Doğa ve Manzara
Meteor Çukuru
Ağrı / Doğubayazıt
Son güncelleme: 3 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Doğubayazıt’ın 35 km doğusunda, Gürbulak Sınır Kapısı yakınında, 60 metre derinlikte ve 35 metre çapında silindir biçimli bir çukur.
Hakkında
Meteor Çukuru, Doğubayazıt ilçe merkezinin yaklaşık 35 kilometre doğusunda, Gürbulak Sınır Kapısı’nın yaklaşık 2 kilometre kuzeydoğusunda, Ağrı Dağı Milli Parkı sınırları içinde. Derinliği yaklaşık 60 metre, çapı yaklaşık 35 metre ve neredeyse bir kuyu gibi silindir biçimli. 1988’de 2. derece doğal sit alanı olarak tescillendi. Gitmeden bilmen gereken tek şey: adı meteor, ama bunun kanıtlanmış bir bilgi olmadığı.
Neden gitmeli
Düz bir arazide birden karşına çıkan bu çukurun asıl etkisi biçiminden geliyor: kenarları neredeyse dik, ağzı yuvarlak, içi bir kuyu gibi derin. Çukur, bazalt katmanlarının içinde açılmış. Yerel anlatıya göre bir gece büyük bir sarsıntıyla birden oluşmuş ve ertesi sabah yakındaki Gülveren köyünün kaynak suları bulanık akmış. Bu hikâyenin kendisi bile görmeye değer bir yer yapıyor burayı.
Çukur, sınıra ve İran yoluna çok yakın. Doğubayazıt’tan buraya gelirken sağında Ağrı Dağı’nın doğu yamaçları, solunda Tendürek’in lav alanları kalır. Yolu ve manzarayı rotaya katıyorsan gezinin yarısı zaten yolda geçer.
Gitmeden bil: meteor mu, obruk mu?
Oluşum tarihi. Kaynakların çoğu yerel anlatıya dayanarak 1892’yi veriyor; Doğubayazıt Ticaret ve Sanayi Odası’nın sayfası ise 1913 diyor. İkisi de belgeyle değil, anlatıyla aktarılıyor.
Meteor mu? Resmî tanıtım metinleri çukuru meteor çukuru olarak anıyor ve bazıları “Alaska’dakinden sonra dünyanın en büyük ikinci meteor çukuru” diyor. Bu iddiaya dayanak olan bir bilimsel yayın bulamadık. Aynı kaynaklar çukuru teknik olarak “karstik çöküntü” diye de tanımlıyor. 2009’da Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nden coğrafyacı Dr. Orhan Deniz, Bulakbaşı–Yalınkaya çevresinin jeomorfolojisi üzerine yaptığı araştırmada çukurun meteor çukuru özelliği göstermediğini, zemine sızan suların kalkeri eritmesiyle oluşan boşluğun tavanının çökmesiyle meydana gelmiş bir obruk olduğunu açıkladı. Aynı araştırmaya göre bölgede iki obruk daha var. Resmî tanıtım metinleri ise hâlâ “meteor çukuru” adını kullanıyor. Biz de adı koruyoruz, ama oluşumu obruk olarak anlatıyoruz.
Düzenleme. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün 2026–2027 planında alan için turizm altyapısı ve tabelalandırma kısa ve orta vadeli iş olarak geçiyor. Yani bugün yönlendirme tabelası olmayabilir; konumu haritaya kaydederek git.
Nasıl gidilir
Doğubayazıt’tan Gürbulak Sınır Kapısı yönüne, İran yolunu izleyerek yaklaşık 35 km gidersin. Çukur sınır kapısının yaklaşık 2 km kuzeydoğusunda. Sınır bölgesinde jandarma kontrolü olabilir; kimliğini yanında bulundur. Yolun son kısmının asfalt olup olmadığını doğrulayamadık.
Ne zaman gidilmeli
Mayıs–ekim arası. Kışın çukurun çevresi karla örtülür ve kenarı görmek zorlaşır; bu dönemde önermiyoruz.
Ne kadar zaman ayırmalı
Yarım saat yeter. Aynı yol üzerindeki Nuh’un Gemisi İzi ile birlikte yarım gün planlayabilirsin.
Pratik sorular
Çocukla gidilir mi? Gidilir, ama çukurun kenarında korkuluk olup olmadığını doğrulayamadık. Çocukları kenardan uzak tut.
Tesis var mı? Alanda tuvalet, kafe ya da otopark düzenlemesi olduğunu gösteren bir kaynak bulamadık. Suyunu ve yiyeceğini Doğubayazıt’tan al.
- Öne çıkan 60 metre derinlikte, 35 metre çapında, neredeyse silindir biçimli çukur
- Kategori Doğa ve Manzara
Galeri
3 fotoğrafHarita
Meteor Çukuru
Kaynaklar
- Kültür Portalı Meteor Çukuru Resmî Yayın
- Ağrı Valiliği Gezilecek yerler: Meteor Çukuru (Alpaslan, İ. 1995, Her Yönüyle Ağrı) Resmî Yayın
- Çetin Y. (2013), Ağrı Kültür ve Doğa Varlıkları Envanteri (ikincil aktarım)
- Doğubayazıt TSO Meteor Çukuru
- Ağrı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Faaliyet Planı 2026–2027, 5.1 Resmî Yayın
- Hürriyet 06.08.2009: YYÜ Dr. Orhan Deniz, Bulakbaşı-Yalınkaya çevresinin jeomorfolojik analizi (obruk bulgusu)
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Meteor Çukuru'ndan fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Meteor Çukuru hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Meteor Çukuru Hakkında Sık Sorulanlar
Meteor Çukuru gerçekten meteorla mı oluştu?
Büyük ihtimalle hayır. 2009’da yapılan bir jeomorfoloji araştırması çukurun kalkerin erimesiyle oluşmuş bir obruk olduğunu gösterdi. Adı ise resmî tanıtımda hâlâ meteor çukuru.
Meteor Çukuru ne kadar derin?
Kaynaklar derinliğini yaklaşık 60 metre, çapını yaklaşık 35 metre olarak veriyor.
Çukur hangi ilde, Ağrı mı Iğdır mı?
Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde. Iğdır sınırına yakın olduğu için bazı Iğdır rehberlerinde de geçiyor.
“Dünyanın en büyük ikinci meteor çukuru” doğru mu?
Bu iddiayı destekleyen bir bilimsel yayın bulamadık. Yaygın bir tanıtım cümlesi olarak dolaşıyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.