Emet Ekmeği
Emet
Tavşanlı · Kütahya
Tavşanlı Leblebisi, Tavşanlı’ya özgü, elekten geçirilmiş iri nohudun üç kez tavlanıp dişli bakır tavada kavrulmasıyla yapılan bir leblebidir.
Tavşanlı Leblebisi, nohudun tavlanıp dinlendirilmesi, sulanması ve bakır tavada kavrulup kabuğunun ayrılmasıyla elde edilen sarı leblebidir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre hammadde, leblebilik nohudun büyük bölümünün yetiştiği Balıkesir, Uşak, Kütahya ve Manisa’dan sağlanır; 100 tanesi naturel hâlde 46–58 g gelen, iri, buruşuk olmayan ve lekesiz nohut tercih edilir. Belge Sarı 98, Azkan ve yörede “kırmızı” denen tip nohutları sayıyor; yabancı madde oranı en fazla %3 olabilir.
Nohut elekli çalkalayıcılarda milimetrik olarak ayrılır: 8 ve 9 numaralı eleklerden çıkanlar “vasıflı” sayılıp ayrı tutulur, 1–5 numaralı eleklerde kalanlar kırık leblebi ya da un kalitesinde değerlendirilir. Nohut üç kez tavlanır (25–30, 15–25 ve 5–10 dakika); birinci ve ikinci tavlamadan sonra tahta ranza ya da sepet üzerinde, keten çuvallarla örtülü olarak 5’er gün dinlendirilir. Ardından her tanenin yüzeyi ıslanacak biçimde sulanıp çuvalla örtülü 1 gün bekletilir. Kavurma, Muğla Yatağan’dan alınıp Tavşanlı’da dişlenen 90–110 cm çaplı bakır tavalarda, meşe ya da gürgen odunuyla yanan ocaklarda yapılır. Kabuklar kavak ya da söğüt kütüğünden yapılmış “mafrak”la kırılmadan kaşınarak ayrılır; çıkan kabuğa “gavuz” denir. Taneler kıl-yün karışımı keçe “kefe” ile parlatılır.
Belge sade, kavrulmuş, tuzlu, acılı, karanfilli, sakızlı ve meyve ya da kakao aromalı çeşitleri sayıyor; perakende satış için zaman zaman çifte kavurma yapıldığını da yazıyor. Belge kavurma ve tavlama için sıcaklık vermiyor, yalnızca süre veriyor. Mafrağın çapı belgede bir yerde 45 cm, bir yerde 50 cm olarak geçiyor. Leblebi kuru, havalanan yerde saklanır; belgeye göre rutubette çabuk bayatlar.
Tavşanlı Ticaret ve Sanayi Odası’nın 9 Temmuz 2002’deki başvurusuyla (C2002/021), 6 Eylül 2004’te 60 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; ilan 4 Ocak 2003 tarihli Resmî Gazete’de yapıldı, değişiklik 1 Şubat 2021’de 94 sayılı Bülten’de yayımlandı. Coğrafi sınır Kütahya’nın Tavşanlı ilçesidir. Denetimi Tavşanlı Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde belediye, Leblebiciler Odası ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcilerinin de bulunduğu 6 kişilik kurul yılda bir kez yapar.
Tescilin coğrafi sınırı Tavşanlı ilçesidir; tüm üretim aşamaları ilçe içinde yapılmalıdır.
Tescil belgesinde ayrı bir tarihçe bölümü yok; belge leblebinin yöredeki uzun geçmişini ve ustalığı öne çıkarıyor. Usta leblebicilerin yanında 5 yıl çıraklık ve kalfalık yapanlara ustalık belgesi verildiği yazılı. Doğal etken olarak İç Ege ile Marmara arasındaki geçiş bölgesinde, nemi az bir ilçe olması ve poyraz, karayel, günbatısı rüzgârları gösteriliyor. Kıl çuvalların Yörük köylerinde dokunduğu da belgede yer alıyor.
≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.
Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.
Tescil belgesine göre 100 tanesi 46–58 g gelen, iri ve lekesiz nohuttan; Sarı 98, Azkan ve yörede “kırmızı” denen tipler kullanılır.
Üç kez: 25–30, 15–25 ve 5–10 dakika; ilk iki tavlamadan sonra 5’er gün dinlendirilir.
Mafrak kabukları ayırmakta kullanılan kavak ya da söğüt kütüğüdür; ayrılan kabuğa gavuz denir.
Muğla Yatağan’dan alınıp Tavşanlı’da dişlenen 90–110 cm çaplı bakır tavada.
Mahreç işareti; tescil no 60, tescil tarihi 6 Eylül 2004, tescil ettiren Tavşanlı Ticaret ve Sanayi Odası.
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununEmet
Emet
Emet
Gediz
Gediz
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.