İçeriğe geç
Lezzet

Pazaryeri Bozası

Pazaryeri · Bilecik

Pazaryeri Bozası, Pazaryeri’ne özgü, mısır ununun kaynatılıp şekerle doğal yolla mayalandırılmasıyla yapılan, hafif ekşi ve kremsi bir bozadır.

Pazaryeri Bozası Hakkında

Pazaryeri Bozası nedir?

Pazaryeri Bozası, mısır unu esaslı, laktik asit ve alkol fermantasyonuyla üretilen geleneksel bir içecektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre kıvamı kremsi, homojen ve yoğun ama içilebilir akışkanlıktadır; rengi açık sarıdan hafif altın tonlarına kadar değişir, tadı hafif ekşidir. Ayrı maya eklenmez; fermantasyon doğal mikroflora ile kendiliğinden gelişir. Belgeye göre etil alkol miktarı litrede 0,5–1,23 g, pH değeri 4,0–4,5’tir.

Kaynatma ve mayalanma

Belge tarifi 10–11 litre boza için veriyor. 1.430–1.450 g mısır unu, ununun yaklaşık 6 katı olan 8,75–9,00 litre suyla büyük kazanlarda sürekli karıştırılarak 1–2 saat kaynatılır; aroma verici madde eklenmez. Karışım geniş teknelerde doğal yolla, genellikle 2–12 saatte 16–25 °C’ye soğutulur. İnce elekten süzülür, kıvamı inceltmek için 3,5–4,0 litre su eklenir, ardından 650–715 g kristal şeker topak kalmayana dek karıştırılır. Boza 16–25 °C’de yaklaşık 24 saat bekletilir; pH 4–4,5’e inince mayalanma tamamlanmış sayılır.

Pastörizasyon ve saklama

Mayalanan boza 80 °C’de 20 dakika ısıl işlemden geçirilip hızla soğutulur ve steril kaplara doldurulur. Belgeye göre kapalı ambalajda 15 °C’nin altında yaklaşık 3 ay saklanabilir; açıldıktan sonra +4 °C’de buzdolabında tutulup en geç 3 gün içinde tüketilir. Servis için tarçın ve leblebi öneriliyor.

Coğrafi işaret

19 Kasım 2024’teki başvuruyla (C2024/000327), 24 Ağustos 2026’da 1891 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Bilecik’in Pazaryeri ilçesidir ve tüm üretim aşamaları ilçe sınırında yapılmalıdır. Tescil ettiren, belgede Bilecik Ticaret Borsası, TÜRKPATENT veri tabanında Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası olarak geçiyor. Denetimi Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı, Bilecik İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Oda’dan birer uzmanla en az 3 kişilik kurul yılda en az bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Pazaryeri ilçesidir.

  • Coğrafi işaretli
  • Boza
  • İçecek
  • Fermente
  • Mısır unu
  • Mahreç işareti
  • Pazaryeri
  • Bilecik

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre boza Pazaryeri’nde uzun bir geçmişe sahip ve ilçe ekonomisinde önemli bir yer tutuyor; kalitesi hammaddenin doğru pişirilmesine, bileşenlerin dengeli kullanımına ve ustalığa dayandığı için ürünle ilçe arasında ün bağı kurulmuş. Belgede ayrıntılı bir tarihçe yok. Denetim kurulu bileşen miktarlarını, soğutma ve mayalanma koşullarını, pastörizasyonu, son ürünün alkol miktarı ve pH değerini, rengini ve akışkanlığını kontrol ediyor.

Nasıl Üretilir?

  • Porsiyon 10–11 litre

Malzemeler

Boza (10–11 litre)

  • 1.430–1.450 g mısır unu
  • 8,75–9,00 litre su (≈ kaynatma için)
  • 3,5–4,0 litre su (≈ süzme sonrası inceltme için)
  • 650–715 g kristal toz şeker

Servis

  • 30 g tarçın
  • 150 g leblebi

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Kaynat Mısır unu 8,75–9,00 litre suyla sürekli karıştırılarak 1–2 saat kaynatılır.
  2. Soğut Karışım geniş teknelerde 2–12 saatte 16–25 °C’ye soğutulur.
  3. Süz İnce elekten geçirilir, 3,5–4,0 litre su eklenir.
  4. Şekerle Kristal şeker topak kalmayana kadar karıştırılır.
  5. Mayala 16–25 °C’de yaklaşık 24 saat bekletilir; pH 4–4,5’e inince tamamlanır.
  6. Pastörize et 80 °C’de 20 dakika ısıtılıp hızla soğutulur, steril kaplara doldurulur.

Pazaryeri Bozası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Pazaryeri Bozası Hakkında Sık Sorulanlar

Pazaryeri Bozası neyden yapılır?

Mısır unu, su ve kristal şekerden; tescil belgesine göre aroma verici ve maya eklenmez.

Nasıl mayalanır?

Doğal mikroflora ile kendiliğinden; 16–25 °C’de yaklaşık 24 saatte pH 4–4,5’e iner.

Alkol içerir mi?

Belgeye göre etil alkol miktarı litrede 0,5–1,23 g’dır.

Ne kadar saklanabilir?

Kapalı ambalajda 15 °C’nin altında yaklaşık 3 ay; açıldıktan sonra +4 °C’de en geç 3 gün.

Pazaryeri Bozası hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1891, tescil tarihi 24 Ağustos 2026, coğrafi sınır Pazaryeri ilçesi.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?