Alanya Tersanesi
Antalya / Alanya
Son güncelleme: 26 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Alanya Tersanesi, Kızılkule’nin güneyinde kale surlarının denize indiği yerde, I. Alâeddin Keykubad’ın 1227’de yaptırdığı beş gözlü Selçuklu tersanesi.
Kapak fotoğrafı: David Bolton / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Hakkında
Alanya Tersanesi, kale surlarının denize indiği kayalık kıyıda, Kızılkule’nin güneyinde duran Selçuklu tersanesidir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 1227 tarihlidir ve beş gözlüdür; Alanya Belediyesi’ne göre 1960’lara kadar tekne yapımında kullanıldı ve bugün denizcilik müzesidir. Gitmeden bilmen gereken tek şey: kale biletiyle değil, belediyenin ayrı biletiyle giriliyor.
| Konum | Alanya, Kızılkule’nin güneyi, aşağı kale surlarının deniz ucu |
|---|---|
| Dönem/Tür | Anadolu Selçuklu, 1227; tersane, bugün müze |
| Ölçüler | 57 m uzunluk, 40 m derinlik, beş göz (belediye) |
| İşleten | Alanya Belediyesi (2021 ve 2024 haberleri) |
| Önerilen süre | 45 dakika; Kızılkule ile 1,5–2 saat |
| Ücret | Doğrulanmadı; tam 100 TL, öğrenci 50 TL (Ekim 2024 itibarıyla) |
| Ziyaret saatleri | Bilgi aranıyor |
| Erişilebilirlik | Kısıtlı (dar, taşlık kıyı yolu) |
Yola çıkmadan önce: Güncel ücreti ve saati gişede teyit et; Müzekart’ın geçmediğini 2021 haberi yazıyor, bugün de öyle mi doğrulayamadık. Kızılkule’den giden yol kaygan olabilir, kaymayan ayakkabı giy. Yazın öğle saatlerinde kayalar çok ısınır, su al.
Alanya Tersanesi nerede?
Tersane, Alanya yarımadasının doğu kıyısında, aşağı kalenin surlarıyla denizin buluştuğu yerdedir. Bakanlığın Alanya Kalesi broşürü onu Kızılkule’nin yakınında, deniz kenarındaki kemerli yapı olarak tanımlar. Turkish Archaeological News kaydına göre tersane kulenin yaklaşık 300 m güneyindedir ve oraya dar bir patikayla ulaşılır. Yukarıdaki Alanya Kalesi surları tersaneyi kara tarafından çevreler.
Tersane ne zaman ve neden yapıldı?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre I. Alâeddin Keykubad 1221’de kenti aldı ve beş gözlü tersane 1227 tarihlidir; ansiklopedi burayı Selçuklu deniz faaliyetlerinin üssü olarak anar. Belediyeye göre eski limana bakan kapının üstündeki beş satırlı kitabe sultanı karanın ve iki denizin sultanı diye över. Belediyeye göre tersane Selçuklulardan sonra Karamanoğulları, Alâiye Beyleri ve Osmanlılar döneminde de kullanıldı; Piri Reis 16. yüzyıl başında Kitab-ı Bahriye’de buradan söz eder.
Yapı nasıl kurulmuş?
Alanya Belediyesi’ne göre tersane 57 m uzunluğunda ve 40 m derinliğindedir; denize açılan beş tonozlu gözün her biri 7,70 m genişliktedir. En uzun göz 43 m, en kısası 32 m’dir. Duvarlar kesme taş, kemer ve tonozlar tuğladır; tonozlardaki bacalar hem ışık alır hem dumanı dışarı verir. Girişin sağındaki çıkıntılı oda mescittir ve onarımda burada Zülfikar freskleri bulundu; soldaki beş pencereli oda tersane görevlilerinin yönetim odasıydı. Turkish Archaeological News, hemen yanında tersaneyi koruyan iki katlı bir tophane olduğunu yazar.
Müzede ne var?
Belediyeye göre birinci gözde eski bir vinç ve kaplamasız Osmanlı çekevelesi, üçüncüde ana direk, tekne yapım aletleri ve tatlı su kuyusu, dördüncüde antik çapalar, beşincide seyir aletleri sergilenir. Memurlar.net’in 2021 haberi girişte bir mancınık ile denizcilerin kullandığı bir yıldız haritasını da anar. Bakanlık broşürüne göre yapıda gemi yapılıp onarıldı, yelken ve gemi malzemesi üretildi.
Kıyıdaki Roma kızağı
Gazete Vatan’ın 17 Ekim 2022 haberine göre kış fırtınalarının ardından Kızılkule önündeki kumsalda Roma dönemine ait bir gemi kızağı ortaya çıktı. Kazı başkanı Prof. Dr. Osman Eravşar’a göre kızak bugün 2–3 m derinlikte, eğimli bir yüzeydedir ve Selçuklu tersanesine yakın boyuttadır. Eravşar’a göre Orta Çağ’da yükselen deniz kızağı suya gömdü ve bu da limanın savunmasının biçimini etkiledi. Bu buluntunun ziyaretçiye gösterilip gösterilmediğini doğrulayamadık.
Nasıl gidilir?
Yürüyerek. Alanya merkezinden limana in ve Kızılkule önüne yürü. Memurlar.net’e göre tersane girişi kuleden yaklaşık 5 dakikalık yürüyüştedir; belediye ahşap bir yürüyüş yolundan söz eder.
Tekneyle. Limandan kalkan gezi tekneleri yarımadayı dolaşırken tersanenin denize açılan gözlerini gösterir; tekneden müzeye giriş olup olmadığını doğrulayamadık.
Ne zaman gidilmeli?
