğu ağır hasarlıdır. Akropolü karaya bağlayan vadide doğu–batı doğrultusunda bir liman caddesi uzanır; caddenin iki yanında üç basamaklı krepis ve heykel kaideleri dizilir. Bakanlık, kaidelerdeki yazıtların başarılı atletleri ve hayırsever kentlileri andığını yazar. Akropolün doğusundaki koyda üç nefli bir bazilika, fresk izleri taşıyan küçük bir kilise ve kanalizasyonu görülen bir hamam vardır.
Tapınak ve nekropol
Bakanlığa göre kent merkezinden geçen modern yolun kenarında yaklaşık 8 x 12,5 m ölçülerinde bir tapınak kalıntısı durur; Turkish Archaeological News bu tapınağı İmparator Traianus’a ait sayar. Nekropol kentin kuzey ve güney tepelerine yayılır; Bakanlık anıtsal mezarlar ile tonozlu küçük mezarlardan söz eder. Turkish Archaeological News, yolun karşı yakasında Bizans dönemine ait yıkık konutlar ve bir kilise olduğunu da yazar.
Alanın bugünkü durumu
Hürriyet Daily News’in Haziran 2020 haberine göre defineci çukurları özellikle kıyıdaki kent merkezine zarar vermiş, ziyaretçiler çöp bırakmış ve kilisenin içine bile çadır kurulmuştu. Aynı habere göre Alanya Müze Müdürlüğü’nün bir restorasyon planı yoktu, yalnızca temizlik yapılıyordu. NTV’nin Eylül 2019 haberine göre Antalya Büyükşehir Belediyesi ekipleri müze müdürlüğüyle birlikte bir haftalık temizlikte üç kamyon çöp topladı. 2020’den sonra bir kazı ya da düzenleme yapıldığını gösteren bir kaynağa ulaşamadık.
Nasıl gidilir?
Özel araçla. Alanya’dan Gazipaşa yönüne D400 karayolunu izle. Turkish Archaeological News’e göre kalıntılara eski sahil yolundan ulaşılır; doğu sapağı Gazipaşa’nın yaklaşık 4 km batısında, batı ucu ise Alanya’nın yaklaşık 25 km doğusunda ana yola bağlanır. Aynı kaynak sağa dönüşün kolayca kaçırıldığını uyarır.
Toplu taşımayla. Alanya–Gazipaşa arasında çalışan dolmuşlar karayolundan geçer; sahil yoluna inen bir durak olup olmadığını doğrulayamadık.
Ne zaman gidilmeli?
Alan açık ve gölgesiz; ekimden mayısa kadar gezmek daha rahat. Yazın sabah erken git, koylarda yüzmek istiyorsan NTV’ye göre ziyaretçiler bunu yapıyor. Yağmurlu günlerde kayalık patikalar kaygan olur.
Yakında ne var?
Gazipaşa’ya geçince Selinus Antik Kenti görülebilir; daha doğuda ise yine IV. Antiokhos’un kurduğu Antiochia ad Cragum yer alır. Alanya yönüne dönerken Syedra Antik Kenti de aynı güne sığar.
- Öne çıkan Akropolün bulunduğu buruna inen liman caddesi boyunca dizilen, atletleri ve hayırsever kentlileri onurlandıran yazıtlı heykel kaideleri
- Kategori Ören Yeri ve Eski Yerleşim
Galeri
1 fotoğrafHarita
Kaynaklar
- Kültür ve Turizm Bakanlığı — Iotape Alanya–Gazipaşa karayolunun 33. kilometresinde oluş; adını Kommagene kralı IV. Antiokhos’un karısı Iotape’den alması; Traianus’tan Valerianus’a sikke basması; akropol, liman caddesi ve heykel kaideleri; bazilika; fresk izli küçük kilise; hamam; 8 x 12,5 m tapınak; nekropol. Resmî Veri
- Hürriyet Daily News — 2,000-year-old pirate city waiting to be discovered (25.06.2020) Eski Gazipaşa yolunun kentin ortasından geçmesi; defineci tahribatı ve çöp; eski rehber Suat Çavuşoğlu’nun açıklamaları; Alanya Müze Müdürlüğü’nün restorasyon planı olmadığı, yalnızca temizlik yapıldığı. Haber
- NTV — Alanya Aytap Antik Kenti’nden 3 kamyon çöp çıktı (23.09.2019) Antalya Büyükşehir Belediyesi ekiplerinin Alanya Müze Müdürlüğü ile bir hafta süren temizliği; üç kamyon çöp; yerli ve yabancı ziyaretçilerin koyda yüzmesi. Haber
- Turkish Archaeological News — Iotape Alanya’ya yaklaşık 36 km, Gazipaşa’ya yaklaşık 10 km; modern yolun kenti ikiye bölmesi; eski sahil yolu ve sapaklar; Traianus tapınağı; Bizans konutları; ücretsiz giriş; çitsiz ve bekçisiz alan; uçurum ve çalı uyarısı; GPS koordinatı. Rehber
- Wikipedia — Aytap Aytap’ın Alanya ilçesine bağlı oluşu; Alanya’nın 30–33 km doğusunda, Alanya ile Gazipaşa arasında bulunması; antik adının Iotape olması. Ansiklopedi
- World History Encyclopedia — Iotape (Joshua J. Mark, 13.08.2019) Kentin iki koy arasındaki yarımadada kurulması; IV. Antiokhos’un kenti eşi Iotape’nin adıyla anması; III. yüzyıl bunalımında kaynaklardan kaybolması. Ansiklopedi
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Iotape Antik Kenti'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Iotape Antik Kenti hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Iotape Antik Kenti Hakkında Sık Sorulanlar
Iotape Antik Kenti’ne giriş ücretli mi?
Turkish Archaeological News’e göre giriş ücretsiz ve alan çitsiz; resmî bir düzenleme bulamadık.
Iotape adı nereden geliyor?
Bakanlığa göre Kommagene kralı IV. Antiokhos’un karısı Iotape’den.
Iotape Alanya’ya kaç km?
Bakanlığa göre Alanya–Gazipaşa karayolunun 33. kilometresinde; Turkish Archaeological News yaklaşık 36 km veriyor.
Iotape’de denize girilir mi?
NTV’nin haberine göre ziyaretçiler koyda yüzüyor; can kurtaran olduğunu gösteren bir kaynak yok.
Iotape’de ne kadar zaman geçirilir?
Liman caddesi, akropol ve nekropol için yaklaşık 90 dakika ayır.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.