İçeriğe geç
Lezzet

Gediz Tarhanası

Gediz · Kütahya

Gediz Tarhanası, Gediz’e özgü, kapya ve acı biber, yoğurt, soğan ve naneyle yoğrulan hamurun 21 gün mayalanıp gölgede kurutulduğu turuncu bir tarhanadır.

Gediz Tarhanası Hakkında

Gediz Tarhanası nedir?

Gediz Tarhanası, buğday unu, tam yağlı yoğurt, kırmızı kapya biber, kırmızı acı biber, soğan, tuz ve naneden yapılan hamurun mayalandırılıp kurutulmasıyla elde edilen granül yapılı bir tarhanadır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre rengi turuncu, tadı ekşimtıraktır; hamur 21 gün fermente edilir ve bu süre boyunca her gün kontrol edilip karıştırılır.

Bileşim

Belgedeki oranlar %44 buğday unu, %44 kapya biber, %3 kırmızı acı biber, %3 yoğurt, %3 soğan, %1 tuz, %1 nane ve %1 ekşi hamurdur.

Yapılışı

Biberler ayıklanıp yıkanır; kapya biber, acı biber, soyulmuş soğan ve kuru nane kıyıcıdan geçirilip incecik kıyılır, üzerine tam yağlı yoğurt eklenerek harç hazırlanır. Ayrıca 500 g un, 130 g su ve 12,5 g mayayla ekşi hamur yapılır; bu hamur harç ve unla yumuşak bir kıvama gelene dek yoğrulur. Hamur bezle örtülüp 23 °C’de 21 gün fermente edilir. Ardından küçük parçalara bölünür ve 21–23 °C’de gölgede kurutulur; kuruma hızlansın diye parçalar her gün biraz daha küçültülür. Kuruyan hamur elle ovulup elekten geçirilir, iri kalan parçalar yeniden kurutulur. Granül hâle gelen tarhana bez torbalarda, 12–14 °C’de saklanır.

Coğrafi işaret

Gediz Ticaret ve Sanayi Odası’nın 4 Mart 2021’deki başvurusuyla (C2021/000101), 13 Mayıs 2022’de 1108 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Kütahya’nın Gediz ilçesidir. Denetimi Oda koordinasyonunda Oda’dan 2, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden 2 ve Gediz Belediyesi’nden 1 kişiden oluşan 5 kişilik kurul yılda bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Gediz ilçesidir; tüm üretim aşamaları ilçe içinde yapılmalıdır.

  • Coğrafi işaretli
  • Tarhana
  • Kapya biber
  • Yoğurt
  • Çorba
  • Mahreç işareti
  • Gediz
  • Kütahya

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi tarhananın geçmişinin eskiye dayandığını ve Gediz mutfak kültüründe önemli bir yeri olduğunu yazıyor; ürünle ilçe arasındaki bağı üne dayandırıyor. Belgede ayrıntılı bir tarihçe yok. Tarhananın turuncu rengi, bileşimin neredeyse yarısını oluşturan kapya biberden geliyor.

Nasıl Üretilir?

Malzemeler

Oranlar

  • %44 buğday unu
  • %44 kapya biber (≈ Capsicum annuum L. cv. Kapya)
  • %3 kırmızı acı biber
  • %3 yoğurt (≈ tam yağlı)
  • %3 soğan
  • %1 tuz
  • %1 nane (≈ kuru)
  • %1 ekşi hamur (≈ 500 g un, 130 g su ve 12,5 g mayadan)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Harç Biberler, soğan ve nane kıyılır, tam yağlı yoğurt eklenir.
  2. Yoğur Ekşi hamur, harç ve unla yumuşak hamur yoğrulur.
  3. Mayala Bezle örtülüp 23 °C’de 21 gün fermente edilir, her gün karıştırılır.
  4. Kurut Küçük parçalara bölünüp 21–23 °C’de gölgede kurutulur, her gün biraz daha ufalanır.
  5. Ele Elle ovulup elekten geçirilir, iri parçalar yeniden kurutulur.
  6. Sakla Bez torbalarda 12–14 °C’de saklanır.

Gediz Tarhanası Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Gediz Tarhanası Hakkında Sık Sorulanlar

Gediz Tarhanası neden turuncudur?

Tescil belgesine göre bileşiminin %44’ü kırmızı kapya biberdir; belge rengi turuncu olarak tanımlıyor.

Hamur ne kadar mayalanır?

23 °C’de 21 gün; bu sürede her gün kontrol edilip karıştırılır.

Nasıl kurutulur?

Küçük parçalar hâlinde 21–23 °C’de gölgede; parçalar her gün biraz daha küçültülür.

İçinde yoğurt var mı?

Evet; belgeye göre tam yağlı yoğurt %3 oranında girer.

Gediz Tarhanası hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1108, tescil tarihi 13 Mayıs 2022, tescil ettiren Gediz Ticaret ve Sanayi Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?