İçeriğe geç
Temsili görsel · Orhan Gazi Camii
Rota

Bilecik’ten bir günlük çıkış: Söğüt ve Osmanlı’nın ilk izleri

Bilecik

Bilecik’ten Söğüt’e günübirlik: sabah Edebali Türbesi ve Orhan Gazi Camii, öğleden sonra Ertuğrul Gazi Türbesi ve müze; Hayme Ana ise Domaniç’te.

Bilecik merkezden Söğüt’e bir günde gidip dönmek kolay; asıl iş, bu topraklarda anlatılan kuruluş hikâyelerinde belgeyle rivayeti ayırmak.

Kısa cevap

Sabah Merkez’de Orhan Gazi Camii ve Şeyh Edebali Türbesi, öğleden sonra Karayolları’na göre 30 km uzaktaki Söğüt’te Söğüt Ertuğrul Gazi Müzesi ve Ertuğrul Gazi Türbesi [1]. Türkiye Müzeleri’ne göre müze Ekim 2026 itibarıyla 08.30–17.30 açık, pazartesi kapalı ve ücretsiz [2]. Hayme Ana Türbesi Söğüt’te değil, Kütahya’nın Domaniç ilçesinde. Türbelerin saatlerini doğrulayamadık.

  1. Orhan Gazi Camii

    Merkez

    Bilecik’in eski merkezinde, Şeyh Edebali Türbesi’yle aynı külliyede tek kubbeli cami; yapım tarihi kaynaklarda 1331 ile 1392 arasında tartışmalı.

    30 dk
  2. Şeyh Edebali Türbesi

    Merkez

    Bilecik’in eski merkezinde, Orhan Gazi Camii’nin aşağısında Osman Gazi’nin kayınpederi sayılan Şeyh Edebali’nin türbesi; 2026 vefatının 700. yılı.

    40 dk
  3. Ertuğrul Gazi Türbesi

    Söğüt

    Söğüt’te Osman Gazi’nin babası Ertuğrul Gazi’nin türbesi; bugünkü yapı II. Abdülhamid döneminden, eylülde Anma ve Yörük Şenlikleri burada başlıyor.

    45 dk
  4. Söğüt Ertuğrul Gazi Müzesi

    Söğüt

    Söğüt Kayhan’da, 1990 yangınından sonra aslına uygun yapılan ahşap binada etnografya müzesi: 2001’de açıldı, Yörük giysi, halı ve silahları sergileniyor.

    45 dk

Sabah: Edebali Türbesi ve Orhan Gazi Camii

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Şeyh Edebali Türbesi ve mescidi, eski Bilecik’in kuzeybatısındaki Orhan Gazi Camii’nin yaklaşık 50 m aşağısında [3]. Kâmil Şahin’in Edebali maddesine göre şeyh Bilecik’te bir zaviye kurdu, Osman Gazi ile burada tanıştı ve 726 (1326) yılında öldü; Hezarfen Hüseyin Efendi ölümü 727 (1327) olarak kaydediyor [4]. Aynı madde Edebali’nin Karaman’da doğduğunu yazarken nisbesini el-Kırşehrî olarak veriyor; doğum yerini ikinci bağımsız bir kaynakla doğrulayamadık. Caminin yapım tarihi de çelişkili: Kültür Envanteri 1392 [5], Aptullah Kuran Arşivi 1331 diyor [6].

Önerimiz: 09.00’da camide ol, türbeye in ve en geç 10.30’da Söğüt yoluna çık; cuma günü namaz saatini dışarıda bırak.

