Nazilli Kar Helvası
Nazilli
Söke · Aydın
Söke Peksimeti, Söke’ye özgü, nohut mayalı buğday unu hamurundan yapılıp meşe odunlu kara fırında iki kez pişirilen kuru bir ekmektir. 2024 tescilli.
Söke Peksimeti, nohuttan hazırlanan tatlı mayayla mayalanan hamurun kara fırında önce somun olarak pişirilip dilimlendikten sonra ikinci kez kurutularak pişirildiği peksimettir. TÜRKPATENT kaydına göre 21 Kasım 2024’te 1663 numarayla Söke Tarih Araştırmaları ve Kültür Değerlerini Koruma Derneği ile Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü adına mahreç işareti olarak tescillendi.
Tescil metnine göre 100 g kırılmış nohut, 2 g tuz, 6 g şeker ve 0,7 litre kaynar suyla 1 litrelik kavanoza konur, kapağı açık yaklaşık 1 saat soğutulur, sonra kapatılıp sıcak ve karanlık bir yerde 7–9 saat mayalanır. Köpük oluşunca maya hazırdır; tescil, ağzına yanan kibrit tutulduğunda parlamasını geleneksel bir sınama yöntemi olarak anar. Bu maya özü 2 kg unla maya hamuruna, maya hamuru da 25 kg unla peksimet hamuruna dönüşür.
Meşe odunu külhanda yakılır; alev değil köz hâline gelince fırın kubbesi grileşir ve tescile göre 140–160 °C’ye ulaşır. Yaklaşık 10 cm kalınlığında, 20 cm eninde, 50 cm boyunda somunlar 18–20 dakika pişirilip soğutulur ve 1–1,5 cm kalınlığında dilimlenir. Bu sırada fırın 100–120 °C’ye düşer; dilimler 8–10 dakika daha pişirilip kızartılır ve çıtırlaşır.
Tescile göre odun fırınında nemi alındığı için kolay bayatlamaz; uygun koşulda en az 6 ay tazeliğini korur ve genellikle 500 g’lık paketlerde satılır. Tescil metni peksimetin Osmanlı ordusundan Kurtuluş Savaşı’na kadar askerin ekmek ihtiyacını karşıladığını, savaş ve kıtlık dönemlerinde temel yiyecek olduğunu aktarır.
Başvuru 13 Ocak 2023’te (C2023/000023) yapıldı, tescil 21 Kasım 2024’te 1663 numarayla mahreç işareti olarak gerçekleşti. Coğrafi sınırı Aydın’ın Söke ilçesi; bütün üretim aşamaları bu sınır içinde yapılır. Aynı nohut mayası Söke Tatlı Maya Ekmeği tescilinde de geçer.
Tescil metnine göre Söke Peksimeti Osmanlı döneminden bu yana yapılıyor; Osmanlı ordusundan Kurtuluş Savaşı’na kadar askerin ekmek ihtiyacını karşıladı, savaş ve kıtlık yıllarında temel yiyecekti.
≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.
Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.
Tescil metnine göre nohuttan hazırlanan tatlı maya, bu mayanın verdiği aroma ve kara fırındaki odun ateşi kokusu.
Tescile göre uygun koşulda en az 6 ay.
İki kez: önce somun olarak 18–20 dakika, sonra dilimlenip 8–10 dakika daha.
Söke Tarih Araştırmaları ve Kültür Değerlerini Koruma Derneği ile Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü; 21 Kasım 2024’te 1663 numarayla.
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulunun
Nazilli
Aydın
Aydın
Aydın
Aydın
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.