İçeriğe geç
Lezzet

Bilecik Nohutlu Mantısı

Bilecik

Bilecik Nohutlu Mantısı, Bilecik’e özgü, ince yufkaya haşlanmış nohut harcı konup bohça biçiminde büzülerek fırında pişirilen bir mantıdır.

Bilecik Nohutlu Mantısı Hakkında

Bilecik Nohutlu Mantısı nedir?

Bilecik Nohutlu Mantısı, özel amaçlı buğday unundan açılan hamurun küçük karelere kesilip nohutlu harçla doldurulması, elle büzülmesi, fırında pişirilmesi ve üzerine sos ile sarımsaklı yoğurt eklenmesiyle yapılan bir mantıdır. TÜRKPATENT tescil belgesine göre ürünü ayırt eden, haşlanmış nohut içeren iç harcı ve fırında pişirilmesidir; mantı suda kaynatılmaz.

Hamur ve harç

Belge tarifi 10 kişilik veriyor. İç harç için haşlanmış nohut, tuz ve karabiberle lapa kıvamına gelene kadar karıştırılır. Un bir kaba alınıp ortası çukurlaştırılır, yumurta ve tuz eklenir, su azar azar katılarak pürüzsüz ve elastik bir hamur yoğrulur. Hamur oda sıcaklığında yaklaşık 30 dakika dinlendirilir, bezelere ayrılıp oklava ya da merdaneyle ince yufkalar açılır ve küçük karelere kesilir. Her kareye yaklaşık 2 g harç konup kenarlar karşılıklı köşelerden birleştirilerek “bohça” biçimi verilir.

Pişirme ve servis

Mantılar yağlanmış tepsiye sıkıştırılmadan dizilir ve 180–200 °C fırında yaklaşık 30 dakika, rengi açık kahverengiye dönene dek pişirilir. Üzerine tavuk ya da et suyu dökülüp yaklaşık 10 dakika daha fırınlanır. Tereyağı, su, salça ve kırmızı biberle hazırlanan sos, mantılar suyu çektikten sonra tepsiye gezdirilir; servis tabağında üzerine sarımsaklı yoğurt konur. Hemen pişirilmeyecek mantılar −18 °C ve altında dondurularak saklanabilir.

Coğrafi işaret

Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası’nın 28 Mayıs 2024’teki başvurusuyla (C2024/000166), 5 Mart 2025’te 1709 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınır Bilecik ilidir. Tescil belgesinde ad “Bilecik Nohutlu Mantısı”, TÜRKPATENT veri tabanında “Bilecik Nohutlu Mantı” olarak geçiyor; ürün grubu da belgede “yemekler ve çorbalar”, veri tabanında “fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar”. Denetimi Oda koordinatörlüğünde Oda ve Bilecik İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün katılımıyla en az 3 kişilik kurul yılda en az bir kez yapar.

Nerede bulunur?

Tescilin coğrafi sınırı Bilecik ilinin tamamıdır. İlin tescilli öteki mantısı Bozüyük Mercimekli Mantısı’dır.

  • Coğrafi işaretli
  • Mantı
  • Nohut
  • Hamur işi
  • Fırın
  • Yoğurt
  • Mahreç işareti
  • Bilecik

Lezzetin Hikâyesi

Tescil belgesine göre Bilecik’te mantının iç harcına haşlanmış nohut konmaya başlanmış ve yemek halk arasında bu adla anılır olmuş. Hem günlük yemek olarak hem de düğün, bayram, festival, asker uğurlama ve misafir ağırlama gibi özel günlerde ikram ediliyor. Belge, yufkaların inceltilmesi, kesilmesi ve büzülmesinin ustalık istediğini, bu nedenle ürünle Bilecik arasında güçlü bir bağ bulunduğunu yazıyor; ayrıntılı bir tarihçe vermiyor.

Nasıl Hazırlanır?