Rüya, kız ve evlilik: rivayeti belgeden ayırmak

Rivayete göre Şeyh Edebali, Osman Gazi’nin gördüğü rüyayı yorumladı ve kızını ona verdi; TDV’ye göre bu anlatıyı Âşıkpaşazâde aktarıyor, Oruç b. Âdil ise rüyayı Ertuğrul Gazi’ye yakıştırıyor ve madde anlatıyı menkıbe olarak veriyor [4]. Osman Gazi ile evlenen kızın adı kaynaklarda Malhun, Mal, Râbia ya da Bâlâ Hatun olarak geçiyor [4]; Feridun Emecen’in Mal Hatun maddesine göre Mal Hatun’un Edebali’nin kızı olmadığı açık görülüyor ve Orhan Bey’in annesi olduğu genel kabul görüyor [7]. Söğüt için de iki anlatı var: rivayete göre Selçuklu Sultanı Alâeddin Söğüt’ü Ertuğrul Gazi’ye kışlak olarak verdi, öbür anlatıda Ertuğrul Gazi buraya uç beyi olarak yerleşti [8].

Tarih konusunda net olalım: Bu anlatıların hiçbiri belgeyle kanıtlanmış değil; türbelerde duyacağın hikâyeleri menkıbe olarak dinle.

Öğleden sonra: Söğüt’te müze ve türbe

Tüm yerleri gör

Türkiye Müzeleri’ne göre Kayhan’daki Söğüt Ertuğrul Gazi Müzesi binası 1990 yangınından sonra aslına uygun yeniden yapıldı ve müze 8 Eylül 2001’de açıldı [2]; İngilizce Vikipedi müzenin türbeyle aynı semtte olmadığını yazıyor [9]. TDV’ye göre Ertuğrul Gazi Türbesi Söğüt’ün yaklaşık 1 km doğusunda, Söğüt–Bilecik yolu üzerinde ve Ertuğrul Gazi’nin ölümü için en olası tarih 680 (1281–82) [10]. M. Baha Tanman’a göre türbe Orhan Gazi’ye atfediliyor, 1886–87’de II. Abdülhamid döneminde onarıldı; bahçede Halime Hatun, Dündar Bey ve Savcı Bey’e atfedilen mezarlar ve Osman Gazi’nin makam kabri var [11]. İstiklal’in 2021 haberine göre türbede alp kıyafetli nöbetçiler saat başı nöbet değiştiriyor [12].

Önerimiz: Önce müzeye gir, kapanışa yakın saatte türbeye geç ve nöbet değişimini bir saat başında izle.

  1. Kayhan

    Giresun / Bulancak

    Kayhan, Giresun'un Bulancak ilçesine bağlı bir köy.

Hayme Ana nerede? Söğüt değil, Domaniç

Hayme Ana Türbesi Söğüt’te değil, Kütahya’nın Domaniç ilçesinde, Çarşamba köyünde [13]. TDV’nin Ertuğrul Gazi maddesine göre rivayette Ertuğrul Gazi kışları Söğüt’te, yazları Domaniç’te geçiriyordu [10]; iki yer bu yüzden aynı anlatının parçası sayılıyor. Söğüt’teki türbe bahçesinde ise Halime Hatun’a atfedilen bir mezar var [11].

Önerimiz: Hayme Ana’yı aynı güne sıkıştırma; Domaniç’i Kütahya yönüne geçerken ayrı bir durak yap.

  1. Hayme Ana Türbesi

    Kütahya / Domaniç

    Domaniç’in Çarşamba köyünde, Ertuğrul Gazi’nin annesi sayılan Hayme Ana için II. Abdülhamid döneminde yaptırılan türbe; eylülde anma ve göç şenliği yapılıyor.

Eylülde Söğüt

TDV’ye göre Karakeçili topluluğu eylülün ikinci haftasının cumartesi ve pazar günlerinde türbeyi yöresel kıyafetlerle ziyaret ediyor [8]; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bilecik İl Müdürlüğü’ne göre 745. Ertuğrul Gazi’yi Anma ve Yörük Şenlikleri 11 Eylül 2026’da başladı [14]. Milliyet’in İHA kaynaklı haberinde türbe sorumlusu 2025’in ilk altı ayında yaklaşık 2,5 milyon ziyaretçi geldiğini söylüyor; bu bir beyan, resmî sayı değil [15]. Durak durak sıra Bilecik ve Söğüt rotasında.

Önerimiz: Şenlik haftasında Söğüt’e sabah erken gir; sakin bir ziyaret istiyorsan o hafta sonunu atla.

