İçeriğe geç
Lezzet

Kütahya Köpük Helvası

Kütahya

Kütahya Köpük Helvası, Kütahya’ya özgü, şeker şerbetinin çöven suyuyla bir saat çırpılmasıyla yapılan parlak beyaz, köpük görünümlü bir helvadır.

Kütahya Köpük Helvası Hakkında

Kütahya Köpük Helvası nedir?

Kütahya Köpük Helvası, ana maddesi şeker olan, su, çöven otu (Saponaria officinalis) ekstraktı ve limon tuzuyla yapılan, parlak beyaz renkli, köpük görünümlü ve çok akışkan olmayan bir helvadır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre limon tuzu dışında pektin, jelatin, kıvam artırıcı, renklendirici ya da tatlandırıcı gibi hiçbir katkı maddesi kullanılmaz.

Bileşim

Belge bileşimi %81 (±5) şeker, %18 (±5) su, %1 çöven suyu ve %0,1 limon tuzu olarak veriyor. Kıvam kontrolü de tarif edilmiş: çırpma sonunda 1000 g’lık plastik kaba konan 500 g ürün kabı tamamen doldurmalı, kap ters çevrildiğinde helva hemen akmamalıdır.

Yapılışı

Şeker, su ve limon tuzu rezistanslı bakır kazanlarda karıştırılıp ısıtılır; şerbet 125–130 °C’ye ulaşınca ısıtma durdurulur. Bu aşama yaklaşık 45–50 dakika sürer, sıcaklık ve süre mevsime göre değişebilir. Pişkinliği usta, tahta kepçeyle aldığı şerbeti başparmakla işaret parmağı arasına damlatarak anlar. Kıvamı gelen şerbete %1 oranında çöven suyu eklenir, kazanın kapakları kapatılır ve helva 55–62 °C arasında tutularak yaklaşık 1 saat çırpılır. Ürün gıdaya uygun plastik kaplarda paketlenir, serin, ışık almayan ve kuru yerde saklanır.

Coğrafi işaret

Kütahya Ticaret Borsası’nın 13 Mart 2020’deki başvurusuyla (C2020/085), 20 Kasım 2020’de 597 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Kütahya ilidir. Denetimi Kütahya Ticaret Borsası koordinatörlüğünde, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Borsa’dan ikişer kişiden oluşan 4 kişilik kurul yılda bir kez, ayrıca ihtiyaç ve şikâyet hâlinde yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Kütahya ilinin tamamıdır; tüm üretim aşamaları il içinde yapılmalıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Helva
  • Köpük helva
  • Çöven
  • Tatlı
  • Mahreç işareti
  • Kütahya

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi Kütahya’da köpük helva üretiminin Osmanlı dönemine, 1800’lü yıllara dayandığını yazıyor; aynı belgede ürünün yaklaşık 4 asırdır kuşaktan kuşağa aktarıldığı da geçiyor. Bu iki ifade birbiriyle örtüşmüyor; biz belgedeki iki bilgiyi de olduğu gibi aktarıyoruz. Belgeye göre helvanın kendine özgü özellikleri ustalığa ve deneyime bağlı; yıl boyunca yenmekle birlikte sonbahar ve kışta tüketimi artıyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Oranlar

  • %81 (±5) şeker
  • %18 (±5) su
  • %1 çöven suyu (≈ çöven otu (Saponaria officinalis) ekstraktı)
  • %0,1 limon tuzu (≈ sitrik asit)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Kaynat Şeker, su ve limon tuzu bakır kazanda 125–130 °C’ye kadar, yaklaşık 45–50 dakika ısıtılır.
  2. Kontrol et Pişkinlik, şerbetin parmaklar arasına damlatılmasıyla elle ve gözle anlaşılır.
  3. Çöven ekle Şerbete %1 oranında çöven suyu eklenir, kazanın kapakları kapatılır.
  4. Çırp 55–62 °C’de yaklaşık 1 saat çırpılır; 500 g ürün 1000 g’lık kabı doldurmalıdır.
  5. Paketle Gıdaya uygun plastik kaplara alınır, serin ve karanlık yerde saklanır.

Kütahya Köpük Helvası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Kütahya Köpük Helvası Hakkında Sık Sorulanlar

Kütahya Köpük Helvası neden köpüklüdür?

Tescil belgesine göre şerbete %1 oranında çöven suyu eklenip helva yaklaşık 1 saat çırpılır.

İçinde katkı maddesi var mı?

Belgeye göre limon tuzu dışında pektin, jelatin, kıvam artırıcı, renklendirici ya da tatlandırıcı kullanılmaz.

Şerbet kaç dereceye kadar kaynatılır?

125–130 °C’ye kadar; çırpma sırasında sıcaklık 55–62 °C arasında tutulur.

Nasıl yenir?

Belgeye göre tek başına ya da isteğe göre tahinle; sonbahar ve kışta daha çok tüketilir.

Kütahya Köpük Helvası hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 597, tescil tarihi 20 Kasım 2020, tescil ettiren Kütahya Ticaret Borsası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?