İçeriğe geç
Temsili görsel · Hemşin Köyü Camii
Rota

Düzce’nin çivisiz camileri: çantı tekniğiyle ahşap camiler listesi

Düzce

Düzce’nin çivisiz camileri: çantı tekniği nedir, Çayağzı ve Hemşin’de ne görülür, “Orhan Gazi Camii” adını taşıyan dört yapı ve tarih tartışmaları.

Düzce’de ahşap cami görmek için Akçakoca’nın köylerine git; iki yapının yayında ayrıntılı sayfası var, diğerleri için kaynaklar şimdilik kısa.

Kısa cevap

Düzce’nin “çivisiz” diye anılan camileri, kütüklerin çentiklenip birbirine geçirildiği çantı tekniğiyle yapılmış ahşap camilerdir. En iyi belgelenen ikisi Akçakoca’da: Çayağzı Orhan Gazi Camii (geleneksel tarihi 1323, 2007’de onarıldı) ve Hemşin Köyü Camii (yapım yılı 1834 ya da 1877). İlde Orhan Gazi adını taşıyan en az dört cami var; adlar aynı, yapılar farklı.

Çantı tekniği nedir?

AA’nın 2018 haberine göre bu yapılarda tomruk ya da kerestelere derin çentikler açılır, parçalar birbirine geçirilerek dörtgen bir kasnak kurulur; temeli olmayan yapılar iri taşların üzerine oturtulur. Haberin vurguladığı özellik hiç çivi kullanılmamasıdır [1]. Küre, Çayağzı’ndaki camide kasnakların iri taş bloklar üzerine oturduğunu yazar [2].

Bu konuda net olalım: “Çivisiz” özgün yapım tekniğini anlatır; sonradan yapılan onarımlarda ne kullanıldığını doğrulayamadık.

Çayağzı Orhan Gazi Camii

Tüm yerleri gör

Çayağzı Orhan Gazi Camii Akçakoca’nın Çayağzı köyünde, Osmanlı mezarlığının içinde. Küre’ye göre plan 8,40 × 11,50 m, çatı alaturka kiremitli, minare yok; 16 Ekim 1995’te tescil edildi, 2007’de Vakıflar Genel Müdürlüğü duvar, taban, tavan, son cemaat yeri ve minberi yeniledi [2]. 1323 tarihi bir kabul; kitabesi bilinmiyor. Düzce Üniversitesi’ndeki bir tez, yanındaki sarıklı mezar taşlarını da anar [9].

Önerimiz: Hazireyi atlama; yapının en eski görünen parçaları mezar taşları.

  1. Çayağzı Orhan Gazi Camii

    Düzce / Akçakoca

    Çayağzı Orhan Gazi Camii, Akçakoca’nın Çayağzı köyünde çantı tekniğiyle yapılmış ahşap bir köy camisi. Geleneksel tarihi 1323; kitabesi yok.

Hemşin Köyü Camii

Hemşin Köyü Camii iki katlı: il müdürlüğüne göre alt kat taş, üst kat çantı ahşap, minare de ahşap [3]. Müdürlük yapıyı 1877–78 savaşından sonra Artvin bölgesinden gelen Hemşinlilere bağlar; AA ise 1834 ve II. Mahmud der [1].

Önerimiz: İki camiyi aynı güne koy; Hemşin’in iki katlı yapısı ile Çayağzı’nın tek katlı yapısı tekniğin iki farklı ölçeğini gösterir.

  1. Hemşin Köyü Camii

    Düzce / Akçakoca

    Hemşin Köyü Camii, Akçakoca’ya yaklaşık 15 km uzakta, alt katı taş, üst katı çantı tekniğiyle ahşap iki katlı bir cami. Yapım yılı kaynakta çelişkili.

Adı aynı, yapısı farklı: Düzce’deki Orhan Gazi camileri

  • Çayağzı Orhan Gazi Camii (Akçakoca): yukarıda.
  • Orhan Gazi Cuma Camii (Kaynaşlı): Wikidata’da kayıtlı [7]; GoTürkiye’nin Düzce sayfasında “Orhan Gazi Mosque” olarak fotoğrafı var [5]. Yapım tekniğini doğrulayamadık.
  • Beçi Yörükler Köyü Orhan Gazi Camii (Merkez): Wikidata’da kayıtlı [8]; başka kaynak bulamadık.
  • Ozanlar köyü Orhan Gazi Camii (Merkez): Yeni Şafak’ın 2022 haberine göre en az 300 yıllık olduğu düşünülüyor, tescilli, kubbesi zarar görmüş ve İl Özel İdaresi söküm ve rekonstrüksiyon işlemlerine başlamış [6]. Bugünkü durumunu bilmiyoruz.

