Girmeler Mağarası ve Höyüğü
Muğla / Seydikemer / Girmeler
Son güncelleme: 23 Ekim 2026
Saha ziyareti yapılmadı; bilgiler kaynaklardan derlendi
Girmeler Mağarası, Seydikemer’de Tlos yakınında MÖ 9.–8. binyıla uzanan Neolitik yerleşim; kazılar Batı Anadolu’da tarımın ilk izlerini arıyor.
Hakkında
Girmeler Mağarası, Seydikemer’in Girmeler mahallesinde, Likya kenti Tlos yakınındaki bir mağara ve önündeki höyük yerleşimi. 2014’te yayımlanan bilimsel makaleye göre yerleşim MÖ 9. binyılın sonu ile 8. binyıla uzanıyor. AA’nın 2025 haberine göre kazılar Batı Anadolu’da tarımın ilk denemelerine işaret ediyor. Gitmeden bilmen gereken: burası bir kazı alanı; ziyaret koşulları resmî kaynakta yok.
Yola çıkmadan önce: Alan kazısı süren bir sit; kazı açmalarına girme, buluntulara dokunma. Ziyaretin mümkün olup olmadığını Fethiye Müzesi’ne sor.
Girmeler Mağarası nerede?
Vici.org’a göre alan, Eşen Çayı (antik Ksanthos) vadisine bakan yüksek kayalık teraslarda, antik Tlos’un yaklaşık 5 km kuzeybatısında. AA’ya göre Seydikemer’in Girmeler mahallesinde. Mahalle bilgileri için Girmeler mahallesi, ilçe için Seydikemer sayfasına bakabilirsin.
Girmeler’in hikâyesi ne?
Vici.org’a göre alanı, 1985’te iş makinelerinin höyüğün yaklaşık 7 metresini tahrip etmesinden sonra Fethiye Müzesi çalışanları buldu. Alanda üç mağara bölümü var: A mağarasını Epipaleolitik-Mezolitik dönemde avcı-toplayıcılar kullanmış, Helenistik ve Roma döneminde yakındaki sıcak su kaynağıyla bağlantılı bir hamam olarak kullanılmış olabilir. B mağarasında Helenistik, Roma ve Bizans izleri bulunmuş.
Kazılarda neler bulundu?
Takaoğlu, Korkut, Erdoğu ve Işın’ın 2014’te Documenta Praehistorica’da yayımlanan makalesine göre MÖ 9. binyılın sonu ile 8. binyıla ait evrede en az iki kireç sıvalı taban, ocaklar, depolama bölmeleri ve dal örgü-çamur sıvalı bir üst yapı var; topluluk yoğun avcılık ve toplayıcılıkla geçinen yerleşik bir topluluk. 8. binyılın sonundaki Erken Çanak Çömlekli Neolitik evrede terrazzo tabanlı yapılar bulundu ve yazarlara göre mağara bu dönemde kutsal bir alan olarak kullanılmış olabilir.
“Erken Anadolu geni” ne demek?
AA’nın 15 Nisan 2025 haberine göre kazı başkanı Prof. Dr. Taner Korkut, alan sorumlusu Prof. Dr. Burçin Erdoğu. Erdoğu’ya göre Girmeler’deki iskeletler Batı Anadolu’nun bilinen en eski kalıntıları ve antik DNA analizinde “erken Anadolu geni” tespit edildi. Erdoğu, MÖ 9. binyılda yuvarlak planlı kulübelerde yaşayan avcı-toplayıcıların ilk kez tarım denediğini, bunun Batı Anadolu’da yerleşimin MÖ 7000 dolayında doğudan göçle başladığı görüşünü sorguladığını söyledi. Aynı habere göre yerleşimin kenarındaki üç özel yapıdan birinin tabanının altında gömüler bulundu.
Nasıl gidilir?
Özel araçla. Seydikemer, KGM’nin Muğla il-ilçe uzaklık cetvelinde yer almıyor; Girmeler’e karayolu mesafesini resmî bir kaynakta doğrulamadık. Mağaraya mahalleden nasıl çıkıldığını da doğrulamadık. Toplu taşımayla. MUTTAŞ 5-12 Yakaköy–Fethiye hattı (45 km; sayfa güncellemesi 09.05.2025) Girmeler’den geçiyor; sefer saatleri sayfada yüklenmedi.
Ne zaman gidilmeli?
Kazı takvimini doğrulayamadık; kazı sürerken alana erişim kısıtlı olabilir. Serin aylar ve gündüz saatleri daha uygun.
