Merkez

Merkez, Niğde'nin il merkezini ve çevresindeki belde ve köyleri kapsayan ilçe. Şehrin tarihi çekirdeği Alaeddin Tepesi'ndeki kale ve 1223 tarihli Alaeddin Camii. Gümüşler Manastırı, Akmedrese ve Sungur Bey Camii ilçenin öne çıkan yapıları. 2025 nüfusu 244.326 (TÜİK ADNKS).

Merkez nerede?

Niğde şehri il merkezidir. Şehrin rakımı Küre Ansiklopedi'ye göre 1.229 m, Wikipedia'ya göre 1.276 m. Komşu ilçe Bor yaklaşık 14 km uzaklıkta (Wikipedia). Uluırmak, Melendiz Dağları'ndan doğup Melendiz Ovası'ndan geçiyor (Küre Ansiklopedi).

Kısa tarih

• Bölgede MÖ 5000'lere uzanan yerleşim izleri var (Küre Ansiklopedi). Şehrin adı ilk olarak Geç Hitit yazıtlarında Nahita biçiminde geçiyor (Wikipedia).
• Şehir, Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan döneminde önemli bir merkez oldu (Küre Ansiklopedi).
• 1223'te I. Alaeddin Keykubad adına kale içindeki Alaeddin Camii yapıldı (TDV İslâm Ansiklopedisi).
• Bölge 1357'de Karamanoğullarının hâkimiyetine girdi. Fatih Sultan Mehmet döneminde 1471'de kesin olarak Osmanlı topraklarına katıldı (Küre Ansiklopedi).
• Kale 1740'ta Sadrazam İshak Paşa tarafından onarıldı (Kültür Envanteri). Kaledeki saat kulesi 1902'de yapıldı (Wikipedia).
• Niğde Üniversitesi 1992'de kuruldu. Bugünkü adı Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi (Küre Ansiklopedi; Wikipedia).

Merkez'de neler görülür?

• Niğde Kalesi: Şehrin tarihi çekirdeği olan Alaeddin Tepesi'nde. Bazı bölümleri Selçuklu dönemine uzanıyor (KTB; Wikipedia).
• Alaeddin Camii (1223): Tamamen kesme taştan. Mihrap önünde yan yana üç kubbe var. Doğu taç kapısındaki geometrik bezeme, Selçuklu mimari süslemesinin erken örneklerinden. Mimarları Mahmud'un oğulları Sıddık ve Gazi ustalar (TDV İslâm Ansiklopedisi; KTB).
• Sungur Bey Camii (1335): Kapı kanatlarında kündekari ve kakma tekniği, minberinde sedef kakma işçiliği bulunuyor (KTB).
• Akmedrese (1409–10): Karamanoğlu Alâeddin Ali Bey yaptırdı. Avlulu, iki katlı medresenin mermer taç kapısı zengin bezemeli. Bugün müze olarak kullanılıyor (TDV İslâm Ansiklopedisi).
• Hüdavend Hatun Türbesi: 14. yüzyıl başına tarihleniyor. Şehir merkezindeki Selçuklu türbelerinin en güzeli kabul ediliyor (Wikipedia).
• Gümüşler Manastırı: Gümüşler beldesinde, şehrin yaklaşık 8 km doğusunda. Avlulu, kayaya oyulmuş Bizans manastırı. Kilisesi büyük olasılıkla 11–12. yüzyıldan. Renkleri büyük ölçüde canlı kalan freskleriyle biliniyor. Üst narteksteki av sahneleri ve hayvan figürleri diğer Kapadokya kaya kiliselerinde görülmüyor. 1973'ten beri birinci derece arkeolojik sit (Küre Ansiklopedi). Manastır 1963'te yeniden keşfedildi (Wikipedia).
• Niğde Müzesi: Dışarı Camii'nde kapı lentosu olarak kullanılmış Niğde Steli müzenin en önemli eserlerinden (Wikipedia).