İçeriğe geç
Lezzet

Kütahya Tosunumu

Kütahya

Kütahya Tosunumu, Kütahya’ya özgü, haşhaş ezmesiyle kat kat açılan hamurun yeşil mercimekli harçla doldurulup fırında pişirildiği bir börektir.

Kütahya Tosunumu Hakkında

Kütahya Tosunumu nedir?

Kütahya Tosunumu, ince açılan hamurun haşhaş ezmesiyle kat kat hâle getirilip yeşil mercimekli harçla doldurulması ve fırınlanmasıyla yapılan bir börektir. TÜRKPATENT tescil belgesine göre ürün günlük tüketilir.

Malzemeler

Belge 15–16 adet için hamura 1 kg özel amaçlı buğday unu, 30 g tuz, 500–600 ml su, 250 g haşhaş ezmesi, 200 ml ayçiçek yağı ve 150 g tereyağı ya da margarin; iç harca 250 g yeşil mercimek, 10 g tuz, 5 g karabiber ve 5 g nane veriyor.

Yapılışı

Un, su ve tuz orta yumuşaklıkta yoğrulup 5–10 dakika dinlendirilir. Haşhaş ezmesi ayçiçek yağıyla karıştırılır, tereyağı oda sıcaklığına getirilir. Hamur yaklaşık 400 g’lık bezelere bölünüp her biri dörde ayrılır ve ince yufka gibi açılır. Yüzeye önce tereyağı, ardından haşhaş karışımı sürülür, kenarlardan katlanarak kat kat bohça biçimi verilir ve bezeler yaklaşık 30 dakika dinlendirilir. Yeşil mercimek yumuşayana dek haşlanıp süzülür, tuz, karabiber ve naneyle karıştırılıp soğutulur. Bezeler yaklaşık 1 cm kalınlıkta açılıp 10×10 ölçüsünde karelere kesilir (belge birim belirtmiyor); her kareye bir yemek kaşığı harç konur, alt ve üst kenarları katlanıp kapatılır. Üzerlerine kalan haşhaş karışımı sürülür ve börekler 200–220 °C’de 20–30 dakika pişirilir.

Coğrafi işaret

Kütahya Ticaret Borsası’nın 25 Ocak 2024’teki başvurusuyla (C2024/000022), 25 Kasım 2024’te 1665 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Kütahya ilidir. Denetimi Kütahya Ticaret Borsası koordinatörlüğünde Borsa ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden ikişer uzmanla 4 kişilik kurul yılda bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Kütahya ilinin tamamıdır; tüm üretim aşamaları il içinde yapılmalıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Börek
  • Haşhaş ezmesi
  • Yeşil mercimek
  • Hamur işi
  • Mahreç işareti
  • Kütahya

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi Kütahya Tosunumu’nun ilde uzun bir geçmişi olduğunu ve Kütahya mutfak kültüründe önemli bir yer tuttuğunu yazıyor; ürünle il arasındaki bağı bu üne dayandırıyor. Belgede adın kökenine ya da böreğin tarihine dair ayrıntı yok. Aynı gün aynı başvuru sahibiyle tescil edilen Kütahya Dolamber Böreği ile birlikte ilin hamur işi tescillerinden biri.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 15–16 adet

Malzemeler

Hamur

  • 1 kg buğday unu (≈ özel amaçlı)
  • 30 g tuz
  • 500–600 ml su
  • 250 g haşhaş ezmesi
  • 200 ml ayçiçek yağı
  • 150 g tereyağı ya da margarin

İç harç

  • 250 g yeşil mercimek
  • 10 g tuz
  • 5 g karabiber
  • 5 g nane

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Yoğur Un, su ve tuz orta yumuşaklıkta yoğrulup 5–10 dakika dinlendirilir.
  2. Katla 400 g’lık bezeler dörde ayrılıp ince açılır, tereyağı ve haşhaş karışımı sürülüp bohça gibi katlanır, 30 dakika dinlendirilir.
  3. Harç Yeşil mercimek haşlanıp tuz, karabiber ve naneyle karıştırılır.
  4. Doldur Bezeler 1 cm kalınlıkta açılıp 10×10 karelere kesilir, harç konup kenarlar katlanır.
  5. Pişir Üzerlerine haşhaş karışımı sürülüp 200–220 °C’de 20–30 dakika pişirilir.

Kütahya Tosunumu Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Kütahya Tosunumu Hakkında Sık Sorulanlar

Kütahya Tosunumu’nun içinde ne var?

Tescil belgesine göre tuz, karabiber ve naneyle karıştırılmış haşlanmış yeşil mercimek.

Hamurda haşhaş kullanılır mı?

Evet; haşhaş ezmesi ayçiçek yağıyla karıştırılıp katların arasına ve böreğin üzerine sürülür.

Kaç derecede pişer?

200–220 °C’de 20–30 dakika.

Bekletilir mi?

Belgeye göre ürün günlük tüketilir.

Kütahya Tosunumu hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1665, tescil tarihi 25 Kasım 2024, tescil ettiren Kütahya Ticaret Borsası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?