Bilecik Bıldırcın Kebabı
Bilecik
Bozüyük · Bilecik
Bozüyük Mercimekli Mantısı, Bozüyük’e özgü, Kayı-91 yeşil mercimeğiyle doldurulup kayık biçiminde kapatılan ve fırında kızartılan bir mantıdır.
Bozüyük Mercimekli Mantısı, yeşil mercimekle doldurulan ve fırında pişirilen bir mantıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre diğer yeşil mercimek çeşitleri mantı hamuruyla yeterince özdeşleşmediğinden Bilecik’te yetiştirilen Kayı-91 çeşidi kullanılır. Belge un için de ölçüt koyuyor: hamur direnci 280–350, uzayabilirlik 150–190 mm, un özü (glüten) en az %30, protein oranı en az %20.
Un, yumurta, %1,2 tuz ve unun su tutma kabiliyetine göre su yoğrulur; belge yoğurmayı en önemli aşama sayıyor ve süreyi elle 15–18 dakika, makinede en az 12 dakika olarak veriyor. Hamur “kulak memesi” kıvamından biraz sertleşince yoğurma biter ve 20–25 dakika dinlendirilir. Yufka 2–2,5 mm inceliğinde açılır; çok ince yufka içi taşımaz, kalın yufka ise çiğ kalır. Mercimek önceden ıslatılıp ayrı kapta haşlanır, %0,5 kuru soğan, %0,5 karabiber ve %0,3 tuzla lapa kıvamına getirilip süzülür.
Yufka 2,3–2,5 cm eninde, 3–3,4 cm boyunda dikdörtgenlere kesilir, her parçanın 2/3’ü kadar iç konur ve mantı üst ortası hafif açık kalacak biçimde “kayık” şeklinde kapatılır. Az yağlı tepsiye tek sıra dizilen mantılar 200–210 °C fırında 20–25 dakika, kahverengileşene dek kızartılır. Ardından mantının yaklaşık 1 cm üzerine çıkacak kadar %1 tuzlu kaynamış su dökülür; isteğe bağlı olarak tavuk ya da et suyu katılabilir. Hamur suyu çekince servis edilir: sossuz, tereyağlı yoğurtla, tereyağlı sarımsaklı yoğurtla ya da salçalı tereyağlı sarımsaklı yoğurtla.
Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası’nın 9 Şubat 2018’deki başvurusuyla (C2018/040), 27 Temmuz 2020’de 511 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Belgede coğrafi sınır Bilecik ili olarak yazılı; ancak aynı belge, hamurun yoğrulması ustalık gerektirdiği için tüm üretim aşamalarının Bozüyük’te yapılmasını şart koşuyor. Denetimi Oda koordinatörlüğünde Oda, Bilecik İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Bozüyük Belediyesi’nden seçilen 3 kişi yılda bir kez, şikâyet hâlinde her zaman yapar; mercimeğin menşei ve unun özellikleri de denetlenir.
Üretim Bozüyük ilçesinde yapılır; tescilin coğrafi sınırı Bilecik ilidir.
Tescil belgesine göre mercimekli mantı üretimine ilk olarak Bozüyük ile Söğüt arasındaki köylerde başlandı; bugün ağırlıklı olarak Bozüyük’te, genel olarak da Bilecik genelinde yapılıyor. Belgede bundan öte bir tarihçe yok. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2025 tarihli Bilecik yatırım rehberi mantıyı ilin coğrafi işaretli ürünleri arasında sayıyor. İlin tescilli ikinci mantısı olan Bilecik Nohutlu Mantısı da fırında pişiyor, ama nohutlu harçla doldurulup bohça biçiminde kapatılıyor.
≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.
Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.
Tescil belgesine göre Bilecik’te yetiştirilen Kayı-91 yeşil mercimek çeşidi.
Üst ortası hafif açık kalan dikdörtgen “kayık” biçiminde.
Hayır; önce 200–210 °C fırında 20–25 dakika kızartılır, sonra üzerine tuzlu kaynar su dökülüp suyunu çekmesi beklenir.
Belgeye göre tüm üretim aşamaları Bozüyük’te yapılmalıdır.
Mahreç işareti; tescil no 511, tescil tarihi 27 Temmuz 2020, tescil ettiren Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası.
Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.
Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.
Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.
Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.
Katkıda bulununBilecik
Bilecik
Bilecik
Fotoğraf bekleniyor
Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.
İlk fotoğrafı siz paylaşınKeşfetmeye devam et
Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.
Daha bitmedi…
Sizin için daha iyi bir deneyim
Sitemizde çerezler kullanıyoruz. Zorunlu çerezler her zaman aktiftir, diğer çerezleri tercihlerinizle yönetebilirsiniz. Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfasını inceleyin.
Çerez tercihlerinizi yönetin
Sizlere daha iyi bir deneyim sunabilmek için çerezler kullanıyoruz. Tercihlerinizi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Detaylı bilgi için Çerez Politikası sayfamızı inceleyin.