Altınyayla

Coğrafya

En önemli yeryüzü şekli Karatonus Dağları. Dağla aynı adı taşıyan ova, tarım ve hayvancılığın merkezi (Dursun, Atatürk Üniversitesi tezi). İlçede 49.728 hektar tarım arazisi var. Uzunyayla, İbecik ve Mergesen başlıca yaylalar (Dursun, Atatürk Üniversitesi tezi). Sarissa'nın kurulduğu tepe yaklaşık 1.650 m yükseklikte, Kızılırmak'ın güneyinde (Küre).

Altınyayla'da neler görülür?

• Sarissa (Kuşaklı) Antik Kenti: Başören köyünün yaklaşık 4 km doğusunda. Yaklaşık 18 hektarlık oval kent, 1,5 km uzunluğunda surla çevrili ve dört ana kapısı var (Küre).
• Fırtına Tanrısı Tapınağı (C Yapısı): 4.660 m² ile bilinen en büyük Hitit tapınağı olarak tanımlanıyor (Küre).
• Kazılar: 1992'de yüzey araştırması, 1993'te sistematik kazı başladı. Kazı Marburg Üniversitesi ekibince Sivas Müze Müdürlüğü adına yürütülüyor. Kazılarda 52 çivi yazılı tablet ve 1.200 m³ hacimli bir tahıl silosu bulundu (Küre).
• Müze eserleri: Kentten çıkan ikiz boğa biçimli rhyton Sivas Arkeoloji Müzesi'nde (Küre).
• Turizm projesi: Ören yerinde çevre düzenlemesi ve sosyal donatılarla turizme açma projesi planlandı (İHA/NTV, 2021).

Kültür Envanteri, Sarissa'yı ziyarete açık bir Hitit ören yeri olarak listeliyor; yakınında bir gözetleme kulesi de kayıtlı (Kültür Envanteri).

Köy ve mahalleler

İlçeye 12 mahalle ve 10 köy bağlı (nufusune.com, 2025). Köyler: Başyayla, Bayındır, Doğupınar, Gümüşdiğin, Harmandalı, Kızılhüyük, Mutubey, Paşaköy, Tahtyurt ve Taşlıhüyük (Wikipedia). Nüfus 2024'te 8.453 iken 2025'te 8.245'e indi (TÜİK ADNKS).

Yöresel ürünler

Ekonomi tarım ve hayvancılığa dayanıyor. Arazi kullanımında çayır ve meralar büyük yer tutuyor (Dursun, Atatürk Üniversitesi tezi).

Yönetim

İlçe, Altınyayla Kaymakamlığı ve Altınyayla Belediyesi tarafından yönetiliyor. İlçede iki belediye bulunuyor (Wikipedia).