Ne kadar zaman ayırmalı?
Alanı dışarıdan görmek için 45 dakika yeterli; aynı gün Tlos ile birleştirilebilir.
Bilmediklerimiz
- Girmeler Mağarası ziyaretçiye açık mı?
- Mahalleden mağaraya nasıl çıkılıyor, otopark var mı?
- 14.000 yıl tarihi hangi buluntuya dayanıyor?
- Buluntular hangi müzede sergileniyor?
- Öne çıkan MÖ 9.–8. binyıl yerleşimi; terrazzo tabanlı yapılar; Batı Anadolu’nun bilinen en eski iskeletleri ve “erken Anadolu geni”
- Eski adı Girmeler Höyüğü; Gebeler (Gebelen) Mağarası
- Kategori Ören Yeri ve Eski Yerleşim
- Muğla’dan Doğrulanmadı (Seydikemer KGM cetvelinde yok)
- Kamp Hayır
Galeri
Fotoğraf bekleniyor
Bu yer henüz fotoğraflanmamış.
Girmeler Mağarası ve Höyüğü'nden bir fotoğrafınız varsa, siz de paylaşarak bu yerin tanıtılmasına katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınHarita
Kaynaklar
- Takaoğlu T. Korkut T., Erdoğu B., Işın G., Archaeological evidence for 9th and 8th millennia BC at Girmeler Cave near Tlos in SW Turkey, Documenta Praehistorica 41, 2014, DOI 10.4312/dp.41.6
- Hürriyet Daily News (AA) Early Anatolian gene found in settlement, 17.04.2025
- Yeni Asır (AA) Muğla'da heyecanlandıran keşif: Batı Anadolu'da buna ilk kez rastlanıyor, 15.04.2025
- Vici.org Girmeler Settlements — koordinat 36.588787, 29.382351 (±0–5 m)
- 1985 tahribatı A/B/C mağaraları
- MUTTAŞ 5-12 Yakaköy–Fethiye hattı (Girmeler durağı), son güncelleme 09.05.2025
- Az Ötede Girmeler Mahallesi, Seydikemer
Katkıda Bulun
-
Fotoğraf Paylaş
Girmeler Mağarası ve Höyüğü'nden fotoğraflarınızı paylaşın, bu yerin tanıtımına katkıda bulunun.
Fotoğraf yükle -
Bilgi Ekle
Ziyaret deneyiminiz, tarihçe bilgisi veya diğer detayları paylaşın.
Bilgi ekle -
Hata Düzelt
Yanlış veya eksik olduğunu düşündüğünüz bilgileri bize bildirin.
Hata bildir -
Kaynak Öner
Bu yerle ilgili güvenilir kaynakları (kitap, makale, web sitesi vb.) paylaşın.
Kaynak ekle
Gelen Katkılar
-
Daha fazla katkı bekliyoruz
Siz de deneyimlerinizi paylaşarak Girmeler Mağarası ve Höyüğü hakkındaki bilgilerin zenginleşmesine yardımcı olun.
Katkıda bulunun
Girmeler Mağarası ve Höyüğü Hakkında Sık Sorulanlar
Girmeler 14.000 yıllık mı?
AA’nın 2025 haberinde ilk yerleşimin yaklaşık 14.000 yıl öncesine gittiği yazıyor. 2014 tarihli bilimsel makale ise höyük yerleşimini MÖ 9. binyılın sonu ile 8. binyıla, yani yaklaşık 10.000–11.000 yıl öncesine tarihliyor. Fark, mağaranın daha eski Epipaleolitik kullanımından kaynaklanıyor olabilir; kaynaklar bunu açıkça bağlamıyor.
Girmeler, Tlos’un bir parçası mı?
Hayır. Tlos bir Likya kenti; Girmeler ondan binlerce yıl önceki bir Neolitik yerleşim ve Vici.org’a göre Tlos’un yaklaşık 5 km kuzeybatısında.
Hürriyet Daily News’teki “MÖ 17.000” Pınarbaşı tarihi doğru mu?
Haberde Orta Anadolu’daki Pınarbaşı iskeletleri için verilen “yaklaşık MÖ 17.000” tarihi, aynı haberdeki öteki tarihlerle uyuşmuyor; yazım hatası olabilir, doğrulayamadık.
Kazıyı kim yürütüyor?
AA’ya göre kazılar Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Akdeniz Üniversitesi desteğiyle, Prof. Dr. Taner Korkut başkanlığında yürütülüyor.
Keşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.