İçeriğe geç
Lezzet

Paşa Helvası

Kütahya

Paşa Helvası, Kütahya’ya özgü, bakır kazanda kaynatılan şeker şerbetinin tahin ve susamla yoğrulup küp kesildiği, üzeri susamlı sert bir helvadır.

Paşa Helvası Hakkında

Paşa Helvası nedir?

Paşa Helvası, şeker şerbetinin tahin ve beyaz susamla yoğrulup preslenmesi ve küp kesilmesiyle yapılan, Kütahya’ya özgü bir helvadır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre küçük küp biçimindedir, serttir ama dişe yapışmaz ve üzeri susamla kaplıdır. Belge bakır kazan kullanımının ürüne kendine özgü tat kazandırdığını yazıyor.

Bileşim

Belgedeki oranlar %45 (±5) şeker, %45 (±5) susam (Sesamum indicum L.), %5 (±1) su, %5 (±1) tahin ve %0,3 limon tuzudur.

Yapılışı

Şeker, su ve limon tuzu rezistanslı bakır kazanda karıştırılıp ısıtılır; şerbet 118–120 °C’ye ulaşınca kaynatma bitirilir. Şerbet yoğurma kazanına alınır, sıcaklığı 50–55 °C’ye düşünce tahin ve tahinlik beyaz susam eklenip karıştırılır; kıvam gözle kontrol edilir. Hamur 36×36×3 cm’lik paslanmaz çelik tepsilere dökülüp preslenir ve serin ortamda 24 saat dinlendirilir. Ardından 2,5×2,5 ölçüsünde küp kesilir (belge birim belirtmiyor), susama bulanır, yapışmaması için aralarına susam serpilerek tepsiye dizilir ve kutulanır.

Coğrafi işaret

Kütahya Ticaret Borsası’nın 13 Mart 2020’deki başvurusuyla (C2020/081), 5 Ocak 2021’de 641 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Kütahya ilidir. Denetimi Kütahya Ticaret Borsası koordinatörlüğünde, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Borsa’dan ikişer kişiden oluşan 4 kişilik kurul yılda en az bir kez, şikâyet hâlinde 15 gün içinde yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Kütahya ilinin tamamıdır; tüm üretim aşamaları il içinde yapılmalıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Helva
  • Susam
  • Tahin
  • Ramazan
  • Mahreç işareti
  • Kütahya

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi adın kökenini bir rivayetle açıklıyor: 1898’de Kütahya helvacıları dönemin Osmanlı valisi Fuat Paşa için tahin ve susam esaslı özel bir helva yapmış, Paşa’nın beğenmesi üzerine helvaya bu ad verilmiş. Belge bunu rivayet olarak sunuyor; doğrulayan başka bir kaynak bulmadık. Belgeye göre helva özellikle Ramazan aylarında tüketiliyor ve üretim Osmanlı döneminden beri kuşaktan kuşağa aktarılan yöntemlerle sürüyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Oranlar

  • %45 (±5) şeker
  • %45 (±5) susam (≈ tahinlik beyaz susam)
  • %5 (±1) su
  • %5 (±1) tahin
  • %0,3 limon tuzu (≈ sitrik asit)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Şerbet Şeker, su ve limon tuzu bakır kazanda 118–120 °C’ye kadar kaynatılır.
  2. Yoğur Şerbet 50–55 °C’ye düşünce tahin ve beyaz susamla karıştırılır.
  3. Presle 36×36×3 cm’lik çelik tepsilere dökülüp preslenir.
  4. Dinlendir Serin ortamda 24 saat bekletilir.
  5. Kes 2,5×2,5 ölçüsünde küp kesilir, susama bulanıp aralarına susam serpilerek kutulanır.

Paşa Helvası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Paşa Helvası Hakkında Sık Sorulanlar

Paşa Helvası adını nereden alır?

Tescil belgesindeki rivayete göre 1898’de Kütahya valisi Fuat Paşa için yapılıp onun beğenisini kazanmasından.

İçinde neler var?

Belgeye göre yaklaşık eşit oranda şeker ve susam, biraz tahin, su ve %0,3 limon tuzu.

Şerbet kaç dereceye kadar kaynatılır?

118–120 °C’ye kadar; tahin ve susam şerbet 50–55 °C’ye düşünce eklenir.

Ne zaman yenir?

Her mevsim bulunur; belgeye göre özellikle Ramazan aylarında tüketilir.

Paşa Helvası hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 641, tescil tarihi 5 Ocak 2021, tescil ettiren Kütahya Ticaret Borsası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?