İçeriğe geç
Lezzet

Gebze Bayram Çöreği

Gebze · Kocaeli

Gebze Bayram Çöreği, Gebze’ye özgü, buğday ve çavdar unundan ekşi mayayla yoğrulan, anason, tarçın, karanfil ve damla sakızıyla tatlandırılan bir çörektir.

Gebze Bayram Çöreği Hakkında

Gebze Bayram Çöreği nedir?

Gebze Bayram Çöreği, buğday unu, çavdar unu, maya, su, ekşi hamur, margarin, anason, tuz, toz şeker, tarçın, karanfil ve damla sakızıyla yapılan bir fırın ürünüdür. TÜRKPATENT tescil belgesine göre halk arasında “parmaklı” çörek olarak da bilinir ve yalnızca dinî bayramların arife günlerinde yapılır. Belge anason içermesini ve ustalık isteyen kendine özgü şeklini ayırt edici özellik olarak sayıyor. Üzerine çörek otu, susam ve ceviz içi karışımı serpilir.

Üretim

Ekşi hamur mayası bir gün önceden 10 kg un, 3 kg su ve 4 limonla hazırlanıp 22–24 °C’de yaklaşık 20 saat bekletilir. Belgedeki ana hamur oranları 125 kg buğday unu, 25 kg çavdar unu, 95 litre su, 10 kg ekşi hamur mayası, 3 kg yaş maya, 3 kg anason, 1 kg karanfil, 750 g tarçın, 90 g damla sakızı, 1,5 kg tuz, 1 kg toz şeker ve 1 kg margarindir. Un ve su 7 dakika karıştırılır, baharatlar, margarin, şeker ve maya eklenir; toplam 15 dakikalık karıştırmanın son 5 dakikasında ekşi maya ve tuz katılır. Hamur 22–24 °C’de mevsime göre 20–45 dakika “yatar”, 270 g’lık bezelere ayrılıp 15 dakika dinlenir. İz verme aparatıyla yaklaşık 8 cm iz verilir, iki uç 20 cm’ye kadar çekilip çevrilerek şekil verilir ve kaplama serpilir. Tavada 1,5 kat kabarana kadar (yazın 45 dakika–1 saat, kışın yaklaşık 1,5 saat) bekletilen çörek önceden ısıtılmış fırında 15 dakika pişirilir; 270 ±10 g olan hamur pişince 220–225 g gelir. Belgeye göre çörek oda sıcaklığında hava almayan kapta 72 saat, 3–4 °C’de 15 gün, −18/−20 °C’de 6 aya kadar saklanır.

Coğrafi işaret

Gebze Ticaret Odası’nın 21 Ekim 2020’deki başvurusuyla (C2020/341), 28 Mayıs 2021’de 777 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Coğrafi sınır Kocaeli’nin Gebze ilçesidir. Denetimi Gebze Ticaret Odası koordinatörlüğünde; Oda, Kocaeli Ticaret İl Müdürlüğü, Gebze İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gebze Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ve Gebze Teknik Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nden birer uzmanın bulunduğu 5 kişilik kurul dinî bayramlarda düzenli olarak, şikâyette ve gerektiğinde her zaman yapar.

Nerede bulunur?

Coğrafi sınır Gebze ilçesidir; il sayfası Kocaeli. Fırın ve satış noktası bilgisini doğrulamadık.

  • Coğrafi işaretli
  • Çörek
  • Bayram
  • Arife
  • Anason
  • Damla sakızı
  • Ekşi maya
  • Mahreç işareti
  • Gebze
  • Kocaeli

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesi çöreğin Gebze’de uzun süredir üretildiğini, yerleşik Türkmen (Manav) geleneklerine dayandığını, misafire ikram edildiği ve hediye götürüldüğü için çok satın alındığını yazıyor; belgede yıl verilmiyor. İhlas Haber Ajansı’nın 19 Mart 2026 tarihli haberi geleneğin yaklaşık 200 yıllık olduğunu ve 11 çeşit baharat kullanıldığını söylüyor; belge ise baharat olarak anason, tarçın, karanfil ve damla sakızını sayıyor. Aynı haber çöreğin oda sıcaklığında 5 gün dayandığını yazarken belge hava almayan kapta 72 saat diyor. Habere göre Gebze Ticaret Odası arife günü Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası’nda çörek ikram etti.

Nasıl Hazırlanır?

Malzemeler

Ekşi hamur mayası (bir gün önceden)

  • 10 kg un
  • 3 kg su
  • 4 adet limon

Hamur (belgedeki oranlar)

  • 125 kg buğday unu
  • 25 kg çavdar unu
  • 95 litre su
  • 10 kg ekşi hamur mayası
  • 3 kg yaş maya
  • 3 kg anason
  • 1 kg karanfil (≈ toz)
  • 750 g tarçın (≈ toz)
  • 90 g damla sakızı (≈ toz)
  • 1,5 kg tuz
  • 1 kg beyaz toz şeker
  • 1 kg margarin

Üst kaplama

  • 20 g çörek otu, susam ve ceviz içi karışımı

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Maya hazırla Un, su ve limon 22–24 °C’de yaklaşık 20 saat bekletilir.
  2. Yoğur Un ve su 7 dakika, baharat, margarin, şeker ve mayayla toplam 15 dakika; son 5 dakikada ekşi maya ve tuz.
  3. Dinlendir Hamur 22–24 °C’de 20–45 dakika yatar; 270 g’lık bezeler 15 dakika dinlenir.
  4. Şekil ver İz verme aparatıyla yaklaşık 8 cm iz, uçlar 20 cm’ye çekilip çevrilir, kaplama serpilir.
  5. Kabart Tavada 1,5 kat kabarana kadar; yazın 45 dakika–1 saat, kışın yaklaşık 1,5 saat.
  6. Pişir Önceden ısıtılmış fırında 15 dakika.

Gebze Bayram Çöreği Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Gebze Bayram Çöreği Hakkında Sık Sorulanlar

Gebze Bayram Çöreği ne zaman yapılır?

Belgeye göre yalnızca dinî bayramların arife günlerinde.

Halk arasında başka adı var mı?

“Parmaklı” çörek olarak da bilinir.

Hangi baharatlar kullanılır?

Belgeye göre anason, tarçın, karanfil ve damla sakızı; üstüne çörek otu, susam ve ceviz içi serpilir.

Ne kadar dayanır?

Belgeye göre oda sıcaklığında hava almayan kapta 72 saat, 3–4 °C’de 15 gün; İHA haberi oda sıcaklığında 5 gün diyor.

Hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 777, tescil tarihi 28 Mayıs 2021, tescil ettiren Gebze Ticaret Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?