Önerimiz: Yol tarifi alırken köy adını da söyle; yalnızca “Orhan Gazi Camii” demek seni yanlış köye götürebilir.

Listede başka hangi camiler var?

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün inanç turizmi sayfası fotoğraflarıyla Uğurlu köyü Yeni Meze Camii, Sarıçökek Camii, Çilimli Tepeköy Camii ve Göktepe köyü camisini de listeler [4]; GoTürkiye de Uğurlu köyündeki camiyi anar [5]. Bu yapıların tekniğini ve tarihini iki kaynakla doğrulayamadığımız için sayfa açmadık.

Önerimiz: Bu camileri ziyaret edersen fotoğraf ve kitabe bilgisini bizimle paylaş; sayfa açmanın önündeki engel bu bilgi.

Düzce’nin Çivisiz Camileri Hakkında Sık Sorulanlar

Düzce’nin çivisiz camileri nerede?

En iyi belgelenenleri Akçakoca’nın Çayağzı ve Hemşin köylerinde.

Çivisiz cami ne demek?

Kütüklerin çentiklenip birbirine geçirildiği çantı tekniğiyle yapılmış ahşap cami; AA’ya göre bu yapılarda çivi kullanılmaz.

Çayağzı Orhan Gazi Camii gerçekten 700 yıllık mı?

Kesin değil. 1323 tarihi kabul görüyor ama kitabe yok; yapı 2007’de büyük ölçüde onarıldı.

Düzce’de kaç Orhan Gazi Camii var?

Kaynaklarda en az dördü geçiyor: Akçakoca Çayağzı, Kaynaşlı, Merkez’de Beçi Yörükler ve Ozanlar köyleri.

Bu camiler ziyarete açık mı?

İbadete açık köy camileri; ziyaret saatini ve kapının açık olup olmadığını doğrulayamadık. Namaz vakitleri dışında git.

Kaynaklar

  1. TRT Haber (Anadolu Ajansı), “Tarihi çivisiz camiler turistlerin ilgi odağı oluyor”, 2018, https://www.trthaber.com/haber/yasam/tarihi-civisiz-camiler-turistlerin-ilgi-odagi-oluyor-365978.html
  2. Küre Ansiklopedisi, “Orhan Gazi Camii” (Çayağzı, Akçakoca), https://kureansiklopedi.com/tr/detay/orhan-gazi-camii-5bebf
  3. Düzce İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, “Hemşin Köyü Camii”, https://duzce.ktb.gov.tr/TR-208190/hemsin-koyu-camii.html
  4. Düzce İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, “İnanç Turizmi” (erişim Ekim 2026), https://duzce.ktb.gov.tr/TR-70730/inanc-turizmi.html
  5. GoTürkiye (Kültür ve Turizm Bakanlığı), “Düzce — Görülecek yerler” (erişim Ekim 2026), https://goturkiye.com/duzce/see
  6. Yeni Şafak (İslam ve İhsan aktarımı), “300 yıllık Orhan Gazi Camii restore edilecek”, 23.09.2022, https://www.islamveihsan.com/300-yillik-orhan-gazi-camii-restore-edilecek.html
  7. Wikidata, “Orhan Gazi Cuma Camii” (Kaynaşlı), Q127787928, https://www.wikidata.org/wiki/Q127787928
  8. Wikidata, “Beçi Yörükler Köyü Orhan Gazi Camii”, Q127634840, https://www.wikidata.org/wiki/Q127634840
  9. Tuba Hoşca, “Akçakoca Turizm Tarihinin Yaşayan Tanıkların Görüşleri Kapsamında Değerlendirilmesi”, yüksek lisans tezi, Düzce Üniversitesi, https://acikerisim.duzce.edu.tr/bitstreams/1313c731-783f-41f4-a81f-5f9ce702e076/download

Bilmediklerimiz

  • Kaynaşlı’daki Orhan Gazi Cuma Camii de çantı tekniğiyle mi yapıldı?
  • Ozanlar köyündeki caminin rekonstrüksiyonu tamamlandı mı?
  • Uğurlu köyü Yeni Meze Camii hangi ilçede ve ne zaman yapıldı?
Bu konuda bir sorunuz var mı?

Benzer rehber yazıları

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?