Bilecik’ten Bir Günlük Çıkış Hakkında Sık Sorulanlar

Şeyh Edebali Söğüt’te mi gömülü?

Hayır. Edebali’nin türbesi Bilecik merkezde, Orhan Gazi Camii’nin aşağısında; Söğüt’te Ertuğrul Gazi’nin türbesi var.

Hayme Ana Türbesi nerede?

Kütahya’nın Domaniç ilçesinde, Çarşamba köyünde; Söğüt’te değil.

Söğüt’teki müze pazartesi açık mı?

Hayır. Türkiye Müzeleri’ne göre pazartesi kapalı, öteki günler 08.30–17.30 açık.

Edebali gerçekten Osman Gazi’nin kayınpederi mi?

Kaynaklar çelişkili; TDV’nin Mal Hatun maddesi Mal Hatun’un Edebali’nin kızı olmadığını yazıyor, kızın adı da kaynaklarda farklı geçiyor.

Bilecik ile Söğüt arası ne kadar?

Karayolları’na göre il merkezinden Söğüt’e 30 km.

Kaynaklar

  1. Karayolları Genel Müdürlüğü, İl–İlçe Uzaklık Cetveli (Bilecik merkezden Pazaryeri 30, Söğüt 30, Osmaneli 33, Bozüyük 34, Gölpazarı 43, İnhisar 57, Yenipazar 79 km), erişim 25.10.2026: kgm.gov.tr
  2. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Müzeleri, “Bilecik Söğüt Ertuğrul Gazi Museum” (saat ve ücret), erişim 25.10.2026: turkishmuseums.com
  3. Feridun Emecen, “Bilecik”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 6, 1992: islamansiklopedisi.org.tr
  4. Kâmil Şahin, “Edebâli”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 10, 1994: islamansiklopedisi.org.tr
  5. Kültür Envanteri, “Orhan Gazi Camii, Bilecik” (1392 yapım bilgisi), erişim 25.10.2026: kulturenvanteri.com
  6. Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi, Aptullah Kuran Arşivi, “Orhan Gazi Camii, Bilecik, 1331” (1963 fotoğrafları), erişim 25.10.2026: digitalarchive.library.bogazici.edu.tr
  7. Feridun Emecen, “Mal Hatun”, TDV İslâm Ansiklopedisi, EK-2, 2019: islamansiklopedisi.org.tr
  8. İlhan Şahin, “Söğüt”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 37, 2009: islamansiklopedisi.org.tr
  9. Wikipedia (İngilizce), “Söğüt Ertuğrul Gazi Museum”, erişim 25.10.2026: en.wikipedia.org
  10. Fahameddin Başar, “Ertuğrul Gazi”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 11, 1995: islamansiklopedisi.org.tr
  11. M. Baha Tanman, “Ertuğrul Gazi Camii ve Türbesi”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 11, 1995: islamansiklopedisi.org.tr
  12. İstiklal, “Ertuğrul Gazi Türbesi’nin alp kıyafetli saygı nöbetçileri gururlu”, 13.02.2021: istiklal.com.tr
  13. Az Ötede, Domaniç ilçe sayfası (Hayme Ana Türbesi Çarşamba köyünde), erişim 25.10.2026: azotede.com
  14. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bilecik İl Müdürlüğü, “745. Ertuğrul Gazi’yi Anma ve Yörük Şenlikleri başladı”, 11.09.2026: aile.gov.tr
  15. Milliyet (İHA), “Türkiye’nin en şaşırtan ilçesi: Nüfus bir günde yüzde 2 bin 500 artıyor”, 11.09.2025: milliyet.com.tr

Bilmediklerimiz

  • Edebali ve Ertuğrul Gazi türbelerinin ziyaret saatleri.
  • Edebali’nin doğum yeri: Karaman mı, Kırşehir mi?
  • Bilecik ile Söğüt arasındaki toplu taşıma seferleri.
  • Şeyh Edebali Külliyesi’nde planlanan restorasyonun takvimi.
Bu konuda bir sorunuz var mı?

Benzer rehber yazıları

Tümünü gör

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?