  • Porsiyon 10 kişilik

Malzemeler

Hamur (10 kişilik)

  • 1 kg buğday unu (≈ özel amaçlı)
  • 400 ml su
  • 2 adet yumurta
  • 10 g tuz

İç harç

  • 500 g nohut (≈ haşlanmış)
  • 10 g tuz
  • 7 g karabiber

Pişirme suyu

  • 750 ml tavuk ve/veya et suyu

Sos

  • 150 g tereyağı
  • 80 ml su
  • 20 g domates ve/veya biber salçası
  • 5 g toz ya da pul kırmızı biber

Servis

  • 500 g sarımsaklı yoğurt
  • 10 g maydanoz (≈ isteğe bağlı)

≈ ile verilen ev ölçüleri yaklaşıktır; esas ölçü gramajdır.

Hazırlanışı

  1. Harç Haşlanmış nohut, tuz ve karabiber lapa kıvamında karıştırılır.
  2. Hamur Un, yumurta, tuz ve su pürüzsüz ve elastik olana dek yoğrulur.
  3. Dinlendir Hamur oda sıcaklığında yaklaşık 30 dakika bekletilir.
  4. Kes İnce yufkalar açılıp küçük karelere kesilir.
  5. Büz Her kareye yaklaşık 2 g harç konur, köşeler birleştirilip bohça biçimi verilir.
  6. Fırınla Yağlı tepside 180–200 °C’de yaklaşık 30 dakika, açık kahverengi olana dek pişirilir.
  7. Su ekle Tavuk ya da et suyu dökülüp yaklaşık 10 dakika daha fırınlanır.
  8. Servis Sos gezdirilir, üzerine sarımsaklı yoğurt konup sıcak servis edilir.

Bilecik Nohutlu Mantısı Hangi Yöreye Ait?

Bu lezzetin yöresi henüz derlenmedi.

Bilecik Nohutlu Mantısı Hakkında Sık Sorulanlar

Nohutlu mantı haşlanır mı?

Hayır; tescil belgesine göre suda kaynatılmaz, fırında pişirilip üzerine et ya da tavuk suyu dökülerek yeniden fırınlanır.

İç harçta ne var?

Haşlanmış nohut, tuz ve karabiber; lapa kıvamında karıştırılır.

Mantıya hangi şekil verilir?

Karşılıklı köşeler birleştirilerek bohça biçimi.

Nasıl servis edilir?

Tereyağlı salçalı sos ve sarımsaklı yoğurtla, sıcak olarak.

Bilecik Nohutlu Mantısı hangi tür coğrafi işaret?

Mahreç işareti; tescil no 1709, tescil tarihi 5 Mart 2025, tescil ettiren Bilecik Ticaret ve Sanayi Odası.

Evde Böyle Yapıyoruz

Yukarıdaki tarif tescil metninden. Ama her ev, her köy bu lezzeti biraz farklı yapar. Burada okurlarımızın kendi deneyimleri var; editörümüz okuyup onayladıktan sonra yayımlanır.

Henüz okur katkısı yok. İlk tarifi siz paylaşın.

Siz bu lezzeti nasıl yaparsınız? Paylaşın
Ne paylaşmak istiyorsunuz?

Lütfen kendi deneyiminizi yazın. Başka sitelerden alınmış metinler, reklam, bağlantı ve sağlık iddiaları yayımlanmaz.

Bilmediklerimiz

Bu lezzet için açık soru listesi henüz hazırlanmadı.

Bu lezzeti biliyor musunuz?

Kaynaklar

Katkıda Bulun

Bu lezzetle ilgili bilgi, fotoğraf veya deneyiminizi paylaşarak içeriğin gelişmesine katkı sağlayın.

Katkıda bulunun

Aynı Yöreden Diğer Lezzetler

Tüm lezzetleri gör

Fotoğraf Galerisi

Fotoğraf bekleniyor

Bu lezzeti tattıysanız, fotoğraflarınızı paylaşarak sayfanın zenginleşmesine katkıda bulunabilirsiniz.

İlk fotoğrafı siz paylaşın

Keşfetmeye devam et

Yeni yerler, rotalar ve ilham veren içerikler için bültenimize abone ol.

Onay e-postası göndereceğiz; istediğiniz an çıkabilirsiniz.

Daha bitmedi…

Türkiye’de sıradaki keşfin neresi?