Ekim–mayıs arası kıyı yolu için en rahat dönemdir. Yaz ortasında öğle güneşi kayalıkta serttir; sabah açılışta ya da öğleden sonra geç saatte git. Fırtınalı havalarda dalga kıyı yoluna vurabilir. Alanya Postası’na göre Kızılkule ve Tersane 2025’te toplam 100 bin ziyaretçi ağırladı; yazın tekne kalabalığı limanda yoğunlaşır.
Pratik bilgiler
Memurlar.net’in 2021 haberine göre tersane 10.00–16.00 arasında açıktı, bilet tek başına 10 TL, Kızılkule ile birlikte 15 TL’ydi ve Müzekart geçmiyordu. Gazete Alanya’ya göre belediye tarifesi Ekim 2024’te tam bilet 100 TL, öğrenci 50 TL oldu (Ekim 2024 itibarıyla). Yani bu yapı, DÖSİMM’in işlettiği İçkale gişesine bağlı değil. Yakındaki Alanya Arkeoloji Müzesi ve yarımadanın batı yamacındaki Damlataş Mağarası aynı gün gezilebilir.
- Öne çıkan Denize açılan beş tonozlu gözü, kapısının üstündeki iki denizin sultanı kitabesi ve içindeki tekne replikalarıyla Anadolu’da ayakta kalan Selçuklu tersanesi
- Kategori Tarihi Yapı
Galeri
1 fotoğrafHarita
Kaynaklar
- Alanya Belediyesi — Tersane Beş tonozlu göz; 57 m uzunluk, 40 m derinlik; göz genişliği 7,70 m, en uzun göz 43 m, en kısa 32 m; kesme taş duvar, tuğla kemer ve tonoz; eski limana bakan kapının üstünde I. Alâeddin’i karanın ve iki denizin sultanı diye anan beş satırlı kitabe; sağda mescit, solda beş pencereli yönetim odası; mescitte Zülfikar freskleri; Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye’de anması; 1960’lara kadar tekne yapımı ve on Resmî Veri
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (muze.gov.tr) — Alanya Kalesi tanıtım broşürü Tersanenin Kızılkule yakınında, deniz kenarında kemerli bir yapı olduğu; Alâeddin Keykubad’ın yaptırması; gemi yapımı, onarımı, yelken ve malzeme üretimi; 1960’lara kadar kullanım; Gemi ve Denizcilik Müzesi olarak açık oluşu; kale için ziyaret saatleri (tersaneye ayrıca saat verilmiyor). Resmî Yayın
- TDV İslâm Ansiklopedisi — Alanya (İdris Bostan, c. 2, 1989) 1221’de I. Alâeddin Keykubad’ın kenti alması; 1227 tarihli beş gözlü tersane; tersanenin Selçuklu deniz faaliyetlerinin üssü olması. Ansiklopedi
- Turkish Archaeological News — Seljuk shipyard and arsenal in Alanya 1227’de Alâeddin Keykubad’ın emriyle yapım; beş kemerli göz; 57 x 40 m; yanındaki iki katlı tophane (yaklaşık 14 x 12 m); Kızılkule’nin yaklaşık 300 m güneyi ve dar patika; 36.5347, 31.9982 koordinatı; tarihsiz eski bilet bilgisi. Ansiklopedi
- Memurlar.net — Selçuklu mirası Alanya (14.02.2021) Tersane yapımının 1228’de başlayıp yaklaşık bir yıl sürdüğü; çekevele iskeleti, tekne yapım aletleri, çapalar ve yıldız haritası; girişte mancınık; 10.00–16.00 saatleri; tersane 10 TL, Kızılkule ile birlikte 15 TL; Müzekart’ın geçmediği; Kızılkule’den yaklaşık 5 dakika yürüyüş. Haber
- Gazete Alanya — Alanya’da işte yeni fiyatlar! Kızılkule, plaj, mağara, kanyon (02.10.2024) Alanya Belediyesi tarifesinde Tersane ve Kızılkule için tam bilet 100 TL, öğrenci 50 TL. Haber
- Gazete Vatan — Alanya Kalesi’nde büyük keşif: sert dalgalarla ortaya çıktı (17.10.2022) Kızılkule önündeki kumsalda dalgaların açığa çıkardığı Roma dönemi gemi kızağı; Prof. Dr. Osman Eravşar ve Doç. Dr. Hakan Öniz; Selçuklu tersanesinin 1231 diye anılması; sedir ormanlarının yakınlığı. Haber
- Alanya Postası — Alanya doğa ve tarihle büyüledi (08.02.2026) 2025’te Kızılkule ve Selçuklu Tersanesi’nin toplam 100 bin ziyaretçisi. Haber
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Alanya Tersanesi'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Alanya Tersanesi hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Alanya Tersanesi Hakkında Sık Sorulanlar
Alanya Tersanesi Alanya Kalesi biletiyle mi giriliyor?
Kaynaklara göre hayır; belediye ayrı bilet satıyor. 2021 haberine göre Müzekart da geçmiyordu.
Alanya Tersanesi giriş ücreti ne kadar?
Gazete Alanya’ya göre tam bilet 100 TL, öğrenci 50 TL (Ekim 2024 itibarıyla); güncel ücreti doğrulayamadık.
Tersane kaç yılında yapıldı?
TDV İslâm Ansiklopedisi 1227 diyor; bazı kaynaklar 1228 ya da 1231 yazıyor.
Kızılkule’den tersaneye yürünür mü?
Evet; kaynaklara göre kulenin güneyinde, dar bir kıyı yoluyla yaklaşık 5 dakikalık yürüyüş.
Tersanede ne sergileniyor?
Belediyeye göre çekevele teknesi, vinç, direk, tekne yapım aletleri, çapalar ve seyir aletleri.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.